Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2836 K.2023/6129

Taraflar arasındaki davacının 20.10.2004-10.01.2020 tarihleri arasında kalan dönemde ve davalı işveren yanında geçen çalışmalarının 5953 sayılı Basın İş Kanunu kapsamında geçtiğinin tespiti ve buna göre itibari hizmet sürelerinin ve fiili hizmet zammı süresinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Turkuvaz Haberleşme ve Yayıncılık A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle. 2001199712941 SGK sicil numaralı davacı ...'nın, 20.10.2004 yılında Merkez ... Gazete Dergi Basım Yayın San. Tic. A.Ş. bünyesinde "Yeni Asır Gazetesi"nde muhabir olarak işe başladığı ve 10.01.2020 tarihine kadar "muhabir" olarak görevini sürdürdüğünü Kadrosu Yeni Asır gazetesinde olmakla birlikte görevini fiilen davalıya ait "Sabah" gazetesinde muhabir olarak icra ettiği, davacının 2004 yılında işe başladığı Merkez ...

Gazete Dergi Basım Yayın San. Tic. A.Ş nin, 2007 yılında Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na devredildikten sonra davalı Turkuvaz Haberleşme ve Yayıncılık A.Ş.

(Eski Ticaret Unvanı: Turkuvaz Radyo Televizyon Haberleşme ve Yayıncılık A.Ş.) tarafından tüm hak ve borçlarıyla satın alındığını, davacının, 24.04.2008 tarihinde SGKna eski şirketten çıkış ve 25.04.2008 tarihinde yeni şirkete (davalı şirkete) giriş işlemleri ile ilgili bildirimlerde bulunulduğunu, davacının 20.10.2004 - 10.01.2020 tarihleri arasında kesintisiz olarak "muhabir" olarak çalıştığını,

yapmış olduğu çalışmaların 5953 sayılı Kanun kapsamında Basın İş Kanununa tabi olduğu ve sigorta primlerinin bu kapsamda yatırılması gerektiği halde işveren tarafından 4a hizmet sözleşmesine göre "işçi" statüsünde bildirilmiş olduğu ve primlerin buna göre yatırıldığını, davacının 20.10.2004 - 10.01.2020 tarihleri arasındaki çalışmalarının Basın İş Kanunu kapsamında değerlendirilerek sigorta primlerinin bu kapsamda yatırılmasının ve aynı zamanda çalışmalarının 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesi kapsamında itibari hizmet gerektirir çalışma niteliğinde olduğundan,

506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesinde yer alan tablonun 1 - (a) kısmında bulunan düzenlemeye göre sigortalılık süresine, 20.10.2004 - 10.01.2020 tarihleri arasındaki hizmetlerinin her tam yılı için 90 gün sigortalılık süresi eklenmesine karar verilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı işveren vekili özetle davacının itibari hizmet süresinden faydalandırılmasını gerektirir şekilde çalışmalarının bulunmadığını, buna göre yapılan bildirimlerin doğru ve gerçek çalışma şekillerine dayalı olup davacının iddiasının ispatlanmadığı gerekçesi ile haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil SGK vekili, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece Mahkemesince, "davacının davalı iş yerinde muhabir olarak çalıştığı, muhabirliğin gazetecilik mesleğini ifa edenlerin ağırlıklı olarak yaptığı işlerden olduğu, mesleğin zihinsel ve fikrî bir faaliyet halinde icra edildiği, toplanan haberlerin yazılması veya sunulması suretiyle kamuoyunu bilgilendirmenin özel yaratıcılık gerektiren iş olduğu, bu bağlamda yapılan işin FSEK kapsamındaki fikir ve sanat eseri olduğu, yapılan haberlerin Basın Kanunu kapsamında eser olduğu, davacının basın kartı hamili olduğu,

"muhabir" olarak yaptığı işin 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun kapsamında olduğu, bu doğrultuda davacının iş sözleşmesinin 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanuna göre yapılması gerektiği, sözleşmenin 5953 sayılı Kanun kapsamında tanziminin bir gereği olarak davacının itibari hizmet süresi gibi diğer haklardan da yararlanmasının gerektiği göz önüne alınarak davanın kabulüne,

davacının davalı iş yerindeki 20.10.2004-10.01.2020 tarihleri arasında 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun kapsamında çalıştığının ve fiili hizmet zammından yararlanması gerektiğinin tespitine, dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı işveren vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı işveren vekilli davacının talebin zamanaşımına uğradığını, dava açılmasında hukuki yarar olmadığını, 506 sayılı Kanun kapsamında davacının sigortalılık süresine itibari hizmet süresinin eklenme şartlarının oluşmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik ve yetersiz olduğunu, davacının hukuka uygun açık ve kesin delillerle ispat edilmediğini beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Turkuvaz Haberleşme ve Yayıncılık A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Turkuvaz Haberleşme ve Yayıncılık A.Ş. vekili temyiz dilekçelerinde, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla, kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı işveren yanında geçen bildirilmiş sürelerinin 5953 sayılı Basın İş Kanunu Kapsamında geçip geçmediği hususu ile bu nedenle davacının itibari hizmet süresi ve fiili hizmet zammından faydalanma hakkının bulunup bulunmadığı hususuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun ek 5 nci maddeleri ile 5510 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Eldeki davada, davacıya ait çalışmaların Kuruma bildirilmiş olduğu ve bu nedenle itibari hizmet süresinin tespitine ilişkin uyuşmazlığın, anılan yasa hükümleri kapsamında, hizmet akdine tabi çalışma nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti niteliğinde bulunmadığı gözetildiğinde, Sosyal Güvenlik Kurumunun davada usulünce davalı sıfatı ile taraf olmasının sağlanması gerekirken, hatalı değerlendirme ile Kuruma davada fer’i müdahil sıfatı ile yer verilmesi isabetsizdir.

2.Husumet konusu, davanın her aşamasında ileri sürülebilir. Taraflarca ileri sürülmese dahi gerek mahkemece, gerekse Yargıtay’ca tarafların bu yönde bir savunmasının olup olmadığına bakılmaksızın kendiliğinden göz önünde tutulur.

Eldeki gibi itibari hizmet tespiti davalarında elde edilecek hükmün uygulayıcısı konumundaki davalı Kurum tarafından yerine getirilebilmesi için, öncelikle işverene husumet yöneltilerek davaya devam edilmesi gerekmekte olup, davacının talep ettiği dönemler içerisinde kalan tüm sürelerde bildirim yapılan tüm iş yerleri bakımından, işverenliklerin veyahut iş yerlerinin devir, intikal veya birleşmelerine dair olguların dava dosyasına yansıtılması gereğinin yerine getirilerek, taraf teşkili sağlanmalı ve hizmet döküm cetvelinde 1479179 sicil numaralı iş yerinden yapılan bildirimler de göz önünde tutularak,

bu iş yerinin adına kayıtlı olduğu anlaşılan Turkuvaz ... Gazete Dergi Basım Yayın AŞ.'nin de HMK' nun 124 üncü maddesine göre davaya katılımının sağlanması ile bu şirketin de delil ileri sürmesi ve savunma yapmasına imkan tanımak gerekirken, yazılı şekilde taraf teşkilinin sağlanmaksızın karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının sair yönleri incelenmeksizin BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,