Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2522 K.2023/3201

... ... HÜKÜM/KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

... 4. İş Mahkemesi

SAYISI

2018/125 E., 2021/284 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı, fer'i müdahil SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, fer'i müdahil SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalılar nezdinde 04.05.2014-30.11.2016 tarihleri arasında harita mühendisi olarak kesintisiz çalıştığını ancak işe girişinin 23.07.2014 olarak gösterildiğini, ... Laik Su Harita Mühendislik Dan. Hiz. Bürosu nezdinde aralıksız ve kesintisiz çalışmasına rağmen 10.11.2014 tarihinde çıkışının verilip, 11.11.2014 tarihinde ... Harita Mühendislik Tic. San. Ltd.

Şti. nezdinde sigorta girişinin yapıldığını, haberi olmaksızın istifa koduyla çıkış bildirildiğini, maaş ödemelerinin her iki davalı şirket tarafından yatırıldığını, her iki davalı şirket arasında organik bağ bulunduğunu, muvazaalı işlem gerçekleştirdiklerini, davacıya diş protezi yaptırması için 26.11.2016 tarihinde şifahen izin verildiğini, 30.11.2016 tarihinde ise herhangi bir fesih bildirimi yapılmaksızın iş akdinin feshedildiğini, eksik yatırılan sigorta primlerinin ödenmediğini,

fiili çalışma sürelerinin sigortalılık hizmetlerinden sayılabilmesi ve sigorta başlangıç tarihinin 04.05.2014 olarak belirlenebilmesi için huzurdaki davayı ikame ettiklerini ileri sürerek, davacının davalı şirketler bünyesinde 04.05.2014 - 30.11.2016 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiş, 24.05.2021 günlü celsedeki beyanında; her ne kadar dava dilekçesinde davacının 04.05.2014 - 30.11.2016 tarihine kadar davalılar nezdinde çalıştığı konusunda talepte bulunmuş iseler de, taleplerinin bu tarihler arasında ...

Laik Su Harita Mühendislik Dan. Hiz. Bürosu hizmet bürosunda çalıştığına yönelik olduğunu, ifade etmiştir.

II.CEVAP

Davalı şirketler vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

Fer'i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Yapılan yargılama, iddia, savunma, tanık beyanları, tüm dosya kapsamı ve 24.05.2021 tarihli celsedeki davacı vekilinin beyanları birlikte değerlendirildiğinde; 1- Açılan davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine, -Davacının davalı ... Laik-Su Harita-Su Harita Mühendislik Danışmanlık Hizmet Bürosu iş yerinde 04.05.2014-30.11.2016 tarihleri arasında çalıştığının tespitine, - ... Harita Müh. Tic. San. Ltd. Şti.’ye yönelik açılan davanın reddine, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil SGK vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Fer'i Müdahil SGK Vekilinin İstinaf Sebepleri Fer'i müdahil SGK vekili istinaf dilekçesinde; davacının davasını yazılı delillerle ispat edemediğini, mahkemece objektiflikten uzak tanık anlatımlarına itibar edildiğini, keza tanık ifadelerinde çelişkiler bulunduğunu, yeterli araştırılma yapılmadan verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ilk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından; davalı ... Laik Su Harita Mühendislik Dan. Hiz. Bürosu isimli işyerinin 03.10.2013 tarihinde 5510 sayılı Kanun kapsamına alındığı, 29.08.2013 tarihinden itibaren ... Vergi Dairesi Gümrükönü Vergi Dairesi Müdürlüğüne kayıtlı mükellefiyetinin olduğu, davacının çalışmalarını ... Laik Su Harita Mühendislik Dan. Hiz.

Bürosu unvanlı davalı şirket nezdinde devam ettirdiği, SGK, ticaret sicil kayıtları ve tanık beyanlarına göre, davalı şirketlerin aynı binada ticari faaliyetlerini devam ettirdikleri, yine bordrolu tanık beyanlarına göre, davacının, davalı ... Laik Su Harita Mühendislik Dan. Hiz. Bürosu işyerinde 04.05.2014-30.11.2016 tarihleri arasında harita mühendisi olarak davalı ...

Laik isimli işverenin emir ve talimatları ile hareket ederek, mesaisinin tamamını davalıya ait işyerinde geçirerek hizmet akdine bağlı olarak kesintisiz bir şekilde çalıştığı, özellikle davalı ... Laik'in baba adının ... Laik olduğu, diğer davalı ... Harita Mühendislik şirketinin ortağının ... Laik olduğu, böylece davalılar arasında akrabalık ilişkisi olduğu, vergi dairesinden gelen yazı cevabından; ... Laik Su Harita Mühendislik Dan. Hiz.

Bürosu işyerinin 29.08.2013 tarihinde işe başladığı, ... Harita Mühendislik'in ise Sorgun Ticaret Sicil Müdürlüğünde 20.04.2017 tarihinde işe başladığı, şirketin kuruluş tarihinin 18.07.1995 olduğu, bordro ve kamu tanıklarının beyanlarından her iki davalının dava konusu dönemlerde aynı işyerini kullandıkları, ticaret sicil gazetesinde de diğer davalı ... Harita Mühendislik'in Yozgat'a geçmeden önceki şirket merkezinin ... Laik Su Harita Mühendislik Dan. Hiz.

Bürosu işyeri ile aynı olduğu gözetildiğinde, davacının işgücünü belirli bir zaman içinde çalıştıranın buyruğunda bulundurmak suretiyle, çalışan kişinin, çalışmasının hizmet akdine tabi olduğu hususunun Yargıtay'ın yerleşik görüşlerinden olduğu, davacının da işgücünü talep edilen tarihler aralığında davalı ...

Laik isimli işverenin buyruğu altında bulundurduğu, bu nedenle davacının talep ettiği zaman aralığındaki çalışmasının hizmet akdine tabi olduğunun kabul edilmesi gerektiği anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince davanın ... Laik Su Harita Mühendislik Dan. Hiz. Bürosu işyeri yönünden kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i Müdahil SGK Vekilinin Temyiz Sebepleri Fer'i müdahil SGK vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacının, davalılardan ... Laik Su Harita Mühendislik Dan. Hiz. Bürosu işyerinde 04.05.2014 - 30.11.2016 tarihleri arasında kesintisiz ve sürekli çalıştığının tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Hükmün Kapsamı” başlıklı 297 nci maddesinin 2 nci fıkrasında; “Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.” şeklinde düzenleme getirilmiştir.

3.Değerlendirme 1-İnceleme konusu eldeki davada, davacı, davalı ... Laik Su Harita Mühendislik Dan. Hiz. Bürosu nezdinde 04.05.2014 - 30.11.2016 tarihleri arasında kesintisiz ve sürekli çalıştığının tespitini istemiş, mahkemece yapılan yargılama sonucunda, hükümde belirtilen gerekçelerle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, hüküm hatalı ve yanılgılı değerlendirmeye dayalıdır.

2-Somut olayda, yargılama sırasında davacı vekili tarafından taleplerinin, davacının davalılardan ... Laik Su Harita Mühendislik Dan. Hiz. Bürosu işyerinde geçen çalışmalarının tespitine yönelik olduğunun beyan edildiği, mahkemece davanın kısmen kabulü; davacının, davalı ... Laik-Su Harita-Su Harita Mühendislik Danışmanlık Hizmet Bürosu iş yerinde 04.05.2014-30.11.2016 tarihleri arasında çalıştığının tespitine, ... Harita Müh. Tic. San. Ltd.

Şti.’ne karşı açılan davanın hukuki yarar yokluğundan husumetten reddine karar verilmiş ise de; talep edilen dönemde davacının husumetten ret kararı verilen şirketten bildirimleri olup, bu hususta davacıya ... Harita Müh. Tic. San. Ltd.

Şti. işyerinden bildirilen hizmetlerinin iptalini isteyip istemediği sorulmalı, iptalinin istenmemesi durumunda, söz konusu bildirimlerin dışlanıp dışlanmayacağı konusunda bir değerlendirme yapılmaksızın, infazda tereddüt yaratacak şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur.

3-Diğer taraftan, kabule konu dönem yönünden, davacının davalı ... Laik-Su Harita-Su Harita Mühendislik Danışmanlık Hizmet Bürosu iş yerinden bildirilen çalışmaları dışlanmadan, hizmet tespitine karar verilmesi de usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

...