Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2226 K.2023/2385

... ...

İLK DERECE MAHKEMESİ

Ödemiş 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI

2019/471 E., 2020/217 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı, dahili davalı Maliye Bakanlığı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı dahili davalı Maliye Bakanlığı ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının beden eğitimi öğretmeni olarak 14.10.2011-10.07.2012 arası çalışıp 1.80 TL ücretleayda 20 günden toplamda 180 gün bildirim yapılması gerekirken, 65 günlük hizmetinin kuruma bildirilmediğinden bahisle, kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 1-Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, 2- ... T.C. Kimlik numaralı, ... sigorta sicil numaralı davacı ... 'in ... / ... adresinde bulunan ... sicil numaralı davalı ... Özel Eğitim ve Öğretim Hizmetleri İnşaat Turizm San. ve Tic. AŞ'ye ait işyerinde 14/10/2011 - 27/06/2012 tarihleri arasında taleple bağlı olarak 1.080,00 TL brüt ücret ile SGK'ya bildirilmeyen 48 günlük çalışması olduğunun tespitine, bu sürenin hizmet süresinden sayılmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, dahili davalı ve fer'i müdahil vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili, dava dilekçesinde tespiti istenilen gün sayısının 65 gün olarak gösterildiğini ve tanıkların da bunu teyit eder mahiyette ifade verdiğini, bilirkişinin neye dayandığı belli olmayan bir sebeple hizmet tespiti istenilen gün sayısını 48 olarak gösterdiğini, ilk derece mahkemesinin de buna uyarak eksik gün tespit ettiğini beyanla, ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararın kaldırılarak tespit edilen sürenin 65 gün olarak düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İstinaf kanun yoluna başvuran fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, hizmet tespiti davalarında yazılı belgelerin varlığı halinde tanık beyanlarına itibar edilemeyeceğini, bu tür davaların kamu düzenine ilişkin olduğundan çalışma olgusunun hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde ve re'sen deliller toplanmak suretiyle aydınlatılması gerektiğini, dosyaya sunulan bilirkişi raporunun varsayımlara ve tahminlere dayandığını, tamamen tanık anlatımlarına dayanılarak hazırlandığını, hiçbir yazılı belgeye dayanılmadığını beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İstinaf kanun yoluna başvuran dahili davalı Maliye Bakanlığı vekili, ilk derece mahkemesince yetersiz inceleme ve araştırma sonucu usul ve yasaya aykırı olarak karar verildiğini, bilirkişi raporlarının karar vermeye yeterli olmadığını, davalı okulun Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan kurum olması karşısında 675 sayılı Kanun Hükmündeki Kararname 16 ncı maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, ayrıca davalı tarafın tüzel kişiliği olmadığından taraf ehliyetinin de bulunmadığını, bu nedenle davanın dava şartı yokluğu nedeni ile reddinin gerektiğini,

hizmet tespiti davalarında hak düşürücü sürenin 5 yıl olduğunu, mahkemenin taraflar ileri sürmese bile hak düşürücü sürenin geçip geçmediğini re'sen dikkate alması gerektiğini, Milli Eğitim Bakanlığının davaya dahil edilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalı Maliye Bakanlığı ile fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Dahili davalı Maliye Bakanlığı ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilleri istinaf sebeplerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının kuruma bildirilmesi gerekip bildirilmeyen hizmet sürelerinin tespiti noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu madde hükümleri.

3. Değerlendirme Ülkemizde 20.07.2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kararı doğrultusunda, terörle mücadele çerçevesinde alınması zaruri olan tedbirler kapsamında çıkarılan 03.10.2016 tarihli 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Dava ve Takip Usulü başlıklı 16 ncı maddesinde aynen;

“Madde 16- (1) 20.07.2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan Kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanalları ile bunların sahibi gerçek veya tüzel kişiler aleyhine 17.08.2016 tarihinden önce açılan davalar ile bu kapsamda Hazine ile Vakıflar Genel Müdürlüğüne husumet yöneltilen davalarda mahkemelerce,

15.08.2016 tarihli ve 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle red kararı verilir. Bu kararlar duruşma günü beklenmeksizin dosya üzerinden kesin olarak verilir ve davacılara re'sen tebliğ edilir. Tarafların yaptığı yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır.

(2) 20.07.2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanalları ile bunların sahibi gerçek veya tüzel kişiler aleyhine 17.08.2016 tarihinden önce başlatılan icra ve iflas takipleri ile bu kapsamda Hazine ile Vakıflar Genel Müdürlüğüne husumet yöneltilen takipler hakkında icra müdürlüklerince, 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesi uyarınca düşme kararı verilir. Bu kararlar dosya üzerinden kesin olarak verilir ve takip alacaklısına resen tebliğ edilir. Tarafların yaptığı takip giderleri kendi üzerlerinde bırakılır.

(3) 20.07.2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan k.anun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanalları ile bunların sahibi gerçek veya tüzel kişiler veya kapatılma ya da resen terkin üzerine Maliye Bakanlığı ile Vakıflar Genel Müdürlüğü aleyhine 17.08.2016 tarihi dahil bu tarihten sonra açılan davalar ile icra ve iflas takipleri hakkında 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesi gereğince dava veya takip şartının bulunmaması nedeniyle davanın reddine veya takibin düşmesine karar verilir.

(4) Birinci ve ikinci fıkralar uyarınca verilen kararlarda davacı veya alacaklının 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesinde belirtilen usule uygun olarak ilgili idari makama, tebliğ tarihinden itibaren otuz günlük hak düşürücü süre içinde başvurabileceği belirtilir. İdari başvuru üzerine idari merci tarafından verilecek karar aleyhine idari yargıda dava açılabilir. İdari yargının verdiği karar kesin olup, uyuşmazlık adli yargıda hiçbir şekilde dava konusu yapılamaz.” hükmü getirilmiştir.

Dosya kapsamında, davalının, 657 sayılı KHK kapsamında ticaret sicil kaydının terkin edildiği bildirilmekle, Mahkemece, eldeki dava hakkında 675 sayılı KHK'nin 16 ncı maddesi kapsamında değerlendirme yapılmalı, KHK ile kapatılan ya da devredilen Kurum veya şirketlerden olduğunun anlaşılması halinde bu şirketlere karşı dava açılamayacağından davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerekeceği gözetilmeli ve sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi..

...