Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2296 K.2023/3168

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili ile dahili davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince dahili davalı Kurum vekilinin istinaf başvurunun esastan reddine, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili ile dahili davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 01.04.2003 tarihinden 2010 Aralık ayına kadar geçen süre içinde davalıya ait... plakalı ...-Yeni Garaj dolmuşunda şoför olarak çalıştığını öne sürerek, müvekkilinin davalıya ait... plakalı dolmuşta şoför olarak belirtilen tarihler arasında çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 01.04.2003 olarak tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının 2010 yılının Aralık ayına kadar müvekkilinin yanında kesintisiz olarak çalıştığı iddiasının asılsız olduğunu, davacının davalının abisinin oğlu olduğu ve kullanılan minibüsün de miras yoluyla intikal ettiğini, kendisinin Almanyada olduğu dönemde aracın, davacının babası olan ... tarafından idare edildiğini, buna ilişkin banka kayıtlarının bulunduğunu, davalının Almanyadan dönüş yaptığı 2007 yılının Ağustos ayından 2008 yılının Temmuz ayına kadar söz konusu aracı kendisinin kullandığını ve 08.10.2007 tarihi itibariyle Esnaf ve Sanatlarlar siciline de kaydının yapıldığını, davacı iddialarının asılsız olduğunu, taraflar arasında karşılıklı ibra ile sözleşmeler bulunduğunu öne sürerek davanın reddini istemiştir.

Dahili davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; kurum kayıtlarında davalı işyerinin ...sicil numarası ile 01.10.2010 tarihinde kanun kapsamına alındığı ve 31.12.2010 tarihinde kanun kapsamında çıktığını, davacının da ... sigorta sicil numarası ile tescilli olduğunu ve ... numaralı işveren yanında 06.01.2004 tarihinde ilk işe girişinin bulunduğunu, davacının, davalının yanında herhangi bir çalışmasının bulunmadığını, davacının tespitini istediği dönemlerle ilgili olarak hak düşürücü süre iddiasında bulunduklarını, bu tür hizmet tespitine yönelik davaların kamu düzenini ilgilendirdiği bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiğini öne sürerek davanın reddini istemiştir.

Dahili davalı ... tarafından davaya cevap verilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "[TCKN] TC kimlik numaralı ... ss numaralı davacı ...’ ın;

a- ....35 sicil numaralı ...’a ait 35 M 8464 plakalı minibüste, davalı Kuruma bildirimi yapılan 06.01.2004 -31.12.2004 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden asgari ücret ile 355 gün çalıştığı, 210 günlük çalışmasının davalı SGK’na bildirildiği, 145 günlük çalışmasının davalı SGK’na bildirilmediğinin tespitine,

b-....35 sicil numaralı işveren ...-işveren vekili ... ’a ait 35 M 8464 plakalı minibüste, 05.04.2006- 30.09.2010 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden asgari ücret ile 1616 gün çalıştığı, bu çalışmasının davalı SGK’na bildirilmediğinin tespitine,

c-... sicil numaralı ...’a ait... plakalı minibüste 01.10.2010- 20.12.2010 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden asgari ücret ile 80 gün çalıştığı bu çalışmasının davalı SGK’na bildirildiğinden tespitinde hukuki yararın bulunmadığının tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile dahili davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde, ilk derece mahkemesi tarafından taraflar arasındaki hizmet akdinin mevcudiyeti tam manasıyla ortaya konulmaksızın, aralarındaki akrabalık ilişkisi de yeteri derecede dikkate alınmadan hüküm tesis edilmesinin isabetli olmadığını, davacının taleplerinin bir kısmının kabul edilmesi karşısında, davanın kısmen kabul biçiminde sonuçlandırılması gerekirken, davanın tümden kabulüne yönelik hüküm kurularak lehlerine vekâlet ücretine de hükmedilmemesinin, yargılama giderinin müvekkil davalı üzerinde bırakılarak salt davacı yararına vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu,

yasal mevzuata göre aranan koşullardan birinin Kuruma bildirim yapılıp yapılmadığından ziyade, davacının ilgili işletmede fiili çalışmasının mevcut olup olmadığı noktasında olduğunu, tespiti istenen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde açılması gerektiğini, dava tarihi itibariyle 27.11.2008 tarihinden önceki süreye ilişkin iddiaların hak düşürücü süreye uğradığının kabulü yerine.

06.01.2004 – 31.12.2004 tarihleri aralığındaki 145 günlük süre ile 05.04.2006 - 30.09.2010 tarihleri arasındaki 1616 günlük sürenin hesabı ile sonuca gidilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

Dahili davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde, davacının iddia edilen dönemlere dair herhangi bir çalışmasına rastlanmadığını, bu tür tespit davalarında 506 sayılı Yasanın 79. maddesi gereği 5 yıllık hak düşürücü sürenin söz konusu olduğunu, hizmet akdinin esaslı unsurunun fiili çalışmanın varlığı olup fiili veya gerçek bir biçimde çalışmanın varlığı tespit edilmedikçe sigortalılıktan söz edilemeyeceğini, hizmet tespit davalarının kamu düzenine ilişkin olduğunu, davanın tanık beyanlarıyla dahi ispatlanamadığını, beyanlar arasında çelişkiler mevcut olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile " A-)Dahili davalı SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun Reddine,

B-) Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile; ... 1. İş Mahkemesinin 07.11.2018 tarih, 2013/364 Esas ve 2018/281 Karar sayılı kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince kaldırılmasına,

1-) Davanın kısmen kabulü ile; [TCKN] TC kimlik numaralı ... ss numaralı davacı ...’ ın;

- ....35 işyeri sicil numaralı davalı ...’a ait 35 M 8464 plakalı minibüste, 06.01.2004 -31.12.2004 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden asgari ücret ile 355 gün çalıştığı, 210 günlük çalışmasının davalı Kuruma bildirildiği, 145 günlük çalışmasının davalı Kuruma bildirilmediğinin tespitine,

-....35 işyeri sicil numaralı işveren ...-işveren vekili ... ’a ait 35 M 8464 plakalı minibüste, 05.04.2006- 30.09.2010 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden asgari ücret ile 1616 gün çalıştığı, bu çalışmasının davalı Kuruma bildirilmediğinin tespitine,

-... işyeri sicil numaralı davalı ...’a ait... plakalı minibüste 01.10.2010- 20.12.2010 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden asgari ücret ile 80 gün çalıştığı bu çalışmasının davalı Kuruma bildirildiğinden tespitinde hukuki yararın bulunmadığının tespitine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile dahili davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

Dahili davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 01.04.2003-2010/Aralık ayı arasında kesintisiz ve sürekli amcasına ait 35 M 8464 plakalı minibüste şoför olarak çalışıp çalışmadığı, çalışmasının hizmet akdi kapsamında olup olmadığı hususlarının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanunu'nun 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dinlenilen taraf ve kamu tanıklarının beyanları ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı ... vekili ile dahili davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,