Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/345 K.2023/833

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının iptal edilen 31.05.2006 - 31.10.2007 tarihleri arasındaki çalışmasının fiili ve gerçek olduğunun, fuzuli olarak ödenen yaşlılık aylığı bulunmadığını tespitini, emekli aylığını başlangıcından itibaren iptaline ve ödenen aylıkların borç kaydedilmesine dair kurum işleminin iptali ile davacının emekli aylığının yeniden bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, tanık anlatımlarına göre 2006-2007 yıllarında inşaat sezonunda Kırşehir Mucur ilçesi Karacaali köyünde ...'ın köy evi yaptığı, inşaatın yapım işini de davalı şirketin ortağı ve sahibi olan Kazım Akkuş'un üstlendiği, davacının bu sürede ...adına inşaat yapım işinde çalıştığı, iptal edilen hizmet süresinin Mayıs- Ekim ayları arasında olup, inşaat sezonunu kapsadığı, bu nedenle davacının çalışma iddiası ve tanık anlatımlarının samimi ve inandırıcı bulunduğu, davalı firmanın inşaat iş yerini kuruma kaydettirmediği, iş yeri dosyası açtırmadığı,

davalı şirketin davacının çalışmasını ...'daki iş yerleri üzerinden gösterdiği, tanık anlatımlarına göre işin Kırşehir Mucur ilçesi Karacaali köyünde yapıldığı, iş yeri kaydının da bulunmadığı anlaşıldığından kurum işleminin doğru olduğu ancak davanın niteliğinin hizmet tespitine ilişkin olduğu değerlendirildiğinden, davacı tarafın da davanın hizmet tespiti olarak görülmesini talep etmesi nedeniyle şirketin davaya usulünce dahil edildiği,

tanık beyanları ile davacının 31.05.2006 - 31.10.2007 tarihleri arasında davalı işverenliğin Kırşehir Mucur İlçesi Karacali Köyünde kurulu inşaat işyerinde prime esas alt kazanç üzerinden çalıştığı kanaatine ulaşıldığı, ...'ın şirket ile organik bağının olmadığının da ticaret sicil kaydıyla tespit edildiği gerekçesi ile davanın kabulü ile davacının 31.05.2006 - 31.10.2007 tarihleri arasında davalı işverenliğin Kırşehir Mucur İlçesi Karacalı Köyünde kurulu inşaat işyerinde prime esas alt kazanç üzerinden çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde; kurumlarınca yapılan işlemlerde bir hata bulunmayıp, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dinlenen tanıkların fiili çalışmayı doğrulamaları ve işyerine ilişkin jandarma araştırma tutanağı esas alınarak mahkemece verilen davanın kabulüne dair kararın yerinde olduğu, davacının yaşlılık aylığı talebi ile ilgili her zaman karar verilebileceği, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili, inşaatın bulunduğu köydeki muhtar ve azalar dinlenmeden, eksik inceleme ile karar verildiğini, kurum aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 31.05.2006 ile 31.10.2007 tarihleri arası hizmetinin tespiti ve iptal edilen yaşlılık aylığının yeniden bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi

3. Değerlendirme

Eldeki dosyada, 08.02.2018 tarihli denetim raporuna istinaden davacının 1028346 nolu Öz Ase İnşaat..Ltd.Şti. unvanlı işyerinden Kuruma bildirilen 31.05.2006-26.01.2007 tarihleri arası ve 1139591 numaralı Öz Ase İnşaat..Ltd.Şti. unvanlı işyerinden bildirilen 27.01.2007-31.10.2007 tarihleri arasındaki hizmetinin fiili olmadığı gerekçesiyle iptal edildiği, buna bağlı olarak davacıya 01.10.2010 tarihinden bağlanan yaşlılık aylığının da iptal edilerek yersiz ödenen aylıkların borç kaydedildiği, her iki işyerinin de ... adresinde kanun kapsamına alındığı,

davacının ise ...'da değil Kırşehir'in Karacalı Köyünde Öz Ase İnşaatın yetkilisi ...tarafından yaptırılan inşaatta çalıştığını iddia ettiği, Bölge Adliye Mahkemesinin işverenin kim olduğu, davacının hizmet tespitini mi yoksa hizmetini iptal eden Kurum işleminin iptalini mi amaçladığının araştırılması yönündeki kaldırma ilamından sonra, davacının, talebinin hizmetinin tespiti ve buna bağlı olarak yaşlılık aylığı bağlanmasına ilişkin olduğu, çalışmanın ise ...'ın arazisi üzerine Öz Ase İnşaatın yetkilisi ...tarafından yaptırılan inşaatta geçtiğine dair açıklamada bulunduğu,

ticaret sicil kayıtlarından Öz Ase İnşaat..Ltd.Şti. şirketinin ortaklarının ...ve ... olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece, 08.02.2018 tarihli denetim raporu ve 1028346 sicil numaralı işyerine ilişkin tespitler davalı Kurumdan celbedilmeli, ilgili Ticaret Sicil Müdürlüğünden davalı şirketin halen faal olup olmadığı araştırılmalı, daha önce dinlenen tanıkların vergi kayıtları ve hizmet cetvelleri getirtilerek dosyaya eklenmeli, inşaatın yapıldığı köyün muhtar ve azaları, köyde tespite konu dönemde yaşayan kişiler arasından resen tespit edilecek tanıklar dinlenerek, davacının çalışmasının niteliği, inşaatta iddia edilen çalışmanın hangi tarih aralığında sürdüğü, davacının inşaatta ne iş yaptığı, bu işe yönelik talimatları kimden aldığı hususları açıklığa kavuşturulmalı, toplanan tüm deliller ile birlikte değerlendirilip oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,