Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2155 K.2024/5960

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen iş kazasından kaynaklanan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile davacının 12.11.2015 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek maddi ve manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın kısmi olarak açılmasında hukuki yararın olmadığını, davacının çalışırken makinede sol elini kullanmaması gerektiğini bildiği halde, çift el butonuna bastıktan sonra kapağı yanlış koyduğunu görerek sol elini presin altına sokarak iş kazasını geçirdiğini, pres makinesine sol el ile müdahale etmemesi gerektiğini bilmesine rağmen dikkatsiz ve tedbirsiz davranarak kazaya sebebiyet verdiğini, kazada davalı şirketin sorumluluğu olmadığını, bu nedenle davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu ve reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 30.03.2018 tarihli ve 2017/124 Esas, 2018/330 Karar sayılı kararıyla maddi tazminat talebinin kabulü ile 107.989,00 TL'nin 12.11.2015 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle davalıdan davacıya verilmesine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 30.000,00 TL'nin 12.11.2015 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 10.03.2020 tarihli ve 2018/3255 E., 2020/676 K. sayılı kararı ile davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 02.11.2021 tarih ve 2020/9343 E. 2021/13277 K. ile "... dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden; kazalı sigortalının, davalı işyerinde teneke kutu imal işçisi olarak çalıştığı, olay günü, çift el kumanda sistemiyle çalışan eksantrik pres tezgahında çalıştığı, presin kalıbına maşa ile koymuş olduğu malzemeyi basmak için, iki eliyle çalıştırma düğmelerine bastıktan sonra, ürünün pres kalıbına tam yerleşmediğini fark etmesi üzerine,

refleksle sol elini presin altına sokup malzemeyi düzeltmek isterken, presin üst kalıbının (pres koçunun) aşağı inmesi sonucu, elini prese kaptırması şeklinde kazalandığı, bu olay nedeniyle sürekli iş göremezliğe uğradığı, aynı olaya ilişkin kesinleşen Konya 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/243 E sayılı dosyasında kazalının asli kusurlu olduğunun tespit edildiği, eldeki dosyada Mahkemece aldırılan 05.09.2017 tarihli kusur bilirkişi raporunda, olayın meydana gelmesinde kazalının %40 oranında, davalı işverenin %100 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, bahse konu bu raporda; yukarıda anılan ceza dosyasının irdelenmediği,

olayın meydana gelmesini önleme yönünden işverenin alması gerekli veya alabileceği önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususların ayrıntılı bir biçimde incelemek suretiyle kusurun aidiyeti ve oranı hususlarının duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptanmadığı, Mahkemenin de bu rapor ile yetinerek karar verdiği, ceza dosyası ile eldeki dosya arasındaki çelişkilerin giderilmediği anlaşılmaktadır.

Mahkemece yapılacak iş; hüküm altına alınacak tazminat miktarlarına etkisi bakımından, aynı olaya ilişkin ceza ve rücu dava dosyasındaki kusur raporlarının ve kararlarının da dosya kapsamına getirtilerek -verilen kararların kesinleşip kesinleşmediğinin gözetilerek- A sınıfı İş güvenliği uzmanlarından oluşturulacak farklı bir bilirkişi heyetine konuyu yukarıda açıklandığı biçimde incelettirmek, çelişkileri gidermek, tarafların iş kazasının gerçekleşmesindeki kusur oranlarını - tarafların dosyada mevcut kusur raporlarına itirazları da göz önünde tutulmak suretiyle- her türlü şüpheden uzak şekilde tespit ettirmek,

dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile taraflar lehine oluşan usuli kazanılmış hakları da gözeterek (özellikle davacının istinaf ve temyiz yoluna başvurmadığının) bir karar vermekten ibarettir ...." gerekçeleriyle bozma sebebine göre temyiz eden davalı vekilinin temyiz itirazlarının sair yönleri incelenmeksizin Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda ceza ve rücu dava dosyasındaki kusur raporlarının ve kararlarının araştırılıp akabinde bilirkişi marifetiyle kusur raporu tanzim ettirilerek incelendiği, 30.05.2022 tarihli kusur bilirkişi raporunda davalının %60 oranında

kusurlu olduğunun, davacı Kazazede ...’un %40 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, Konya 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/243 Esas sayılı dosyasında tanzim ettirilen 29.07.2017 tarihli kusur bilirkişi raporunda davacının asli, sanık Mithat Büyükalim'in tali kusurlu olduğunun tespit edildiği yine taraflar hakkında açılmış rucü davasının bulunmadığı görülmekle, Mahkemece bozma öncesi talimatla alınan 05.09.2017 tarihli kusur heyet raporu ve SGK Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının 08.11.2016 tarihli kusura ilişkin raporun birbirini doğruladığının anlaşıldığı,

iş kazasının meydana gelmesinde davalı şirketin %60 kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, davacının bozma öncesi karara itiraz etmediği görülmekle usuli kazanılmış haklar gözetilerek %39 maluliyet oranı, %60 davalı kusur oranı, SGK tarafından bağlanan rucüya tabi gelirler ve bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri mahsup edilmek suretiyle davacının uğradığı iş kazası nedeni ile sürekli iş göremezliğinden doğan maddi zararının 107.787,68 TL, geçici iş göremezliğinden doğan maddi zararının 201,84 TL olmak üzere toplam maddi zararının 107.989,52 TL olduğunun anlaşıldığı,

davacının uğradığı iş kazasının meydana gelmesinde davacı işçinin kendi kusuru, davalı işverenin kusuru, maluliyetin derecesi, davacının duyduğu elem ve ızdırap, tedavi süreci, tarafların sosyal ekonomik durumu, paranın alım gücü, manevi tazminatla sağlanmak istenen durum, manevi tazminata ilişkin yerleşik uygulamalar dikkate alınarak 30.000,00 TL manevi tazminata karar vermek gerektiği gerekçesiyle; maddi tazminat talebinin kabulü ile 107.989,00 TL'nin 12.11.2015 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle davalıdan davacıya verilmesine,

manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 30.000,00 TL'nin 12.11.2015 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının sağlıklı olduğunu, davacının kullandığı makinede sol el ile çalışma yapılamayacağını, bu nedenle meslekte kazanma gücü kaybı oranının %39 olamayacağını, olayın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını, dosyada kusur bakımından çelişkili raporlar olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 unci maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51,52,54,55 ve 417 nci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16,19 ve 21 inci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,