Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/3336 K.2023/4254

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen prime esas kazancın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı nezdinde geçen hizmetinin 31.07.2013 de sona erdiğini, davacının iş akdinin haksız fesih nedenine dayalı olarak ... 4. İş Mahkemesinde kıdem ve ihbar tazminatı, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, fazla çalışma ücreti, izin ücreti talepli dava açtığını, ...

4.İş Mahkemesinin 2013/617 E. 2015/241 K. gereği davanın kısmen kabul edildiğini, davacının 2013 Kasım ayında emekli olduğunu, çalıştığı süre içinde aldığı gerçek ücretlerin Kuruma bildirilse idi emekli maaşı, aldığı emekli maaşından daha yüksel olacağını, SGK primlerinde eksik gösterilen prime esas kazançların düzeltilerek davacının mağduriyetinin düzeltilmesi gerektiğini belirterek davacının sigorta primlerinin davalı tarafından gerçek ücret üzerinden yatırılıp davacının emekli maaşının buna göre güncellenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili, davacının ücret bordrosunda gösterilen ve bunun üzerinden gösterilen sigorta priminin gerçek aldığı ücret olduğunu, davacının dayandığı ... 4. İş Mahkemesinin 2013/617 E. 2015/241 K. sayılı dosyasının yan delil olarak değerlendirilebileceğini, bu durumda dava dosyasının kesinleşmesinin beklenmesi gerektiğini özet olarak belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

... 1. İş Mahkemesinin 13.01.2021 tarihli ve 2015/520 E., 2021/6 K. no lu kararıyla davanın kısmen kabulü ile davacının 23.09.2006 - 31.07.2013 tarihleri arasında günlük sigorta primine esas kazanç tutarının prime esas asgari günlük tutarın 2,73 katı olduğunun tespitine, 2013/7 nci ay kazancının ise prime esas tavan tutardan gerçekleştiğinin tespitine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 13.10.2021 tarihli ve 2021/1472 E., 2021/2325 K. no lu kararıyla

“1.1. Somut uyuşmazlıkta; iddia olunan gerçek ücretle ilgili davacı işçinin imzası bulunan aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları veya imzalı ücret bordrosu bulunmamaktadır.

Hernekadar mahkemece işverenin bir banka şubesine yazdığı 02.03.2012 tarihli belge yazılı delil başlangıcı sayılmışsa da dairemizce de benimsenen Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre işverenin işçinin kredi temini için banka şubelerine yazdığı bu tip yazıların yazılı delil veya yazılı delil başlangıcı niteliği yoktur.

Yine işçi ile işveren arasında görülen işçilik alacakları davasında tespit edilen ücretinde prime esas kazanç davasında gözönüne alınması mümkün değildir. O halde davanın reddine karar verilecek yerde kabulü doğru olmamıştır. Davalıların istinafı yerinde bulunmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 2 numaralı alt bendi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

1.2. Yine Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 08.07.2021 gün ve 2019/5518 esas, 2021/9944 karar sayılı kararında belirtildiği üzeri prime esas kazanç davasında kurum davada işlemi tesis eden yasal hasım durumunda olması sebebiyle feri müdahil olarak kabul edilemez. Anılan içtihat doğrultusunda kurumun karar başlığındaki sıfatı da davalı olarak düzeltilmiştir” denilmek suretiyle,

2. “Davalı vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 2 numaralı alt bendi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine,” şeklinde karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 12.05.2022 tarih ve 2022/224 Esas ve 2022/7084 Karar sayılı ilamı ile Mahkemece “işçi ile işveren arasında görülen işçilik alacakları davasında tespit edilen ücretin de prime esas kazanç davasında gözönüne alınması mümkün değildir” denilmek surtiyle yazılı şekilde sonuca gidilmiş ise de Mahkemece, işçilik alacaklarına yönelik kesinleşen davada verilen karar sonrasında davalı işverence davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı belirlenip buna göre ödemenin yalnızca hizmetin gerçekleştiği son ayın sigorta primine esas kazancına dahil edilebileceği dikkate alınarak toplanan kanıtlardan elde edilecek sonuca göre hüküm kurulması gerektiği belirtilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Dairemizce bozma ilamına uyulmuş, bozma ilamı gereği araştırma ve inceleme yapılmış, bu kapsamda alacak davası sonucunda hükmedilen paranın tahsil edildiği belirlenmiştir. Bu belirlemeye göre prime esas kazançlar hizmet sözleşmesinin daha önceki bir tarihte sona ermiş olması sebebi ile hizmetin geçtiği son ayın ve 5510 sayılı Kanun'un 180/d maddesi gereği takip eden iki ayı geçmemek üzere tavan durumuna göre sonraki iki aya maledilmek sureti ile (benzer uygulama için bakınız Yargıtay 10. H.D'nin 17.01.2022 gün ve 2021/9957 Esas, 2022/538 Karar sayılı kararı) davanın kısmen kabulü kısmen reddine ilişkin aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir" gerekçesine dayalı olarak;

2- "Davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile; Alacak davası gereği yapılan ödemelerin 5.379,72 TL sinin 2013/7, 6.639,90 TL sinin 2013/8 inci ve 6.639,90 TL sinin 2013/9 uncu ayları sigorta primine esas kazancına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine," şeklinde karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; davalı işveren tarafından 23.09.2006 tarihinden 31.07.2013 tarihine kadar olan dönemde davacının aylık ücretinin her ay düzenli olarak ödendiğini fakat Kuruma prime esas kazancın asgari ücret üzerinden bildirildiğini, aylık maaş dava konusu dönemde her ay ödendiği için, ... 1. İş Mahkemesinin 2015/20 E. 2021/6 K. sayılı kararında tespit edilen ücretin (asgari ücretin 2.73 katı ) son üç aya değil, tüm hizmet süresine mal edilmesinin gerektiğini, ... 4. İş Mahkemesinin 2013/617 E. 2015/241 K. sayılı ilamındaki aylık ücretin hizmet tespit davasında güçlü delil olarak kabul edilmesi gerektiğini beyan ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili; tanık beyanına dayanmayan yazılı belgeye dayanan ücret bordrolarının esas alınması arkasından eksik ödemelere ilişkin işçinin işverenden tahsilat yapıp yapmadığına, yapmış ise tahsilat tutarının ne kadar olduğuna bakılarak ardından yapılan tahsilatın işçinin iş akdinin yürürlükte olduğu son aya eklenerek o aydaki prim tavan tutarını da aşmayacak şekilde hesaplama yapılması gerekirken huzurdaki davada bu hususların göz ardı edildiğini, davanın reddi gerekirken kımen kabulünün hatalı olduğunu, davanın açılmasına Kurum sebebiyet vermediğinden aleyhine olacak şekilde yargılama giderlerine ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini beyan ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Çetinler Tarım Tic. ve Paz. Ltd. Şti. vekili; davacı tarafından prime esas kazancın asgari ücretten fazla olduğu hususunun yazılı delille ispat edilemediğini, uyulan bozma ilamında ödemenin yalnızca hizmetin gerçekleştiği son ayın sigorta primine esas kazancına dahil edilmesi gerektiğinin belirtildiğini, bozma gereğinin yerine getirilmediğini, davalı Kurum vekilinin belirtmiş olduğu temyiz itirazları yönünden de verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı lehine hükmedilen yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden de kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 506 sayılı Kanun'un 77, 5510 sayılı Kanun’un 80 ve 86/9 uncu maddeleri,

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 200 ve 202 inci maddeleri ile Geçici 1/2 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,