Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2550 K.2023/5107

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Bağkur sigortalılık tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin 24.11.1987-31.12.1990, 19.06.1992-12.05.1993, 11.03.1999 - 30.11.1999 tarihleri arasında vergi kaydının bulunduğu 24.11.1987 tarihinde vergi kaydı açılan müvekkilinin davalı kurum tarafından Bağ-Kur tescilinin yapılmadığını,

1479 sayılı Kanuna 4956 sayılı Kanunun Geçici 18 inci maddesiyle eklenen "Bu kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 04.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların hak ve yükümlülükleri 04.10.2000 tarihinden itibaren başlar" hükmü gereğince müvekkilinin Bağ-Kur sigorta tescilinin davalı kurum tarafından 04.10.2000 tarihi itibariyle yapıldığını beyanla müvekkilinin 2003 yılında Bağ-Kur primlerine dair ödemeler yaptığını da belirterek 1479 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi ile 22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Kanunun 1479 sayılı Kanunda yaptığı değişikliklerin göz önüne alınarak ve ilgili

yasal mevzuatın değerlendirilmesiyle, müvekkkilinin sigortalılık tescil tarihinin, vergi kaydının başlangıç tarihi olan 24.11.1987 tarihinden itibaren tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili.

5 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmayan hizmet tespiti davalarının kabul edilemeyeceğini belirterek 04/10/2000 tarihinde yürürlüğe giren 619 sayılı K.H.K'nın geçici 1 inci maddesi ile 1479 sayılı Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde ...H.K' nun yürürlüğe girdiği tarihe kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olanların her türlü hak ve mükellefiyetlerinin ...H.K'nın yürürlüğe girdiği tarih itibariyle başlayacağının öngörüldüğünü ve 1479 sayılı Kanun'a 4956 sayılı Kanun ile eklenen 18 inci madde ile "1479 sayılı Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 04.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan

sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetlerinin 04/10/2000 tarihinden itibaren başlayacağını ve 1479 sayılı Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olanların sigortalılıkları, bu kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde kuruma yazılı olarak başvurmaları ve 20.04.1982- 04.10.2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemeleri ve bu sürelere ilişkin olarak hesaplanacak prim borçlarının tamamını,

tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde ödeme tarihinde bulundukları gelir basamağının yürürlükte olan prim tutarı üzerinden ödeme kaydıyla bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. "hükmünü içerdiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 23.11.2020 tarihli ve 2018/360-2020/166 sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 02.12.2021 tarihli ve 2021/1075-2021/1715 Karar sayılı kararıyla; İlk Derece Mahkemesi hükmü yerinde görülerek davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; "mahkemece “...... T.C. Kimlik numaralı davacının 24.11.1987-31.12.1990 tarihleri arasında kuruma primi ödenmek koşuluyla bağkurluluğunun tespitine…” denilmek suretiyle, şarta bağlı hüküm kurulması isabetsizdir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

1-İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... davacı ...'nın, 03.01.2003 tarihinde davalı kuruma vermiş olduğu Bağ-Kur İşe Giriş Bildirgesine istinaden 1479 sayılı Kanunun 22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 s. Kanunun 6 ncı maddesiyle değişik 24. maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendi hükmü uyarınca 24.11.1987 tarihi itibariyle 1479 sayılı yasa kapsamında Bağ- Kur sigortalısı sayılmasının ve bu tarihin Bağ-Kur'lu çalışmalarının başlangıç tarihi olarak tespitine karar vermek gerekmiştir. ..." gerekçesiyle "1-Davacının davasının KABULÜ İLE,

2- ...... T.C. Kimlik numaralı davacının 24/11/1987 - 31/12/1990 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olduğunun TESPİTİNE," dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu, kurum işleminin yerinde olduğunu, hak düşürücü sürenin geçtiğini belirterek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Bağkur sigortalılık tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 1479 sayılı Kanun'un 45 ve 46 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı ve özellikle davacının 24.11.1987-31.12.1990 tarihleri arasında vergi kaydı bulunmasına göre ; davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,