Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2755 K.2023/7028

Taraflar arasında görülen rücuan alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı kurum ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Kurum vekili, 24.03.2006 tarihinde geçirdiği iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen gelirin yasal faizi ile birlikte kusurlu davalılardan müştereken ve müteselsilden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılardan Avrasya Tekstil... vekili, davalı şirketlerde çalışan 24.08.2006 tarihinde ...ve ... kardeşlerle kavga eden ...'ın vefatı ile sonuçlanan elim kazanın işyerideki şahısların kendi şahsi sorunlarından kaynaklanan bir kaza olup iş kazası olmadığını davalı şirketlerde tüm iş sağlığı ve güvenliği kurallarının tam olarak uygulanmakta olduğunu kavgaya karışan tüm kişilerin belli olduğunu ve bu şahıslarla ilgili ... 8. Ağır ceza mahkemesinde dava açılmış olup kardeşlerden birinin ceza alıp diğerinin beraat etmiş olduğunu, bunun belli olması ile birlikte davalı şirketlerin kusurunun olmadığının anlaşılacağını belirterek müvekkili olan iki şirket yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılardan ...ve ... vekili, davalıların ... 8. Ağır ceza mahkemesinde kasten adam öldürme suçu ile yargılandıklarını yapılan yargılama sonucunda ...'ın beraatına, ...'ın ise tahrik altında adam öldürme suçundan mahkumiyetine karar verildiğini bu olayın iş kazası olmadığı gibi bu davanın iş mahkemesinde görülmesinin de mümkün olmadığın öncelikle davanın görev kuralları uyarınca reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 02.04.2014 tarihli ve 2009/95 E. 2014/132 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davacı Kurum ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Davalı ... adli yardım talepli temyiz etmiş, mahkemece adli yardım talebi reddedilmiştir. Mahkemece temyiz harcının yatırılması için davalıya muhtıra tebliğ edilmiş, temyiz harcının yatırılmaması üzerine mahkemenin 21.07.2016 tarikli ek kararı ile temyiz isteminden vazgeçilmiş sayılmasına karar verilmiştir. ... ek kararı temyiz etmiştir.

3. Dairenin 17.01.2017 tarihli ve 2016/17244 E. 2017/157 K. sayılı ilamında.

6100 sayılı HMK’nun 337/2 nci maddesi uyarınca adli yardım taleplerinin reddine ilişkin kararlara karşı itiraz yolunun açık olduğu, adli yardım talebinin reddine ilişkin 21.04.2014 tarihli ek kararın tebliği üzerine davalı ... vekilinin süresinde sunduğu dilekçesi ile Mahkemeye itiraz ettiği gözetilerek, 6100 sayılı HMK’nun 337/2 nci maddesindeki prosedürün işletilmesi gerekirken usul hükümleri gözardı edilerek yazılı şekilde adli yardım talebinin reddolması ve süresinde harcın yatırılmaması nedeniyle temyiz isteminden vazgeçilmiş sayılmasına dair ek karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olduğu,

bu nedenle 21.07.2016 tarihli ek kararın bozulmasına, bozma nedenine göre, 02.04.2014 tarihli asıl hükme yönelik davacı Kurum ile davalı ... vekillerinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmediğine karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı ... vekilinin temyiz gideri yönünden adli yardım talebi reddedildiği, dosyamızın yargıtayca bu hususta bozulduğu, bozma doğrultusunda adli yardım hususunun değerlendirilmek üzere ... 11. İş Mahkemesine gönderildiği, ... 11. İş Mahkemesinin 2018/1 Değişik iş sayılı kararı ile ek kararın kaldırılarak adli yardım talebi kabul edilmiş olduğundan ve bu hususta eksiklik tamamlanmış olduğundan dosyanın temyiz yönünden incelenmek üzere Yargıtay'a gönderilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı kurum, davalı ... vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı kurum vekili, sigortalının kusurunun olmadığı, davalıların kurum zararından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını belirterek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

Davalı ... kısa temyiz dilekçesi ile kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 24.03.2006 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen gelirin tahsili talep edilmiştir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 ncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428 nci maddesi, 438 nci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ve 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesinde "İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi veyahut suç sayılabilir bir hareketi sonucu olmuşsa, Kurumca sigortalıya veya haksahibi kimselerine yapılan veya ileride yapılması gerekli bulunan her türlü giderlerin tutarları ile gelir bağlanırsa bu gelirlerinin 22 nci maddede belirtilen tarifeye göre hesaplanacak sermaye değerleri toplamı (...) Kurumca işverene ödettirilir." hükmü düzenlenmiştir.

İnceleme konusu davada; 24.03.2006 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen gelirin tahsilinin talep edildiği, mahkemece alınan kusur raporlarında ... %75, Hazarteks Tekstil San. Dış. Tic. A.Ş. %10, sigortalı %10, Hazar Tekstil ..Ltd.Şti. %10 oranında kusurlu bulunduğu, kusur raporları esas alınarak hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Tazminat dosyasında sigortalı %15, Hazar Tekstil..Ltd. Şti. %10, Hazarteks Tekstil San. Dış Tic. A.Ş. %40, ... %35 oranında kusurlu bulunmuştur. Ceza yargılaması sonucunda ...'ın beraaatine, ...'ın müebbet hapis cezasıyla cezalandırılmasına, haksız tahrik indirimi yapılarak 18 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına, TCK nın 62 maddesinin uygulanmasıyla cezasından takdiren 1/6 oranında indirim yapılarak neticeden 15 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiş, karar Y. 1. Ceza Dairesinin 26.01.2012 tarihli, 2011/6624 Esas, 2012/317 Karar sayılı ilamıyla onanmıştır.

Tazminat dosyasında alınan kusur raporları ile dosyada alınan kusur raporları arasında çelişkiler bulunduğundan mahkemece çelişkileri giderecek şekilde yeniden kusur raporu alınmalı, bu kapsamda hükmü temyiz etmeyen davalılar yönünden davacı kurum lehine oluşan usulü kazanılmış hak gözetilmelidir.

Somut olayda, ceza davasında, ...'ın müebbet hapis cezası haksız tahrik indirimi yapılmak suretiyle 18 yıl hapis cezasına indirilmiş olduğundan, anılan davalının sorumlu olduğu tazminattan %25 oranında indirim yapılması gerektiği gözetilmelidir.

Davacı Kurum dava dilekçesinde sigortalıya 54.854.81 TL gelir bağlandığını belirttiği halde dosyaya gönderilen gelir tablosunda toplam 24.692.98 TL nin yer aldığı görüldüğünden gelir miktarları arasındaki çelişki kurumdan sorulmak suretiyle giderilmeli, gelir miktarı tespit edilmeli, sonucuna göre karar verilmelidir. Diğer yandan davacı kurum, kurum alacağının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ettiği halde mahkemece davalıların kusur oranları karşılığına hükmedilmesi de yerinde değildir.

Ayrıca Avrasya Tekstil San. Dış. Tic. A.Ş.'nin ünvanı 06.11.2009 tarihinde Hazarteks Tekstil San. Dış. Tic. A.Ş. olduğu halde karar başlığında eski ünvanlı şirketin de ayrıca gösterilmesi hatalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan mahkeme kararının BOZULMASINA, 2. Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,