Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2700 K.2023/3015

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil SGK vekilleri tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 03.06.2016 tarihinde davalı ... (Evla Otomotiv Havalı Fren Debriyaj Sistemlerinde) tamir takımlarını temizleme ve daşlama işkolunda işe başladığını, 05.06.2018 tarihinde işten çıkarıldığını, hizmetlerinin bildirilmediğini belirterek, çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i Müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının hizmetine ilişkin olarak kuruma bildirilmiş hiçbir kaydın bulunmadığını, davacının kendisinin de bir bildiriminin olmadığını, müvekkil kurumun bildirilen hizmet süreleri için kayıt oluşturduğunu, yapmış olduğu işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı vekili dilekçesi ile davacının davalı işyeri nezdinde 03.06.2016-05.06.2018 tarihleri arası dönemde hizmet akdine istinaden kesintisiz şekilde çalıştığının tespitini talep ve dava ettiği, kurum kayıtları incelendiğinde ...'a ait işyeri dosyasında herhangi bir denetim tutanağının bulunmadığının bildirildiği, işyeri tescil belgesi ile 2016/6.aydan 2018/6.aya kadar sigortalıların aylık prim ve hizmet belgelerinin gönderildiği, davacının sigorta girişinin 1211631 işyeri sicil numaralı davalı Beylerbeyi İnşaat Müh.

Otom.

Turizm Gıda Sanayi ve Tic. unvanlı işyeri tarafından kurum kayıtlarına intikal ettirildiği, hizmet dökümünden davacının işe başladığı tarihin 09.07.2018, işten ayrılış tarihinin 23.07.2018 tarihinde yapıldığı, uyuşmazlık konusu 03.06.2016-05.06.2018 tarihleri arası dönemde kurum kayıtlarına intikal eden bir çalışmasının bulunmadığı, her ne kadar tanık ... ve ...'ın anlatımlarından davalı işyerinin plastik kauçuk imalatı yaptığı, davacının davalı işyerinde bir çalışmasının olmadığı, ancak iş durumuna göre ortalama 2-3 güne bir gelip aracı ile bu malzemeleri alıp temizliğini yaparak tekrar işyerine geri getirdiği,

belinden sakat olması nedeniyle işverence belirli bir ücret mukabilinde bu işlerin kendisine yaptırıldığı, yine sakatlığı nedeni ile Aile ve Sosyal Yardımlaşma Bakanlığından yardım parası aldığı belirtilmiş ise de, tanık ...'nin beyanında ise ; davacının 2016 yılı Haziran ayında davalı işyeri nezdinde bir çalışmasının olduğu, 10 yıl süreli davacı ile birlikte çalıştığını, işi bıraktıktan sonra davacının çalışmasının halen devam ettiğini belirttiği, kendisi işi bıraktıktan sonra davacının 1 yıl kadar sonra Ramazan ayı içerisinde işi bıraktığını belirttiği, yine tanık ...'ın beyanında;

davacıyı tanıdığını, kauçuk temizliği ve boyama işleri yaptığını, belinden rahatsız olduğunu, davacıyla aynı sitede oturduğunu, kendisinin işe başlayıp ayrıldığı tarihte halen davacının davalı işyeri nezdindeki çalışmasının devam ettiğini belirttiği anlaşılmış, ...'nin talimat yoluyla 09.12.2019 tarihinde alınan ifadesinde; davacı ile işyerinde çalışmaya başladığı tarihten yaklaşık 5-6 ay kadar sonra davacının işyerinde çalışmaya başladığı, 01.06.2016-2017/3 tarihleri arasında davacı ile işyerinde birlikte çalıştıkları, ...'ın işveren ...'ın kardeşi olduğu, ... adlı kişinin ise işyeri kurucularından olduğu ve beyanlarının yalan beyan olduğu,

davacının maddi durumunun kötü olması sebebiyle akşamları evine iş götürdüğü, gün içerisinde de işyerinde mesaisinin devam ettiği ifade olunmuş, tanık anlatımlarından çalışmasının 2018 yılı Ramazan ayına kadar devam ettiği ifade olunmakla, davacının uyuşmazlık konusu 03.06.2016-05.06.2018 tarihleri arası dönemde davalı işyeri nezdinde gerçekleşen çalışmaların kesintisiz şekilde hizmet akdine tabi gerçekleştiği..." gerekçeleriyle, davanın kabulü ile davacının davalı işyeri nezdinde 03.06.2016-05.06.2018 tarihleri arası dönemde hizmet akdine istinaden çalıştığının tespitine,

karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil SGK vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı vekili istinaf dilekçesinde; avacının iddiası ile ilgili ilk derece mahkemesinde söz konusu iş yerinde daha önceden çalışmış ve halen sigortalı bulunan ..., ... ve ...'ın bordro tanığı sıfatı ile dinlenildiği, davacı tanıklarının tamamının, davacının iş yerinde presten çıkan çapakların temizlik işini yaptığını doğruladığı, yine davacı tanıklarının davacının iş yerinde hizmet akdine dayalı olarak çalışıp çalışmadığı hususunda çelişkili beyanlarda bulunduğu, bordro tanıklarının beyanlarının birbiri ile çelişmediği, söz konusu iş yerinde hizmet akdine dayalı olarak çalışılmadığı, işçi işveren ilişkisinin olmadığı,

kendi nam ve hesabına çalışma yaparak iş yerinden aldığı parçaları kendi evinde temizleyerek davalıya teslim ettiği, fiziki rahatsızlığı nedeniyle çalışmasının mümkün olmadığı, iş yerinde hizmet akdine dayalı olarak çalışan birinin ücretinin somut olay itibari ile de belirgin olması gerektiği, dinlenen tanık beyanlarının içeriğine göre de davacının preslerden çıkan talaşların temizliğini kendi evinde yaparak davalı işverene teslim ettiği gerekçeleriyle, yerel mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

2.Fer'i Müdahil vekili istinaf dilekçesinde; davacı ...'nin dinlettiği tanıklarının bordro tanığı olmadığı, bu nedenle tanıklara itibar edilemeyeceği ancak yerel mahkemece davacı tarafından dinlenen tanıkların beyanlarının hükme esas alındığını ve davacının davasının kabulüne karar verildiği, kurum kayıtlarının esas olduğunu, davacının hizmetine ilişkin olarak davalı müvekkili kurumda bildirilen kayıtlara göre işlem yapıldığı, müvekkili kuruma davacının iddiasına ilişkin olarak çalışma dönemi içinde iletilmiş hiçbir bilgi ve belgenin söz konusu olmadığı, davacının o dönemde bir ihbarı ve başvurusunun da söz konusu olmadığı,

bordro tanıkları tarafından davacının bahse konu o dönemde davalı iş yerinde herhangi bir çalışması olmadığı hususunun doğrulandığı gerekçeleriyle, yerel mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacının davalı işyeri nezdinde 03.06.2016-05.06.2018 tarihleri arası dönemde hizmet akdine istinaden kesintisiz şekilde çalıştığının tespitini talep ve dava ettiği, 1120076 sicil numaralı davalı iş yerinin 04.05.2011 tarihinde Kanun kapsamına alındığı, davacının davalıya ait işyerinden hizmet bildirimi yapılmadığı, işe giriş bildirgesi verilmediği, kurum kayıtlarında davalı ...'a ait işyeri yönünden herhangi bir denetim tutanağının bulunmadığı,

davacının uyuşmazlık konusu 03.06.2016-05.06.2018 tarihleri arası dönemde kurum kayıtlarına intikal eden bir çalışmasının bulunmadığı, dinlenen tanık beyanlarına göre; davacının davalı iş yerinde, 03.06.2016 tarihinden itibaren hizmet akdine dayalı olarak çalıştığı, iş yerinde fren ve kauçuk temizliği ile taşlama işine baktığı, davacının davalı iş yerindeki bu çalışmasının 05.06.2018 tarihine kadar devam ettiği, sonuç olarak yerel mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davalı vekili ile fer'i müdahil vekilinin istinaf başvurularının, HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil SGK vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarlamıştır.

2.Fer'i Müdahil vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarlamıştır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79 uncu maddesi ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86 ıncı maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ve fer'i müdahil SGK vekilleri tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,