Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/3667 K.2023/4751

Taraflar arasındaki mülkiyet hakkına dayalı el atmanın önlenmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (8). Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda hükmün bozulmasına karar verilmiş, İlk Derece Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca direnme kararının bozulmasına karar verilmiş, İlk Derece Mahkemesi tarafından bu defa davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile dava dışı yüklenici firma olan ... Of Müt. Tur. ve Tic.

A.Ş arasında 7765 ada 13 parsel ... taşınmaz üzerinde bina inşaatı yapılması hususunda 03.06.1998 tarihinde kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, anılan sözleşmede yüklenici tarafından inşa edilecek B Blok B-1 No.lu bağımsız bölümün yüklenici firmaya bırakılmasına karşın, anılan yüklenici firmanın kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile yükümlendiği edimleri yerine getirmediğini, henüz bina inşaatını tamamlamaması ve yeterli hak ediş olmaması nedeniyle dava konusu taşınmazın mülkiyetinin tapuda davacı adına olduğunu, ancak davalının anılan bağımsız bölüm taşınmazı hiçbir haklı neden olmaksızın işgal ederek kullandığını,

kendisine tahliye konusunda yapılan uyarıların sonuçsuz kaldığını açıklayarak, davalının 7765 ada 13 parsel ... taşınmazda kat irtifakı kurulu B blok binanın zemin kat 1 No.lu bağımsız bölümüne vaki haksız el atmasının önlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde; kendisinin anılan bağımsız bölümü noterde yapılan gayrimenkul satış vaadi sözleşmesiyle dava dışı yüklenici firmadan satın alarak kullandığını, dava konusu edilen B Blok zemin kat 1 No.lu bağımsız bölümün davacı ile dava dışı yüklenici firma arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile yüklenici firmaya verilmesinin kararlaştırıldığını ve bu nedenle de dava dışı yüklenici firmanın dava konusu taşınmazı kendisine satmasının da geçerli olduğunu, kendisinin dava konusu taşınmazda haksız işgalci olarak kabul edilemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 02.07.2019 tarihli ve 2019/32 Esas, 2019/357 Karar ... kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 07.11.2019 tarihli ve 2019/1690 Esas, 2019/1343 Karar ... kararıyla; davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 29.04.2021 tarihli ve 2020/452 E. 2021/3977 K. ... kararı ile; “…Dava tapulu taşınmazda mülkiyet hakkına dayalı el atmanın önlenmesi isteğine ilişkindir. Somut olayda, davacı ile dava dışı yüklenici firma olan ...

AŞ arasında Ankara 3. Noterliğinde 03.06.1998 tarihinde 13809 yevmiye numarası ile düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığı ve sözleşme gereğince 7765 ada 13 parsel ... taşınmazda yapılacak B blok binada, dava konusu edilen zemin kat 1 No.lu bağımsız bölümün dava dışı yüklenici ...

A.Ş’ye bırakıldığı, anılan dava dışı yüklenici firmanın ise davalıyla aralarında Ankara 50. Noterliğinde 30.11.2007 tarihinde 18095 yevmiye numarası ile yapılan düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin tadil edilmesine ilişkin daire takas sözleşmesi başlıklı, 29.01.2009 tarihli sözleşme ile dava konusu bağımsız bölüm taşınmazı davalıya sattığı anlaşılmaktadır.

Dosya içeriğinden davacı ile dava dışı yüklenici firma arasında Ankara 3. Noterliğinde 03.06.1998 tarihinde 13809 yevmiye numarası ile yapılan düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshine karar verilen kesinleşmiş bir mahkeme ilamı yahut anılan sözleşmenin feshi hususunda açılmış ve derdest olan bir davanın bulunmadığı görülmektedir.

Bu nedenle, anılan sözleşmenin geçerli olduğuna ve her iki tarafın da kabulünde olduğu üzere sözü edilen sözleşme gereğince 7765 ada 13 parsel ... taşınmazda yapılacak B Blok binada, dava konusu edilen zemin kat 1 nolu bağımsız bölüm dava dışı yüklenici firma olan ...

A.Ş’ye bırakıldığına göre, anılan gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesiyle dava dışı yüklenici firmaya düşen dava konusu bağımsız bölümü satış sözleşmesi ile satın alan davalının, 7765 ada 13 parsel ... taşınmazda kat irtifakına tabi B Blok binanın dava konusu edilen zemin kat 1 No.lu mesken vasıflı bağımsız bölümü kullanmasına dayanak olan satım sözleşmesine üstünlük tanınarak ve davalının anılan bağımsız bölümdeki kullanımının haklı olduğu,

kötüniyetli olmadığı değerlendirilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken, Yerel Mahkemece yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere karar verilmesi doğru değildir…” gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

İlk Derece Mahkemesinin 14.10.2021 tarihli ve 2021/286 Esas, 2021/350 Karar ... kararı ile önceki karardaki gerekçeye ek olarak, davalının satın alma sözleşmesinin 10.07.1940 tarihli ve 1939/2 Esas 1940/77 Karar ... İçtihadı Birleştirme kararı uyarınca kendisine bedelden kaynaklanan kişisel bir hak sağlayacağı, davalının, dava konusu yapılan bağımsız bölümde kullanım hakkının olduğu, kötüniyetli olmadığı hususunun kayda ilişkin üstün ... ortadan kaldırmayacağı, ecrimisil yönünden etkili olacağı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

VI. HUKUK GENEL KURULU KARARI

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi Kararı

Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 13.10.2022 tarih, 2022/4168 Esas, 2022/8006 Karar ... ilamı ile Dairece verilen bozma kararının usul ve yasaya uygun olduğu, mahkemece verilen direnme kararının yerinde olmadığı anlaşıldığından, temyiz incelemesinin yapılmak üzere dosyanın 6763 ... Kanun'un 43. maddesi ile değişik 6100 ... HMK'nun 373. maddesinin 5. fıkrası uyarınca yetkili ve görevli Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'na gönderilmesine karar verilmiştir.

C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 27.12.2022 tarih, 2022/8-1141 Esas, 2022/1879 Karar ... ilamı ile; ''...Dosya kapsamına göre davacı ile dava dışı yüklenici arasında Ankara 3. Noterliğinde 03.06.1998 tarihinde imzalanan düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshine dair kesinleşmiş bir mahkeme kararı ya da anılan sözleşmenin feshi hususunda açılmış bir dava bulunmamaktadır.

Bu itibarla anılan sözleşme ayakta olup, hâlen geçerliliğini korumaktadır.

Hâl böyle olunca tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle anılan gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesiyle dava dışı yükleniciye bırakılan dava konusu bağımsız bölümü, satış sözleşmesi ile satın alan davalının, kullanmasına dayanak olan satım sözleşmesine üstünlük tanınmasının gerekeceği cihetle Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken,

önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır...'' gerekçesiyle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesi gereğince bozulmasına karar verilmiştir.

VII. İLK DERECE MAHKEMESİNCE HUKUK GENEL KURULU'NUN BOZMA KARARINA UYULARAK VERİLEN KARAR

Mahkemenin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile davacı tarafından açılan davanın reddine karar verilmiştir.

VIII.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemenin davayı reddetmesi ile mülkiyet haklarının ihlal edildiğini, yüklenici ile davacı kooperatif arasında Yıldızevler Mah.7765 ada 13 parselde kayıtlı taşınmaz üzerine inşaat yapılması hususunda Ankara 3. Noterliği'nde 03/06/1998 tarihli Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi imzalandığını, kat karşılığı inşaat sözleşmesine göre B Blokta bulunan 1, 9, 13 ve 42 No.lu taşınmazların yüklenici tarafından iskan alınması halinde yükleniciye devredileceğinin kararlaştırıldığını, ancak halen yüklenici tarafından iskan alınmadığını ve yüklenicinin edimini yerine getirmediğini,

Davaya konu talep ile yükleniciye devrinin iskan şartına bağlandığı bir başka bağımsız bölüm olan 13 No.lu Bağımsız bölüme ilişkin olarak Ankara 21. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/537 Esas, 2016/19 Karar ... kararı ile davacı lehine davanın kabulüne dair verilen kararın Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2016/5165 Esas, 2018/2026 Karar ... ilamı ile onandığını, davalının yapmış olduğu karar düzeltme başvurusunun Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 2018/11192 Esas, 2018/16512 Karar ... ilamı ile reddedilerek kararın kesinleştiğini,

Taşınmazları aldıklarını iddia eden 3. kişiler tarafından davacı aleyhine açılan tapu iptal ve tescil davalarının davacı lehine sonuçlanarak kesinleştiğini,

Ayrıca Hukuk Genel Kurulunca verilen kararın oy çokluğu ile verildiğini ve muhalefet şerhlerinde açıklanan gerekçe ile davanın kabul edilmesi gerektiğini,

Dava konusu bağımsız bölümün devrine ilişkin davalı tarafından dava dosyasına sunulmuş devir sözleşmeleri incelendiğinde davalının bir tanesi noter huzurunda olmak üzere dört farklı devir /takas sözleşmesi sunduğunu beyan ederek ilk derece mahkemesinin davanın reddine dair vermiş olduğu kararın bozulması istemiyle temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesiyle dava dışı yüklenici firmaya bırakılan ve kayden davacıya ait çekişme konusu bağımsız bölüme vaki el atmanın önlenmesi davasında, çekişmeli bağımsız bölümü düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin tadil edilmesine ilişkin daire takas sözleşmesi başlıklı 29.01.2009 tarihli sözleşme ile satın alan davalının kullanmasına dayanak satım sözleşmesine üstünlük tanınmasının gerekip gerekmediği, buradan varılacak sonuca göre el atmanın önlenmesi talebinin kabul edilip edilmeyeceği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369'uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 ve 373'üncü maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371'inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının Hukuk Genel Kurulu'nun direnme üzerine verdiği bozma kararına uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

IX. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile mahkeme kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,