Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2941 K.2023/3748

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçsinde özetle; 01.10.1991 ile 01.05.1992 tarihleri arası çalışmanın tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili; herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili,davacının talebinin haksız olduğunu, davanın reddinin gerektiğini, kurum içi yazışmalar henüz sonuçlanmadığından cevap haklarını saklı tuttuklarını, davacının çalışmaları bakımından kurum kayıtlarının geçerli olduğunu, davacının çalışmaya başladığı tarihten itibaren 30 gün içinde kuruma başvurarak çalışmaya başladığını bildirmediğini, davanın hak düşürücü sürede açılmamış olduğunu, davacının işyerinde devamlı olarak çalışmış olduğunu tanık beyanları dışında resmi, yazılı vc sağlıklı deliller ile ispatlanması gerektiğini, çalışmanın niteliği ve ödenen ücretin somut deliller ile ispat edilmesi gerektiğini,

kurumun resmi kayıtlarının incelenmesi gerektiğini, sadece tanık beyanlarına göre hüküm verilmemesi gerektiğini, tanıklık edilen dönemin üzerinden geçen sürenin uzunluğu, tanık beyanlarının hayatın olağan akışı ile çelişkili olmasının dikkate alınması gerektiğini,belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 28.03.2018 tarihli ve 2016/152 Esas, 2018/97 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ve fer'i müdahil kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 22.09.2021 tarih ve 2021/7550 Esas 2021/10767 karar sayılı kararıyla; mahkeme hükmü yerinde görülerek istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; davalı işyerine komşu, ev, bakkal, manav gibi işyeri sahipleri re'sen tespit edilerek dinlenmesi gerektiği, davacının hangi işlerle iştigal ettiğinin belirlenerek kısmi süreli olup olmadığının tespitinin sağlanması gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının tam zamanlı çalıştığı kabul olunarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil kurum tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil kurum vekili temyiz dilekçesinde; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek , davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79 uncu maddesi, 4857 sayılı İş Kanunu' nun 13 üncü ve 63 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme

1. 4857 sayılı İş Kanunu' nun 13 üncü maddesinde, işçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşmenin kısmî süreli iş sözleşmesi olduğu belirtilmiş, 63 üncü maddesinde, genel bakımdan çalışma süresinin haftada en çok 45 saat olduğu, aksi kararlaştırılmamışsa bu sürenin, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanacağı açıklanmıştır.

Bu tür hizmet tespiti davalarında tam gün üzerinden veya kısmi zamanlı olarak çalışma olgusunun ortaya konulması önem arz etmekte olup çalışmanın kısmi zamanlı olduğu anlaşıldığı takdirde günde kaç saat hizmet verildiği ve giderek haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenmeli, sonrasında değinilen 63 üncü madde kapsamında 7,5 saatlik çalışmanın 1 iş gününe karşılık geldiğinden yola çıkılarak hüküm altına alınması gereken aylık çalışma süresi belirlenmelidir.Eldeki davada verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Davacının davalı nezdinde çalıştığı hususu tartışmasız olup çalışma süresi konusunda yapılan araştırma ve değerlendirme yeterli değildir.

2. Dosya kapsamı incelendiğinde, İlk Derece Mahkemesince her ne kadar yazılı şekilde karar verilmiş ise de, bozma gereği tam olarak yerine getirilmemiştir. Mahkemece bozma kararı sonrası verilen kararda; çalışma süreleri ile ilgili kabul kararı yerinde ise de, kısmi çalışma hususu yeterince araştırılmamıştır. Bu kapsamda, davacının hangi kapıcılık hizmetleri ile görevli olduğu, her bir hizmet için haftada ne kadar süre harcadığı belirlenmeli, apartmanın kömür kaloriferli olduğu anlaşılmakla, kalorifer yakma tarihleri ilgili idareden sorularak belirlenmeli; aile yaşamı ile iş yaşamının birlikte iç içe geçmesi göz önünde tutularak; haftalık çalışma süresi toplamı bulunup 7,5 saate bölünmek suretiyle, kaç gün çalıştığı ortaya konularak; sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,