Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2811 K.2023/5692

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 19.11.2017 tarihinde vefat eden kızından almakta olduğu, ancak davalı idare tarafından 03.02.2020 tarihinde iptal edilen ölüm aylığının yeniden bağlanmasına, davacının 03.02.2020 tarihinde iptal edilen ölüm aylığı neden ile alamadığı ölüm aylıklarının, her bir ay için ayrı ayrı tahakkuk edecek yasal faizleri ile birlikte davalı idareden alınarak davacıya ödenmesine, bu güne kadar aldığı ölüm aylıkları nedeni ile borçlu olmadığının tespitine, almakta olduğu yetim aylığından bahse konu borç nedeni ile yapılan kesintilerin iptali ile, bu güne kadar yapılan tüm kesintilerin her bir ay için ayrı ayrı tahakkuk edecek yasal faizleri ile birlikte davacıya iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile , davacının müteveffa babasından dolayı 15.03.2010 tarihinden itibaren 4/1-a kapsamında ölüm/yetim aylığı aldığı, 5510 sayılı Kanun'un 34 üncü maddesi (d) bendine göre, 19.11.2017 tarihinde ölen 5510 sayılı Kanun'un 4/1-c iştirakçisi kızından dolayı ölüm aylığı bağlanamayacağı, davacı kurumun davacıya kızı ...'dan dolayı bağladığı aylıkları 96 ncı maddenin (b) bendine göre davacıdan talep edebileceği ve davacının kızından dolayı 01.01.2018 tarihinden itibaren almış olduğu yersiz aylıklar yönünden davalı Kuruma borçlu olduğu kanaatine varıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, davacının babasından aldığı yetim aylığının net asgari ücretin altında olduğu ve başka bir geliri olmadığından kızından ölüm aylığı almasında yasal bir engel bulunmadığını, sigorta kollarının farklı olmasından dolayı davacının her iki aylığı da alma hakkı bulunduğunu, 5510 sayılı Kanun'un 34/d maddesi gereğince davacıya kızından da ölüm aylığı bağlanması gerektiğini, davanın açılmasına davalı Kurumun neden olduğunu, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyanla istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ; davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren ve “Ölüm Aylığının Hak Sahiplerine Paylaştırılması” başlığını taşıyan 34/1-d maddesinde, "Hak sahibi eş ve çocuklardan artan hisse bulunması halinde her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirinin asgari ücretin net tutarından daha az olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması şartıyla ana ve babaya toplam %25'i oranında;

ana ve babanın 65 yaşın üstünde olması halinde ise artan hisseye bakılmaksızın yukarıdaki şartlarla toplam %25'i," aylık bağlanacaktır düzenlemesinin bulunduğu, davacının babasından dolayı aylık aldığı açık olmakla "aylık bağlanmamış olması şartı" gerçekleşmediğinden kızından dolayı ölüm aylığı tahsisinin mümkün olmadığı gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, davacının babasından aldığı yetim aylığı aylık net asgari ücretin altında olduğundan ve başkaca bir geliri olmadığından, sigorta kollarının farklı olmasından dolayı her iki aylığı da alma hakkı bulunduğunu, farklı sigorta kolları ve dolayısıyla farklı kaynaklardan elde edilen emekli aylıklarına hak kazanılmasına engel olmadığını, dava açılmasına kurumun önce aylık bağlaması,sonra da kesmesi şeklindeki hatalı işlemi neden olduğundan en azından davalı idare lehine hükmedilen vekalet ücretinin kaldırılmasına karar verilmesini temyiz sebepleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıya 506 sayılı Kanun kapsamında babasından dolayı almakta olduğu ölüm aylığının yanı sıra 5510 sayılı Kanun'un 4/1-c kapsamında sigortalı iken 19.11.2017 tarihinde vefat eden kızından dolayı da ölüm aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanunun 34/1-d maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,