Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2121 K.2023/2039

... ... HÜKÜM/KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

... 3. İş Mahkemesi

SAYISI

2020/295 E., 2022/174 K.

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali ve itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın asıl dava davalısı birleşen dava davacısı SGK Bşk. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl dava davalısı birleşen dava davacısı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili özetle; davacının hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla ölen babasından almakta olduğu ölüm aylığını kesen kurum işleminin iptaliyle aylığın kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanarak ödenmeyen aylıkların yasal faizleriyle ödenmesi, kuruma borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

Birleşen davada Kurum vekili özetle; boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı tespit edilen davacıya yersiz ödenen aylıkların tahsili istemli başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptaliyle takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Taraflar aleyhlerine açılan davaların reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; asıl davanın kabulü ile, davacıya aylıklarının kesildiği tarihten itibaren ödenmeye devam edilmesine, ödenmeyen aylıklarının kurumca her birisinin ödenmesi gerektiği tarihten itibaren yasal faizi ile davacıya ödenmesine, davacının davalı kuruma borçlu olmadığının tespitine, aksi yöndeki kurum işleminin iptaline, birleşen (... 2. İş Mahkemesi'nin 2019/28 Esas) davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı/davacı Kurum istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı - birleşen dava davacısı vekili, araştırma sürecinde kimlik bilgilerinin istenilmemesi halinde detaylı bilgi vereceğini söyleyen kişilerin aylık almak amacıyla boşandığını beyan ettiğini, yine kimlik vermeyen bir akrabanın beyanına göre bu kişilerin beraber yaşadığını, ...'ın denetmene vermiş olduğu beyanında babasının kendisine "Ben öldükten sonra korkma kızım, eşinden boşanıp, benim maaaşımla idare edersin." şeklinde ifade verdiğini, dava dışı eş ile ...'ın birlikte yaşadığını, dava dışı eş ...'ün 2017'de Sosyal Yardımlaşma Vakfına yapmış olduğu başvuruda bildirdiği ... / ... adresine gidildiğinde ...'e bu adreste rastlanılmadığını,

...'ün ikametgah adresine gelen vakıf görevlilerini Haziran 2017'de gelmesi üzerine bu kişinin adres değişikliği yaptığını , itizarın iptali davası yönünden takibe yapılan itirazın tamanın iptali ve %20'dan aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, mahkemenin tavzih kararı ile birleşen dava yönünden ayrıca vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, tavzih talebi sonucu kararın değiştirilmesinin yerinde olmadığını belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı/davacı kurumun istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, SGK Başkanlığı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Kurum vekili istinaf sebeplerini tekrarla, kuruma yapılan ihbar üzerine yapılan denetimde boşanan eşlerin fiilen birlikte yaşadıklarının tespit edildiği, davacının akrabalarının dahi kuruma gelerek eşlerin birlikte yaşadıklarını beyan ettikleri, sosyal yardımlaşma vakfı görevlilerince davacının adresinde boşandığı eşinin görüldüğü gerekçeleriyle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşayıp yaşamadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 56 ncı madde hükümleri.

3. Değerlendirme

1. Dosya kapsamından, davacının ölen babasının ikinci eşi olan hak sahibi tarafından kuruma yapılan ihbar üzerine tahkikata başlanıldığı, kurum denetmenlerinin 2 defa davacının adresine gidip çevre soruşturması yaptıkları, her ne kadar imzalı beyan yok ise de maddi olay ve olguları tutanak altına aldıkları, kuruma bizzat giderek ihbarda bulunup isim ve imzalı ifade vermeyen bir kişinin bulunup bu kişinin beyanlarını tutanak altına aldıkları, mahkemece yapılan araştırmada, 22.03.2007 - 03.07.2017 tarihleri arasında boşanan eşlerin aynı adreste kayıtlı oldukları ve seçimlerde oy kullandıkları,

davacının boşandığı eşinin 03.07.2017 tarihinde adresini aynı cadde üzerinde bulunan 117 numaradan 80 numaraya naklettiği, 80 numaralı adreste davacı adına 20.08.2015 tesis tarihli su aboneliğinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece emniyet araştırması yaptırılıp muhtar ve azaların içinde bulunduğu tanıklar da dinlenmiş, kolluk ve tanıklar mahkeme huzurunda birlikte yaşamayı doğrulamamışlardır.

2. Toplanan delillerle boşanan eşlerin fiilen birlikte yaşamadıkları kanaatine ulaşılarak asıl davanın kabulüyle kurum işleminin iptaline karar verilmişse de verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

3. Mahkemece, öncelikle kuruma ihbarda bulunan ... tanık olarak dinlenilmelidir.

Davacının boşandığı eşinin aynı cadde üzerindeki 117 numaradan adresini 80 numaraya taşıdığı ve 03.07.2017 tarihine kadar eşlerin aynı adreste kayıtlı oldup birlikte yaşadıkları gözetilerek, kolluk vasıtasıyla bilgi sahibi komşular tespit edilip tanık olarak dinlenmeli, 80 numaralı adreste kimlerin yaşadığı belirlenmeli, eski eş ...'in 80 numaradaki adreste fiilen yaşayıp yaşamadığı açıklığa kavuşturulmalıdır.

Öte yandan tahkikat raporundan anlaşıldığı kadarıyla, davacı veya boşandığı eşinin sosyal yardım kuruluşlarına bir takım başvurularının olduğu anlaşıldığından, davaya konu dönemde bu kuruluşlara verilen adresler ile yine bu kuruluşlarda varsa eşler adına yapılan iş ve işlemler tespit edilmeli, medula kayıtları da getirtilerek eşlerin aynı tarihlerde sağlık sunucularına başvurularının bulunup bulunmadığı, buralara beyan ettikleri adresler tespit edilmeli, tüm bu deliller toplandıktan sonra oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

...