Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/3472 K.2023/3822

Taraflar arasındaki Alman Rant sigortasına girişin türkiye'de sigortalılık başlangıç tarihi olarak alınarak yurtdışı borçlanmasının ilgili dönemine maledilmesi ve buna göre yaşlılık aylığının yeniden hesaplanması istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece bozmaya uyularak verilen davanın kabulüne dair karar davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin Alman rant sigortasına giriş tarihinin Türkiye'de sigorta başlangıcı ile yurtdışı borçlanması sonucu elde edilen sigortalı hizmetlerin ilgili geçmiş dönemine mal edilmek suretiyle yaşlılık aylığının yeniden hesaplanması gerektiğinin tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davacı sigortalı hakkında yapılan Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddi istenmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemesince 12.05.2016 tarih, 2016/41 E., 2016/178 K. Sayılı kararı ile davanın kabulüne dair verilen kararın davalı Kurum vekili tarafından temyizi üzerine Dairemiz 05.07.2018 tarih, 2016/15590 Esas 2018/6414 Karar sayılı ilamı ile bozulmuş, Mahkemesince bozmaya uyularak davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1-Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2-Dairemiz 10.03.2022 tarih, 2021/977 Esas 2022/3440 Karar sayılı ilamı ile "...Dava, Alman rant sigortasına giriş tarihinin Türkiye'de sigorta başlangıcı ile yurtdışı borçlanması sonucu elde edilen sigortalı hizmetlerin ilgili geçmiş dönemine mal edilmek suretiyle yaşlılık aylığının yeniden hesaplanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece uyulan bozma ilamında “Mahkemece, sigorta başlangıcı yönünden verilen karar isabetli ise de, uyuşmazlık konusu yurtdışı borçlanması sonucu elde edilen sigortalı hizmetlerin ilgili geçmiş dönemine mal edilmek suretiyle yaşlılık aylığının yeniden hesaplanması gerektiğinin tespiti yönündeki talebin yeniden usulunce incelenenip, yapılacak değerlendirme sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedeni” olduğu belirtilmiştir.

1.2.1964 doğumlu ve Almanya’da 12.09.1983 tarihinden itibaren ranta tabi çalışması olan, 14.11.2007 tarihli borçlanma talebine istinaden 4/a kapsamında (01.12.1984-31.12.1984) ve (01.01.1986-30.11.2005) tarihleri arası 7200 gün tahakkukun oluşturulduğu, 17.2.2011 tarihli ödeme ve 21.2.2011 tahsis talebine istinaden 17.02.1991 tarihinin başlangıç alınarak, borçlanılan dönemin 1991-2011 tarihleri arasına mal edilerek 01.03.2011 tarihinden itibaren aylık bağlanan davacı 12.09.1983 tarihinin sigorta başlangıcı kabul edilerek aylık bağlanırken 7200 gün borçlanmanın 12.09.1983 tarihinden ileri mal edilerek yeniden hesaplanması talebin reddi üzerine eldeki davanın açıldığı Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde isteğin kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkındaki 3201 sayılı Kanunun “Amaç ve kapsam” başlığını taşıyan 1’inci maddesinde; 18 yaşını doldurmuş Türk vatandaşları ile doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin yurt dışında geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri ve bu süreleri arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile yurt dışında ev kadını olarak geçen sürelerin, Kanunda belirtilen sosyal güvenlik kuruluşlarına prim ödenmemiş olması ve istekleri hâlinde, bu Kanun hükümlerine göre sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirileceğini hüküm altına almıştır.

3201 sayılı Kanun'un, 17.04.2008 tarih ve 5754 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi ile değişik “Süre tespiti ve sigortalılığın başlangıcı” başlıklı 5. maddesi ise “Yurt dışındaki sigortalılık sürelerinin tespitinde, bunu belirten ve istek sahibinin ibraz edeceği ispatlayıcı belgelerde kayıtlı bulunan tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru olmak üzere gün sayıları esas alınır, bu tespitte 1 yıl 360 gün, 1 ay 30 gün hesaplanır.

Sosyal güvenlik kanunlarına tabi hizmetleri olanların, borçlandıkları gün sayısı, prim ödeme gün sayıları ile ilgili hizmetlerine katılır. Sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılmış ise, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülür.

Sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan istek sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihi, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülen tarihtir…” hükmünü içermekte olup; yasanın anılan açık hükmü karşısında, 3201 sayılı Kanun kapsamında yapılan yurtdışı hizmet borçlanmalarında esas alınan yurt dışındaki sigortalılık sürelerinin, Kanun'un 5 inci madde hükmü uyarınca, ispatlayıcı belgelerde kayıtlı bulunan tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru olmak üzere belirlenmesi; giderek, belirlenen ve borçlanılan bu süreler üzerinden yaşlılık aylığı bağlanması gerekecektir.

Yukarıda belirtilen açıklamalar ve benimsenen ilkeler kapsamında, bozma gereğinin yerine getirilmediği anlaşılmakta olup, Mahkemece, sigorta başlangıcı yönünden verilen karar isabetli olup uyuşmazlık konusu yurtdışı borçlanması sonucu elde edilen sigortalı hizmetlerin ilgili geçmiş dönemine mal edilmek suretiyle yaşlılık aylığının yeniden hesaplanması gerektiğinin tespiti yönündeki talebinin 3201 sayılı Kanun'un 5 inci madde hükmü ve emsal içtihatlarımız doğrultusunda yeniden usulunce incelenenip, yapılacak değerlendirme sonucuna göre karar verilmesi gerekirken,..." gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

B. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının, 18 yaşını ikmal ederek Alman Rant sigortasına girdiği 12.09.1983 tarihinin, Türkiye sigorta başlangıç tarihi olarak kabul edilmesi gerektiğinin tespitine, davacının 12.09.1983 Türkiye sigorta başlangıç tarihi esas alınarak,

3201 sayılı Kanun uyarınca yapmış olduğu borçlanması karşılığı ödediği 7200 günlük ( 5070 prim ödeme gün sayısı 01.01.2000 öncesi ve 2130 günlük prim ödeme gün sayısı 01.01.2000 sonrasına ait olan) sürenin yeniden intibakı ile borçlanma tahakkuk cetvelinin yeniden düzenlenmesi gerektiğinin tespitine, düzeltilen borçlanma sürelerine göre aylık bağlamaya esas yıllık kazanç dönemlerinin yeniden tespiti ile davacıya bağlanmış olan yaşlılık aylığının, aylık başlangıç tarihinden itibaren yeniden hesaplanarak davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine,..." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini, Mahkemenin bozmaya uyduğu halde bozmaya uygun karar vermediğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Alman Rant sigortasına girişin Türkiye'de sigortalılık başlangıç tarihi olarak alınarak yurtdışı borçlanmasının ilgili dönemine maledilmesi ve buna göre yaşlılık aylığının yeniden hesaplanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 3201 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme İnceleme konusu davada Mahkemesince verilen kararın Dairemiz 10.03.2022 tarihli ilamı ile uyuşmazlık konusu yurtdışı borçlanması sonucu elde edilen sigortalı hizmetlerin ilgili geçmiş dönemine mal edilmek suretiyle yaşlılık aylığının yeniden hesaplanması gerektiğinin tespiti yönündeki talebin 3201 sayılı Kanun'un 5 inci madde hükmü ve emsal içtihatlarımız doğrultusunda yeniden usulunce incelenenip, yapılacak değerlendirme sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek bozulduğu, Mahkemesince bozmaya uyulduğu, ancak bozmaya uygun değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma gerektirmiştir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle; Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,