Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/338 K.2023/6375

Taraflar arasındaki eşinden ve babasından çift ölüm aylığı bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, 31.01.1999 tarihinde eşinin ölümü nedeniyle eşinden dolayı dul aylığı aldığını, davacının babası ... ünde 17.12.1993 tarihinde vefat ettiğini, davacının 08.01.2016 tarihinde kuruma müracaat ederek 31.01.1999 tarihi takip eden ay başından itibaren babasından dolayı ölüm aylığı talebinde bulunduğunu, bu talebin kurumun 13.01.2016 tarihli yazısı ile reddedildiğini, davacının babasının da 06.08.2003 tarihinden önce olduğunu, bu sebeple eşin ölüm tarihinden sonra davacının babasından da aylık talep etme hakkı bulunduğnu belirterek,

davacının hem eşinden dolayı dul aylığı hemde babasından dolayı yetim aylığı almaya hak kazandığının tesbiti ile talep tarihi olan 31.01.1999 tarihinden bağlanacak yetim aylığının faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; talebin haksız ve yersiz olduğunu beyanla, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı kurum vekili dava dilekçesinde özetle; ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi ilamında; O halde, mahkemece, dosyaya davacının babasından dolayı aylık istediği talep dosyası getirtilmeli, tapu idaresi, bankalar, emniyet müdürlüğünden, ilgili zabıta marifetiyle yapılacak araştırma ile üzerine kayıtlı taşınır, taşınmaz durumuna göre yukarıda belirtilen şekilde geçimini sağlayacak başka bir geliri olup olmadığı belirlenmeli, davacının geçimini sağlayacak başka bir geliri olmadığı sonucuna ulaşıldığı takdirde hak düşürücü beş yıllık süreye dikkat edilerek ve davacının sigortalı babasından dolayı ölüm aylığı talep tarihi göz önüne alındığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı kurum vekili dava dilekçesinde özetle; ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi ilamında; O halde, mahkemece, dosyaya davacının babasından dolayı aylık istediği talep dosyası getirtilmeli, tapu idaresi, bankalar, emniyet müdürlüğünden, ilgili zabıta marifetiyle yapılacak araştırma ile üzerine kayıtlı taşınır, taşınmaz durumuna göre yukarıda belirtilen şekilde geçimini sağlayacak başka bir geliri olup olmadığı belirlenmeli, davacının geçimini sağlayacak başka bir geliri olmadığı sonucuna ulaşıldığı takdirde hak düşürücü beş yıllık süreye dikkat edilerek ve davacının sigortalı babasından dolayı ölüm aylığı talep tarihi göz önüne alındığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eşinden ve babasından çift ölüm aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Davanın yasal dayanağı 1479 sayılı Kanun’un 45 ve 46 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme Davacının 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olan eşinin 31.01.1999 tarihinde vefatı üzerine 4/b ölüm aylığı bağlandığı, 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olan babasının 17.12.1993 tarihinde vefat ettiği, davacı 08.01.2016 tarihinde davalı kuruma başvurarak babasından dolayı da ölüm aylığı bağlanması talep edildiği, Kurumun tarafından talebin reddedildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı olan 1479 sayılı Kanun'un 4926 sayılı Kanun'un 24 üncü maddesi ile değiştirilen 46 ncı maddesinin 2 nci fıkrasının “Sigortalının kız çocuklarına bağlanan aylıklar, bu Kanun ile diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında çalışmaya başladıkları veya evlendikleri tarihi takip eden aylık ödeme tarihinden itibaren kesilir.

Aylığın kesilmesine yol açan nedenlerin ortadan kalkması halinde, bu Kanun'un 45 inci maddesinin ikinci fıkrasının ( c ) bendi hükmü saklı kalmak şartıyla, bu tarihi takip eden aylık ödeme tarihinden başlanarak yeniden aylık bağlanır.

Ancak evliliğin son bulması ile kocasından da aylık almaya hak kazanan kız çocuklarına bu aylıklardan fazla olanı ödenir.” şeklinde düzenleme karşısında talep tarihinde eş ve babanın her ikisi de 1479 sayılı Kanun kapsamında 4/b sigortalı olması nedeniyle talebin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının bu nedenle BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,