Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/3633 K.2023/6245

Taraflar arasındaki prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, 15.10.2009-04.08.2017 tarihleri arası prime esas kazancının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Dosyanın 30.11.2021 tarihinde HMK 150/1 inci maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasına karar verildiği, taraflarca 3 ay içerisinde işlem yapılmadığı anlaşılmakla davanın açılmamış sayılmasına" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili; davacının davasını takip etmeyerek müracaata kalmasına vesile olduğunu, dava dilekçesi ve cevap dilekçesi incelendiğinde taraflar arasında sigortasız çalışma konusunda ihtilaf bulunmadığı, taraflar arasındaki ihtilafın prime esas kazancın tespiti olduğunu, bu halde müvekkil kurum lehine vekalet ücretine karar verilmesi gerekir iken verilmemiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, kararın vekalet ücreti yönünden düzeltilerek onanmasına yada istinaf taleplerinin kabulü ile kararın kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile incelemede; davanın hizmet tespiti istemli olmayıp, prime esas kazanç tespiti davası olduğu, prime esas kazanç tespiti davasının aynı zamanda Kurum işleminin iptali niteliğinde olup, Kurumun görülmekte olan bu davada davalı konumunda olduğu belirgin olduğu halde, fer'i müdahil olarak kabulü ile yargılama gideri ve avukatlık ücretinin buna göre belirlenmesinin hatalı olduğu anlaşılmıştır.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan incelemede, davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin kabulü ile 6100 sayılı HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava ön inceleme duruşmasında takipsizlik bırakıldığından vekil ile takip edilen Kurum yararına maktu vekalet ücretinin yarısına hükmedilerek, istinaf edenin sıfatına ve istinaf sebeplerine göre diğer yönlerden önceki hüküm gibi karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla A) Davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin vekalet ücreti yönünden kabulü ile ... Anadolu 18. İş Mahkemesi'nin 02.03.2022 tarihli, 2020/366 Esas - 2022/99 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2 nci maddesi gereğince kaldırılmasına,

Dosyanın 30.11.2021 tarihinde HMK 150/1 inci maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasına karar verildiği, taraflarca 3 ay içerisinde işlem yapılmadığı anlaşılmakla davanın açılmamış sayılmasına, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; prime esas kazanç sistemi istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun; 288 ve 289 uncu maddeleri ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 200 ve 202 nci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Geçici 7 nci maddesi uyarınca 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 77 nci maddesinin 1 inci fıkrası ve 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddesinin 1 inci fıkrasıdır.

2. Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nin 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 inci maddenin ikinci fıkrası, 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir." hükmü,

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yargılama Giderlerinden Sorumluluk" başlıklı 326 ncı maddesi uyarınca yargılama giderleri aleyhinde hüküm verilen taraftan alınır. Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır.

Vekâlet ücreti de yargılama giderleri arasında olup davada haklı çıkan taraf yararına, kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunması halinde vekalet ücretine de hükmedilmesi gereklidir hükmü karşısında somut olayda, davalılar lehine 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca yayınlanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre davalılara maktu tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, davalı Kurum'a 1/2 oranında, davalı şirkete de ayrı olarak vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmektedir.

Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

1. Davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının A bendinin vekalet ücretine ilişkin 6 ncı ve 7 nci paragraflarının silinerek yerine “Davalılar yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 5.100,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine ” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

S.D. · K.Şefi: S. ŞEKER