Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/3726 K.2023/4001

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen davacının davalı işyerinde geçen hizmetinin tespiti, sigortalılık süresinin iptaline dair Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı ...’a ait işyerinde 13.05.2008- 30.06.2009 tarihleri arasında fiilen çalıştığının tespiti ile aksine kurum işleminin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Feri Müdahil Kurum vekili, denetim raporu doğrultusunda işyerinde çalışmadığının anlaşıldığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.12.2019 tarihli ve 2019/255 Esas 2019/275 Karar sayılı kararıyla; “davacının davasının kabulüne, davacının davalı ...'a ait 1020731.58 sicil numaralı Hayvan Yetiştiriciliği ve Bakımı ile ilgili işyerinde 07.03.2008- 30.06.2009 tarihleri arasında sigortalı olarak çalıştığının tespitine, aksi yöndeki kurum işleminin iptaline, davacının sigortalılığının iptaline dayanak olan 06.07.2009 tarih 1274 ve 1280 sıra numaralı işyeri durum tespit tutanaklarının iptaline hükmedilmiş;

tashih şerhi ile “gerekçeli kararının 1 nolu bendinin davacının davalı ...'a ait 1020731.58 sicil numaralı Hayvan Yetiştirciliği ve Bakımı ile ilgili işyerinde 13.05.2008-30.06.2009 tarihleri arasında sigortalı olarak çalıştığının tespitine, aksi yöndeki kurum işleminin iptaline, şeklinde düzeltilmesine ve kararın bu şekilde tashihine” karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 20.01.2022 tarihli ve 2022/20 Esas 2022/81 Karar sayılı kararıyla; feri müdahil kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece; Mahkeme tarafından hüküm bölümünde yapılan yanlışlık maddi hata kabul edilip “ 13.05.2008-30.06.2009 yerine sehven 07.03.2008-30.06.2009 yazılarak rakam hatası yapıldığı” belirtilerek, hüküm fıkrası davacı aleyhine değiştirilmişse de, gerekçenin incelenmesinden, aynı tarihlerin gerekçe bölümünde de tekrarlandığı görülmekle, bu haliyle maddi hata olarak kabulünün mümkün olmadığı, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26 ncı maddesi ile aynı Kanunun 297 nci maddesinin (2) nci fıkrası hükmüne uygun olarak, davacının talebini aşmayacak şekilde hüküm kurulması gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, 28.07.2009 tarih 2009/387 sayılı denetmen raporu doğrultusunda davacının davalı işyerinde fiili çalışmasının bulunmadığı yönünde kanaat belirtildiği ve bu doğrultuda davacının 13.05.2008-30.06.2009 dönemi sigortalılığının iptal edildiği;

yargılama aşamasında dinlenen bordro tanıklarının davacıyı davalının yanında çalışması nedeniyle tanıdıklarını, davacının da davalı yanında bir buçuk yıl çalıştığını, davacı ile birlikte kendilerinin de davalının yanında çalıştığını, davacının davalıya ait olan hayvanların bakımını, otlatması işlerinde çalıştığını, davacı ile birlikte aynı işi yapan..., ..., ..., ..., ... isimli şahısların da davacı ile birlikte davalının yanında çalıştıklarını, çalışan işçilerin sigorta primlerinin yatırıldığını, davacının sigorta primlerinin de ödendiğini beyan ettikleri anlaşılmış olup, tanık beyanlarının, kurum kayıtlarının,

dosya içeriğinde mevcut ve Yargıtay 21. Hukuk Dairesi tarafından onararak kesinleşen ve dava konusu denetmen raporu sonucunda davacı ile aynı şekilde sigortalılıkları iptal edilenlere ilişkin emsal nitelikteki yargı kararları ile değerlendirilmesi sonucunda, denetmen raporunun sadece Çobanoğlu Market nezdinde denetim yapıldığı, oysa ki; davacı ve diğer benzer çalışanların market dışındaki özellikle hayvan bakımı işleri ile uğraştığı, davacıya talebini açıklaması için süre verildiği ve davacının 26.11.2019 tarihli dilekçesinin incelendiği,

tanıkların müşterek ve çelişkisiz beyanları ve bilirkişi raporundan davacının 10220731.58 sicil nolu ... ünvanlı hayvan yetiştiriciliği ve bakımı ile ilgili işyerinde 13.05.2008- 30.06.2009 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığı konusunda şüpheye yer vermeyecek şekilde kanaat oluştuğu gerekçesi ile davanın kabulüne;

davacının davalı ...'a ait 1020731.58 sicil numaralı Hayvan Yetiştirciliği ve Bakımı ile ilgili işyerinde 13.05.2008- 30.06.2009 tarihleri arasında sigortalı olarak çalıştığının tespitine, aksi yöndeki kurum işleminin iptaline, davacının sigortalılığının iptaline dayanak olan 06.07.2009 tarih 1274 ve 1280 sıra numaralı işyeri durum tespit tutanaklarının iptaline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Feri müdahil vekili; fiili çalışmanın tespiti için mahkemece dinlenen tanıkların daha önce kurum tarafından yapılan teftiş ile sigortalılığı iptal edilen kişiler olduğunu, bu tanıkların beyanına dayalı olarak fiili çalışmanın ispatlandığının kabul edilemeyeceğini belirterek temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının davalı ... işyerinde geçen hizmetinin tespiti, Kurumun sigortalılık süresinin iptaline ilişkin işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle ; Feri müdahil vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,