Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/379 K.2023/284

Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti ile kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, 1978'den itibaren tarımsal faaliyette bulunduğunu, kurumca tevkifata göre 01.02.1997 tarihine göre tescilinin yapıldığını, 6111 sayılı Yasa'dan da yararlanarak 1997-2007 arası primlerini, ödeyerek 07.08.2017 tarihinde yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunduğunu, kurumca tahsis talebinin 2017/12. ayda gerekçesiz şekilde 01.01.1998-25.04.2011 arasında geçen sigortalılığının ve 6111 sayılı yapılandırmasının iptal edilerek reddedildiğini, ret işlemi üzerine tekrar müracaatla iptal edilen hizmetinin geçerli sayılarak tahsis işleminin yapılmasının talep edildiğini,

bu talebe de 5400 gün şartını yerine getirmediği gerekçesiyle reddedildiğini, davacının 40 yıldır tapu ve tarım ilçe ÇKS kayıtlan ve stopaj belgeleri ile 1985 yılından itibaren kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunduğunu, sattığı ürünlerden Bağ-Kur kesintileri yapıldığını, primlerini ödediğini ve 07.08.2017 tahsis talep tarihine göre 20 yıl 6 ay 6 gün prim ödemesinde bulunduğunu, 1479 sayılı Kanun'un geçici 10/3-e bendindeki koşullan ve 58 yaşını doldurarak yaşlılık aylığına hak kazandığını,

kurum işleminin iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu beyanla 07.08.2017 tarihli talebine göre 01.09.2017 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, aksine kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde, davacının önce kuruma müracaat etmesi gerektiğini, esas yönden talebine göre kurumca yapılan incelemede 5400 gün ve 58 yaşını doldurma koşullarını sağlayamadığını, ek 17 ihyasının iptaline dayalı hizmetinin düşürüldüğünü ve bu şartlan taşıyamadığının tespit edildiğini, kurumca yapılan işlemin iptalini gerektiren durum bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 25.04.2011 tarihinde kuruma 1997-2000 yılları arası tevkifat kesinti belgelerine göre hizmet talebinde bulunmuş, davacının 6111 sayılı Yasa kapsamında 01.05.2008 tarihinden sonraki dönem prim borcunun yapılandırma yapıldığı, davacının tahsis talep tarihi itibari ile kuruma bir borcunun bulunmadığı, davacının 1998-1999-2000 yıllarında ...

Süt Ltd. tevfikat kesintisi yapılması nedeniyle tarımsal faaliyetini belgelediği, davacı adına 2001 yılına ilişkin tevkifat kesintisi, ilçe tarım müdürlüğü kaydı bulunmamakta ise de 2002-2008 yıllarında büyükbaş hayvancılık yaptığına ilişkin işletmecilik belgesi, hayvan kayıtları, ÇKS kaydı, tanık anlatımları ile birlikte değerlendirildiğinde 1 yıllık süre makul süre olarak değerlendirilerek tarımsal faaliyetin 2001 yılı içerisinde de devam ettiği, 28.07.2002 tarihinde yürürlüğe giren yönetmelik uyarınca adına kayıtlı sığır cinsi hayvanların tanımlaması nedeni ile 10.04.2003 tarihinde İlçe Tarım Müdürlüğü'ne kaydının yaptırdığı,

davacı adına aktif kayıtlı 15 adet hayvanın bulunduğu, davacı adına 5 adet tarla 1 adet bahçe kayıtlı olduğu, davacı adına tarımsal araç bulunmadığı, Tarım kredi kooperatifine üyeliği bulunmadığı ve tarımsal kredi kullanılmadığı,

2009-2011 yılları arası dönem yönünden adına kayıtlı tarımsal faaliyete elverişli taşınmaz kayıtları, hayvancılık işletme belgesi ve hayvan kayıtları ile bu dönemde başkaca sigortalılığının bulunmaması gözetildiğinde davacının uyuşmazlık konusu 01.01.1998-24.04.2011 tarihleri arası dönemde tarımsal faaliyetinin kesintisiz şekilde devam ettiği, davacının uyuşmazlık konusu dönem 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı sayılması gerekeceği, davacının 25.04.2011 tarih itibariyle ...

Ziraat odasına kayıtlı olduğu, 04.08.1959 d.ulu olup 07.08.2017 tarihi itibari ile 58 yaşını ikmal ettiği, 1479 sayılı Yasa ve ihya hizmetleri ile birlikte toplam 7386 gün hizmetinin bulunduğu, 6111 sayılı Yasa kapsamında yapılan prim ödemeleri ile 09.08.2017 tarihli Bağ-Kur hizmet ekstresinden 07.08.2017 tarihi itibariyle prim borcunun bulunmayışı nazara alındığında,

davacının tahsis talep tarihi (07.08.2017) itibari ile 58 yaş 15 yıl (5400 gün) prim ödeme koşullarını yerine getirdiği anlaşılmakla 4956 sayılı Yasa ile değişik 2926 sayılı Yasa'nın geçici 3. madde delaletiyle 1479 sayılı geçici 10/3 bendine göre tahsis talep tarihini takip eden ay başı 01.09.2017 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığı gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili, davacının 17.08.2017 tarih ve 4123576 sayılı talebinin kurum tarafından reddedildiği, kurum tarafından yapılan inceleme neticesinde talep tarihi itibariyle davacının 2616 gün hizmetinin bulunduğunun tespit edildiği, davacının emekli olabilmesi için 5400 prim ödeme gün hizmetinin olması, 58 yaşını doldurması veya 9000 gün hizmetinin olması gerektiği, davacının bu şartları sağlamadığı, Kurum işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçeleriyle, yerel mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında davacının 25.04.2011 tarihinde kuruma 1997-2000 yılları arası tevkifat kesinti belgelerinden dolayı bu dönem için hizmet talebinde bulunduğu, davacının 6111 sayılı Yasa kapsamında 01.05.2008 tarihinden sonraki dönem prim borcunun yapılandırıldığı, davacının tahsis talep tarihi itibari ile kuruma bir borcunun bulunmadığı, davacının 1998-1999-2000 yıllarında ...

Süt Ltd.Şti'nce tevfikat kesintisi yapılması nedeniyle tarımsal faaliyetini belgelediği.

2001 yılında kesinti bulunmamasına rağmen ilk prim kesintisini izleyen yıllarda, prim kesintisi veya ürün tesliminin, iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arz ettiği hallerde tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilip bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerektiği, buna göre tarımsal faaliyetin 2001 yılı içerisinde de devam ettiğinin kabul edilmesi gerektiği, 2002-2008 yıllarında büyükbaş hayvancılık yaptığı, 28.07.2002 tarihinde yürürlüğe giren yönetmelik uyarınca adına kayıtlı sığır cinsi hayvanların tanımlaması nedeni ile 10.04.2003 tarihinde İlçe Tarım Müdürlüğü'ne kaydının yaptırdığı,

davacı adına aktif kayıtlı 15 adet hayvanın bulunduğu, davacı adına 5 adet tarla 1 adet bahçe kayıtlı olduğu, davacı adına tarımsal araç bulunmadığı, Tarım kredi kooperatifine üyeliği bulunmadığı ve tarımsal kredi kullanılmadığı,

2009-2011 yılları arası dönem yönünden ise adına kayıtlı tarımsal faaliyete elverişli taşınmaz kayıtları, hayvancılık işletme belgesi ve hayvan kayıtları ile bu dönemde başkaca sigortalılığının bulunmaması gözetildiğinde davacının uyuşmazlık konusu 01.01.1998-24.04.2011 tarihleri arası dönemde tarımsal faaliyetinin kesintisiz şekilde devam ettiği ve uyuşmazlık konusu dönem yönünden 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı sayılması gerektiği, 04.08.1959 doğumlu olan davacının tahsis talep tarihi olan 07.08.2017 tarihi itibari ile 58 yaşını ikmal ettiği, 1479 sayılı Yasa ve ihya hizmetleri ile birlikte toplam 7386 gün hizmetinin bulunduğu,

6111 sayılı Yasa kapsamında yapılan prim ödemeleri ile 09.08.2017 tarihli Bağ-Kur hizmet ekstresinden 07.08.2017 tarihi itibariyle prim borcunun bulunmadığı dikkate alındığında, davacının tahsis talep tarihi (07.08.2017) itibari ile 58 yaş 15 yıl (5400 gün) prim ödeme koşullarını yerine getirdiği, dolayısıyla 4956 sayılı Yasa ile değişik 2926 sayılı Yasa'nın geçici 3. maddesi delaletiyle 1479 sayılı geçici 10/3. maddesine göre tahsis talep tarihini takip eden ay başı olan 01.09.2017 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığı, bu nedenlerle aksine kurum işleminin yerinde olmadığı,

sonuç olarak yerel mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçeleri ile davalı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf dilekçesi ile aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının yaşlılık aylığı kazanıp kazanmadığı ve aksi yöndeki kurum işleminin iptalinin gerekip gerekmediğinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanunun ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, özellikle davacıya ait prim ödemeleri, tevkifat belgeleri ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

...