Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/3665 K.2023/9424

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararın davalılardan Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılardan SGK Başkanlığı vekili ile ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ... ve ... nezdinde taksi şoförü olarak çalıştığını, 01.02.2007-10.01.2010 döneminin ...plakalı araçta 10.01.2010-10.03.2010 döneminin ise 06 T 0602 plakalı araçta çalışılarak geçirildiğini beyanla davacının 01.02.2007- 10.03.2010 tarihleri arasında bildirilmeyen çalışmalarının tespitini talep etmiş, ... hakkındaki dava tefrik edilmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının davalı adına tescilli araçta çalışması bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

SGK Başkanlığı vekili, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 01.02.2007 -10.03.2010 tarihlerinde prime esas kazanç tutarları üzerinden ... işverenliğinde geçen çalışmaların 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı madde hükmüne uygun olarak tespiti gerektiği kanısına varıldığı, müteveffa ...'ın aracın plakasını kiraya veren kişi olması sebebiyle işveren sıfatını kazanmadığı, tefrik kararı verilen dosya içeriği ile tefrik edilen dava dosyası içeriği bir bütün halinde değerlendirilmiş olup davalı ...'ın herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı bu nedenle husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davalı ... yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili; Kurumun hizmet tespiti davalarında yasal olarak taraf olduğu, Mahkemece yapılan tefrik işleminin hatalı olduğu, tefrik karar verilmemesi ve asıl davada kısmen kabul kısmen red kararı verilmesi gerekli olduğunu belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamından müteveffa davalı ...'ın davacının işvereni olmadığı, sadece aracın sahibi olup aracını kiraladığından bahisle pasif husumet yokluğundan davanın reddine dair verilen mahkeme kararında isabetsizlik olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ile ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.SGK Başkanlığı vekili, Mahkemece yapılan tefrik işleminin hatalı olduğu, tefrik edilen asıl dosyada hüküm kurulması, tefrik kararı verilmemesi ve davada red kararı verilmesi ve Kurum lehine masraf ve vekalet ücretine hükmolunmasının gerekli olduğunu belirterek temyiz etmiştir.

2.... vekili, Mahkemece iş bu davanın reddi gerekçesi olarak ... ile müteveffa ... arasında taksi plakasının kiralandığı gerekçesinin belirtildiği, bu durum kabul edilse dahi alt işveren üst işveren ilişkisinin olup olmayacağının yerel mahkemece tartışılmadığı, gerçek işverenin aracın plaka sahibi olduğu gerekçesi ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 370 inci maddesinin dördüncü fıkrası, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesidir.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, temyiz edenin sıfatına göre aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Eldeki dosya, davalı ... ve mirasçılarına ilişkin tefrik dosyası olup esasen ...'nun bu dosyada davalı sıfatının bulunmaması ve hakkında da lehine ya da aleyhine olacak şekilde bir hüküm tesis edilmemiş olması karşısında ... yönünden temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

3.Davalı Kurum temyiz yönünden ise yukarıda açıklanan gerekçe ile bu davada davalı sıfatı bulunmayan ve tefrik edilen ... 38. İş Mahkemesi 2016/189 Esas 2020/663 Karar sayılı dosyasında davalı sıfatı ile hakkında hüküm kurulmuş bulunan ...'nun eldeki dosyada gerekçeli karar başlığında davalı olarak gösterilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirir.

4.Ne var ki bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçeli karar başlığında davalılar bölümünde yer alan "..." sözcüklerinin silinerek karar başlığından çıkarılması suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,