Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2220 K.2023/2527

vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 21.09.2018

HÜKÜM/KARAR : Esastan red

İLK DERECE MAHKEMESİ

Söke 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI

2018/392 E., 2021/338 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil SGK vekilleri tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 01.10.1998 ile 30.06.1999; 10.09.1999 ile 30. 06.2000; 01.09.2000 ile 15.12.2000 tarihleri arası hizmet akdi ile çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı cevap dilekçesinde;davanın yasal süresi içinde açılmadığını, davacının çalışmış olduğu dönemlere ilişkin tüm bildirimlerinin yapıldığını belirterek; davanın reddini istemiştir.

2. Fer'i müdahil SGK cevap dilekçesinde; hak düşürücü sürenin geçtiğini, bu tür davaların kamu düzenini ilgilendirdiğini, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiğini, Kurum kayıtlarının resmi ve yazılı belge niteliğinde olup, aksini kanıt aynı nitelikte yazılı delillerle olması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının davalı işveren nezdinde çalışmasına rağmen kuruma bildirilmeyen; 01.10.1998 ile 30.06.1999 tarihleri arasında 270 gün; 01.09.1999 ile 30.06.2000 tarihleri arasında 300 gün; 01.09.2000 ile 15.12.2000 tarihleri arasında 105 gün olmak üzere toplamda 675 gün hizmeti bulunduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı vekili istinaf dilekçesinde, hizmet tespiti yönündeki talebin hak düşürücü süreye uğradığını, tanık beyanlarından ve dosya kapsamından davacının Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde çalıştığının kabul edilmesinin mümkün olmadığını beyanla, ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

2.Fer'i müdahil SGK vekili istinaf dilekçesinde; davacının sigorta bildirimleri dikkate alındığında Sarıkemer İlköğretim Okulu Aile Birliği, Sarıkemer Kasabası Eğitimi Geliştirme Destekleme Derneği işverenleri arasında yer aldığını, davacının işverenleri arasında Milli Eğitim Bakanlığının yer almadığını, öncelikle davanın Milli Eğitim Bakanlığına karşı açıldığı dikkate alındığında 5 yıllık hak düşürücü süre yönünden değerlendirmenin hatalı yapıldığını beliterek; davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hizmetin geçtiği okulda okul müdürü, öğretmen, hizmetli olarak çalışan tanıkların somut olaylara dayalı, net ve aydınlatıcı anlatımları karşısında, davacının uyuşmazlık konusu 01.10.1998 ile 30.06.1999, 10.09.1999 ile 30.06.2000, 01.09.2000 ile 15.12.2000 tarihleri arasındaki dönemde Sarıkemer İlköğretim Okulu bünyesinde hizmetli olarak çalıştığını tespit eden mahkeme kararının yerinde olduğu gerekçesi ile davalı ve fer'i müdahil SGK vekillerinin başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil SGK vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Fer'i müdahil ... vekili temyiz dilekçesinde; istinaf başvurusu ile aynı sebepleri belirterek, davanın reddini istemiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf başvurusu ile aynı sebepleri belirterek, davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 1 nci maddesi, 114 ncü maddesinin 1 nci fıkrasının b bendi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1.Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

2.Tanık beyanları değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren, işçi ve işyeriyle ilişkileri düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça bordrolu, komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar da dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.

3. Somut olayda, mahkemece verilen karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır. Öncelikle davalıya ait okulun kapalı olduğu dönemlerde yaz tatili ve ara dönem tatillerinde çalışıp çalışmadığına dair tam araştırma yapılmamış olup Milli Eğitim Bakanlığı'ndan ilgili dönemde ara dönem tatilleri ve yaz tatil tarihleri sorulmalı; bu kapsamda tanıklardan davacının bu tatil dönemlerinde de kesintisiz çalışıp çalışmadığı hususuna ilişkin beyanları alınmalı , elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

...