Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2203 K.2023/2561

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine, karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı ve davalı şirket vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 01.09.2010 - 31.01.2014 tarihleri arasında davalı işveren şirkette fiili olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı şirket yetkilisi cevap dilekçesinde özetle; davacının şirketinde çalıştığını beyanla davayı kabul ettiğini bildirmiştir.

Feri müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal süresi içerisinde açılmadığını, dosya içerisinde yer alan denetmen raporunda da belirtildiği üzere davacı tarafın işyerinde fiili çalışmaların bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece davacı tanıkları ve kolluk araştırması ile tespit edilen komşu işyeri tanıkları dinlenilmiş, davalı işyerinden yapılan tüm bildirimlerin iptal edilmesi ile sigortası iptal edilmeyen ve aynı işyerinden bildirimi yapılan kamu tanıkları tespit edilememişi Alemdar Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak, ... Makina Kalıp İnşaat Sanayi Tic. Ltd.

Şti. isimli şirketin daireniz nezdinde bulunan ve adı geçen şirketin işyeri, depo, kayıtlı araç, işçi sayısı v.b. ticari kapasitesini gösteren tüm bilgileri içerir her türlü tespit ve yoklamanın da yer aldığı mükellef dosyasının, ... Makina Kalıp İnşaat Sanayi Tic. Ltd. Şti. isimli şirket hakkında ticari faaliyetinin gerçek olmadığına dair düzenlenen vergi tekniği raporları olup olmadığının açıklanarak varsa bu raporların ve eklerinin, ... Makina Kalıp İnşaat Sanayi Tic. Ltd.

Şti. isimli şirketin mükellefiyetinin devam edip etmediğinin, mükellefiyeti terkin edilmiş ise bu işleme karşı dava açıp açmadığının, açmış ise davaya ilişkin bilgiler ve akıbetinin ne olduğunun, ... Makina Kalıp İnşaat Sanayi Tic. Ltd.

Şti. isimli şirketinin 2012 yılına dair kurumlar ve KDV beyannameleri ile muhtasar beyannameleri ile muhtasar beyannamede çalıştırılan işçilerden yapılan stopajları gösteren beyannamelerin verip verilmediğinin açıklanarak, vermiş ise beyannamelerin birer örneğinin Mahkemeye gönderilmesinin istenilmiş, gönderilen evrak ve raporlar dosya arasına alınmış, iş bu dosya ile aynı mahiyette olan Kocaeli 2. İş Mahkemesi'nin 2018/133 esas sayılı dosyasının UYAP belgeleri dosyamız arasına alınmış, mahallinde yapılan keşif sonucu hazırlanan rapor mahkemece değerlendirilmiştir.

Her ne kadar davacı taraf davalı şirketteki çalışmasının fiili ve gerçek çalışmaya dayandığını iddia etmiş ve davalı şirket yetkilisi 12. celse beyanlarında davacının çalıştığını kabul etmiş ise de davalının davayı kabul beyanlarının sonuca etkili bulunmadığı,

dinlenen tanıkların hizmetlerinin iptal edildiği anlaşıldığından hükme esas alınamayacağına kanaat edilip, dinlenen komşu işyeri tanıklarının ise davacıyı ve davalı işyerini bilmediklerine ilişkin beyanları ve Vergi Dairesince gönderilen vergi tekniği ve faaliyet raporları ile Kocaeli 2. İş Mahkemesi'nin 2018/133 esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ve yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler değerlendirildiğinde 5510 sayılı Kanun'un 59 ve 100 üncü maddeleri uyarınca Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından tutulan tutanaklar aksi kanıtlanıncaya kadar geçerli olup somut

olayda bu tutanağın aksi kanıtlanamadığı, hal böyle olunca, davacının davalı işyerindeki bildirimlerinin gerçek ve fiili bir çalışmaya dayanmadığı gerekçesiyle

Davanın reddine, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davacı Vekilinin İstinaf Sebepleri

Özellikle yerel mahkemeden bilirkişi raporuna beyan dilekkçesinde; davalı... Makine Kalıp İnş. Kırt. Tur. San. Tic. Ltd. Şirketi'nin hala keşif yapılan yerde faaliyet gösterip göstermediği, ikinci husus ise müvekkil davacı'nın çalıştığı yılların esas alınarak nerede, hangi pozisyonda, ne şekilde çalışmalar yaptığının araştırılması gerektiği talep olunmuştur. Ancak bu husus ne araştırılmış ne de işin ehli olduğunu düşündüğümüz bilirkişi tarafından bu hususlar araştırılmıştır.

Sn. Bilirkişi, sanki müvekkil davacı dün işten çıkarılmış gibi 'işyerinin fiziki durumuna göre böyle bir işyerinde bayanın çalışması mümkün görülmemektedir' şeklinde rapor tanzim etmiştir. Müvekkil davacı bu işyerinde 2010-2013 tarihlerinde çalışmıştır. Sn. Bilirkişi bu tarihleri göz önünde tutarak o dönem şartlarıyla keşifte fiziken incelenen taşınmazı değerlendirmeli idi.

Değerlendirime ihtimalinde bu hususu araştırmalı, Kocaeli Ticaret Odası'ndan bu şirketin hangi tarihlerde nerede faaliyet yaptığını araştırmalıydı, en azından fikir alma adına keşifte hazır bulunan tanıklara sorarak o dönemki şartlara göre fiili çalışma yapıp yapamayacağı hususunu netleştirebilirdi ancak müvekkil işten dün çıkmış gibi burada bayan çalışamaz şeklinde rapor tanzim etmiştir. Yerel Mahkeme tarafından, davalı... Makine Kalıp İnş. Kırt. Tur. San. Tic. Ltd.

Şirketi'nin keşifte fiziken incelenen taşınmazı ne zaman tahliye ettiği, kaç yıl boş kaldığı, atıl durumda bırakıldığı, şuan kimler tarafından ne şekilde kullanıldığı dahi araştırmadan, müvekkil Davacı'nın erkek olması sebebiyle fiili çalışmada bulunabilme ihtimalini değerlendirmeden hatalı rapora dayanarak eksik, hatalı hüküm tesis etmiştir. Ayrıca yerel Mahkeme kararın gerekçesinde Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişleri tarafından yapılan araştırma neticesinde davalı... Mak.

Kalıp İnşaat Kırt Çelik Konstr Hidrolik Sis. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. faal bir işletme olmadığı, çalışanların gerçek çalışan olmadığı, sahte sigorta yapıldığı yönünde rapora dayanmıştır. Halbuki huzurda dinlenen davalı ... kurum müfettişlerinin tanzim ettiği denetmen raporunda isimleri belirtilen tanıkların ifadelerinde görüldüğü. “Formalite icabı tespit yapmamız gerekiyor diyerek benim ve çalışanım ...'nın kimlik tespitini aldı.

Benim işyeri ile ilgili hiçbir bilgim yoktur, iş yoğunluğundan dolayı çevremde bulunan komşu işyerlerinin hiçbiri ile ilgili bilgim yoktu.” şeklindeki beyanlar ile raporda atıf yapılan komşu işyeri tanıklarının hiçbir komşularını yoğunluktan ötürü tanımadıkları, alınan ifadelerde de ‘formalite icabı tespit yapmamız gerekiyor’ denilerek zorla, aydınlatmadan, gerekli izahatta bulunulmadan hazır, matbu ifadelere imza alınmıştır.

Davalı ...'nun denetmenleri aracılığı tutmuş olduğu tanıkların beyanları, bordrolu çalışanların ifadeleri, komşu işyeri çalışanlarının alınan ifadeleri ile müvekkil davacı'nın fiili çalışması ispatlanmıştır. Yerel Makkemede yapılan yargılama sırasında; davalı ... Makine Kalıp İnş. Kırt. Tur. San. Tic. Ltd.

Şirketin faaliyette bulunduğu süre boyunca hangi adreslerde bulunduğu hususunun Kocaeli Ticaret Odası ve Vergi Dairesi'nden araştırılması ilgili kurumlara müzekkere talebinde bulunduk yerine getirilmedi. Vergi dairesi, açılışı yapılan kurumlarda denetimlerinde güncel olarak resim çekerek dosya içinde bu resimleri muhafaza etmektedir. İlgili kurumdan davalı ... Makine Kalıp İnş. Kırt. Tur. San. Tic. Ltd.

Şirketi'nin tüm dosyası celp olursa muhtemelen çıkacak bir resim müvekkil davacı'nın ve hatta 2018/133E sayılı dosyada belirtilen müvekkil ...'in dahi (kadınların çalışabileceği) keşif yapılan işletmede çalışıp çalışamayacağı hususunu ortaya çıkacak. Bu taleplerimiz de yerine getirilmeden eksik ve inceleme sonucu karar tesis edildi." şeklinde belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı şirket vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.

Davalı şirket vekili; Kurum denetmenleri tarafından yapılan denetimlerin formalite icabı yapıldığını vee kararın bozulmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, kurum denetmenleri tarafından yapılan denetim sonrasında davacının iptal edilen 01.09.2010- 31.01.2014 tarihleri arasındaki davalı işveren şirketteki fiili çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7 nci maddesinin 1 nci fıkrası

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı ve davalı şirket vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

... ...