Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/3010 K.2023/2989

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen menfii tespit ve istirdat davalarında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı asıl ve birleşen davalarda; Yurt içi sigortalılık süreleri ile 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlandığı 1976-1996 yılları arasında Almanya'da geçen yurtdışı süreleri gözetilerek 01.12.1996 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yaşlılık aylığı bağlanan davalının, aylık bağlandıktan sonra Almanya'da çalıştığı gerekçesiyle 21.09.2011 tarihinde Kurumca gerçekleştirilen işlemle 17.09.2001-17.02.2010 tarihleri arasında ödenen aylıkları yersiz sayılarak anılan dönem için tahakkuk ettirilen 57.521,17 TL yersiz aylık tutarı ile 7.345,00TL sağlık giderlerinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 16.09.2015 tarihli ve 2012/69 Esas, 2015/1207 Karar sayılı kararıyla; Ödemelerin çalışma karşılığı olmadığı gerekçesiyle asıl davanın kabulune birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. 1. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 09.02.2017 tarih, 2015/23337 Esas, 2017/809 Karar sayılı Bozma ilamında; 2.1.Somut olayda, dava dosyası içerisinde yer alan 19.9.2012 günlü Alman sigorta kurumuna ait sigorta hesabında, talep konusu dönem kapsamında, (1.12.2003-10.2.2004) tarihleri ve (1.4.2007-28.2.2010) tarihleri arası dönemde “ Pflegetatigkeit (bakım süresi)” sürelerinin kayıtlı bulunması, söz konusu “bakım süresinin” Alman Rant Sigortasında uzun vade sigorta kollarına dahil edilip aylığın hesabında nazara alınması ve ikamete bağlı bir ödeme olması karşısında, bakım süresi ödemeleriyle sınırlı olmak üzere yersiz ödenen aylıkların istirdadına karar verilmesi gerektiği,

2.2. 17.09.2001-17.02.2010 tarihleri arası yersiz ödendiği iddia edilen sağlık giderleri yönünden, bakım süresi ödemesi ile sınırlı olmak üzere, 5510 sayılı Kanun'un 60 ıncı ve geçici 45 inci maddeler gözetilerek, genel sağlık sigortalısı sayılmak için öncelikli olarak Türkiye'de ikamet şartı arandığından davacıya ait mernis kayıtları ve yurda giriş-çıkış kayıtlarının talep konusu dönemi kapsar şekilde celp edilerek, davacının ikamet ve 60 ıncı madde de belirtilen diğer koşulları sağlayıp sağlamadığının irdelenerek, karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

B- Mahkemenin Bozma ilamına uyarak verdiği 03/03/2020 tarihli ve 2017/182 Esas, 2020/237 Karar sayılı kararıyla;

Asıl dava yönünden;

Davacının davasının kısmen kabul kısmen reddine,

Davacının davalı kuruma 22.379,12-TL borçlu olmadığının tespitine,

Davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine,

Birleşen dava yönünden;

Davacının davasının kısmen kabul kısmen reddine,

27.846,23-TL net yersiz ödenen aylık alacağının davalı ...'dan alınarak davacı SGK'ya verilmesine, bu alacağa ödeme tarihlerinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

7.295,82-TL net sağlık hizmeti nedeniyle ödenen alacağın davalı ...'dan alınarak davacı SGK'ya verilmesine, bu alacağa ödeme tarihlerinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

Davacı kurumun fazlaya ilişkin isteminin reddine, karar verilmiştir.

C- 2. Bozma Kararı 1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 24.02.2022 tarih, 2020/3023 Esas, 2022/2579 Karar sayılı Bozma ilamında; 2.1.Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine, 2.2. Mahkemece, bozma gereğince aylıklar yönünden verilen karar isabetli ise de, sağlık giderleri yönünden önceki bozma kararı gereğince 5510 sayılı Kanun'un geçici 45 inci maddesi değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

D- Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile,

Asıl dava yönünden;

Davacının davasının kısmen kabul kısmen reddine,

Davacının davalı kuruma 22.379,12-TL borçlu olmadığının tespitine,

Davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine,

Birleşen dava yönünden;

Davacının davasının kısmen kabul kısmen reddine,

27.846,23-TL net yersiz ödenen aylık alacağının davalı ...'dan alınarak davacı SGK'ya verilmesine, bu alacağa ödeme tarihlerinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

Davalı kurumun sağlık giderine ilişkin isteminin Yargıtay Bozma ilamında da belirtildiği üzere 5510 sayılı Kanun'un geçici 45 inci madde (ek 10/1/2013 6385-12 inci madde) yersiz yapılan sağlık giderlerinin telkinine ilişkin hükme göre davalı karşı davacı kurum davadan vazgeçmesi gerekirken böyle bir talebinin olmadığı ancak yasanın açık hükmüne göre sağlık giderlerinin telkinine yönelik madde uyarınca bu talebin reddine,

Davacı kurumun fazlaya ilişkin isteminin reddine,

karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; kısmen ret kararını kabul etmediğini belirterek kararı temyiz etmiştir. Davalı Kurum vekili; sağlık giderleri yönünden verilen kararın kanuna aykırı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava, yurt dışı kesin dönüş şartını yerine getirmemesi nedeniyle yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklardan dolayı borçlu olmadığının tespiti, birleşen dava ise yersiz ödendiği iddia olunan yaşlılık aylıkları ve sağlık giderinin istirdadı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3201 sayılı Kanunun 6 ıncı maddesinin B bendi, 3201 sayılı Kanuna 5754 sayılı Kanunun 79 uncu maddesi ile eklenen ve 08.05.2008 tarihli Resmi Gazete’de yayınlandığı gün yürürlüğe giren Geçici 7 inci maddesi, 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesi ve geçici 45 inci maddesi

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

...