Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2145 K.2023/1632

vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 16.01.2018

HÜKÜM/KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen sigorta başlangıç tarihinin tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına dair karar verilmiş olup bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın reddine dair verilen kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin 05.10.1987 tarihinde dava dışı Beton Toprak Yapı Sanayi Ticaret A.Ş'ye ait işyerinde...

Tekstil Fabrikası inşaat işinde çalışmaya başladığını, davacının bu çalışmalarının işe giriş bildirgesi ile kuruma bildirildiğini, davalı kurumun dönem bordrosuna rastlanmadığından bahisle bu çalışmayı sigortalı hizmet kabul olarak etmediğini, davacının çalışmasının işe giriş bildirgesi, kurum kayıtları ve tanık beylanlarıyla kanıtlanacağını, davanın 506 sayılı Kanunun 79 uncu maddesine göre davalı kurum denetim görevini yerine getirmediğinden hak düşürücü süreye tabi bulunmadığını belirterek,

davacının 05.10.1987 tarihindeki çalışmasının sigortalı çalışma olduğunun tespiti ile bu tarihin davacının sigortalı hizmet başlangıç tarihi olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, davanın zamanaşımı/hakdüşürücü süre yönünden reddine karar verilmesini ve davacının iş bu davanın açılmasında hukuki yararı bulunmadığını, davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesini talep ettiklerini, hizmet tespiti davalarında kurum kayıtlarının esas olduğunu, aksinin ancak benzer yazılı deliller ile ispatlanabileceğini, bu tür hizmet tespiti davaları kamu düzenini ilgilendirdiğinden davanın hiç kuşkuya yer bırakmayacak şekilde ispatlanması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 25.12.2018 tarihli ve 2018/26 Esas, 2018/450 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 17.07.2019 gün, E.2019/441, K.2019/1391 sayılı kararında, davacının dava dışı işveren olan Beton Toprak Yapı Sanayi Tic. A.Ş.'ye ait 46800.200 sicil sayılı işyerinde 05.10.1987 tarihinde hizmet akdine dayalı olarak fiilen çalışmaya başladığı ve buna göre sigortalılık başlangıç tarihinin 05.10.1987 olarak kabul edilmesi yönündeki yerel mahkeme değerlendirmesinde herhangi bir hata görülmediği gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, davanın kabulü yönünde karar verilmesinin hukuka ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

VI. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 11.03.2020 gün, E.2019/5256, K.2020/2336 sayılı kararında Mahkemece, davacının eylemli çalışmasını ortaya koyacak şekilde, işvereninin kim olduğu, işyerinin nerede olduğu ve komşularının kimler olduğunun davacıya sorulup açıklattırılması, hizmet akdinin ve eylemli çalışmanın varlığı ortaya konulması, dinlenen davacı tanıklarının işe giriş bildirgesi bulunup bulunmadığının araştırılması,

davacının işyerinde çalıştığı hususunun hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi ayrıca davacının doğum tarihi 09.12.1969 tarihi olduğundan, tespitine karar verilen 05.10.1987 tarihinde 18 yaşını doldurmadığı görülmekle 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesi gereğince sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu tarih olarak kabul edilmesi gerekmekte olup, ilgili madde hükmü uygulanmadan karar verilmiş olmasının yerinde olmadığı belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 14.04.2021 gün, E.2020/268, K.2021/289 sayılı kararı ile bozmaya uyularak davanın reddine karar verilmiştir.

C. 2'nci Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 01.12.2021 gün, E.2021/8748, K.2021/15141 sayılı kararında; kurum kayıtlarına intikal eden, davacı imzasını havi ve 1987 yılı serilerinden olduğu anlaşılan işe giriş bildirgesinin verildiği ve sigorta sicil numarasının sonraki yıllarda kullanıldığı, davacı tanıklarının çalışmayı doğruladıkları ancak işe giriş bildirgelerinin verilmemiş olması nedeniyle beyanlarına itibar edilmediği anlaşılmış ise de; çalışmanın geçtiği Betoya unvanlı işyerinde kayıtlı çalışması yok ise de 10.08.1987-31.01.1988 tarihleri arasında " ...

Oto Cam Koll. Şir.

Teşeronu Betoya A.Ş." unvanlı 48593 sicil nolu işyerinde çalışması olan ve bu işyerinden işe giriş bildirgesi verilen, işyeri adresinin davacı gibi Organize Sanayi Sitesi'nde olduğu anlaşılan davacı tanığı ...'ün davacı ile birlikte çalıştığını beyan etmesi karşısında bu tanığın yeniden dinlenerek çalışma hakkındaki çelişki giderilerek sonuca göre karar verilmesi gerekirken davanın reddi yönünde karar verilmesinin hatalı olduğu belirtilerek karar bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 13.12.2022 gün, E.2022/344, K.2022/77 sayılı kararı ile bozmaya uyularak davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı kurum vekili, davanın hak düşürücü süreye uğradığını, davacının davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, kararın eksik araştırmaya dayalı olduğunu belirterek kararın bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, sigorta başlangıç tarihinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, mülga 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesi

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı ancak somut davada davacının doğum tarihi 09.12.1969 tarihi olduğundan, tespitine karar verilen 05.10.1987 tarihinde 18 yaşını doldurmadığı görülmekle 506 sayılı Yasanın 60/G maddesi gereğince sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu tarih olarak kabul edilmesi gerektiğinden hükmün yalnızca bu yönden düzeltilmesi gerekmiş; temyiz dilekçesinde ileri sürülen diğer nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı kurum vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi ile;

Hüküm fıkrasının 1. bendinin silinerek yerine “Davanın kabulü ile davacının davalı işyerinde 05.10.1987 tarihinde hizmet akdine dayalı olarak 1 gün süreyle çalıştığının tespiti ile 506 sayılı Yasanın 60/G maddesi uyarınca davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 09/12/1987 tarihi olduğunun ve sigorta prim ödeme gün sayısının hesabına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine” ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

...