Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/3908 K.2023/7125

Taraflar arasındaki hizmet ve prime esas kazancın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle ; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili, müvekkillerinin murisi ...nin 17.01.2012 tarihinde vefat ettiğini, murisin vefatından sonra davacılardan ...'in 27.02.2012 tarihinde askerlik borçlanması talebinde bulunduğunu, bu talebin kabul edildiğini, davacılardan ...'e ölüm aylığı bağlandığını, Kurum tarafından muris ...nin günlerinin iptal edilmesi ve yeterli gün sayısını taşımadığı gerekçesiyle ölüm aylığının kesildiğinin bildirildiğini, hesaplamada hatalı işlem yapıldığını, muris ...nin 15.04.2009-31.12.2009 tarihleri arasında davalı işverene ait kahvehane işyerinde hizmet akdine tabi olarak aylık 700,00 TL ücret ile çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... tarafından davaya cevap verilmediği görülmüştür.

2.Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, çalışma iddiasının işyeri kayıtları, ücret ödeme belgeleri gibi yazılı deliller bağlamında araştırılması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece Mahkemesince "1-Davanın hak düşürücü süre nedeni ile reddine," dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf kanun yoluna başvuran davacılar vekili, muris ile davalı işveren arasında yapılmış olan yazılı sözleşmede murisin 700,00 TL aylık ücrete ek olarak sigorta primlerinin işveren tarafından yatırılacağı konusunda mutabık kalındığını, bu sözleşme ile murisin sosyal güvenlik hukuku yönünden üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini, Kurumun denetim görevini yerine getirmediği gibi hatalı işlem yaparak murisin ya da müvekkillerinin hak düşürücü süre içerisinde dava açmalarını da fiilen engellediğini beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Davanın Yasal dayanağını oluşturan 5510 sayılı Kanun'un 86/9 (506 sayılı Karun'un 79/10) maddesi.

"Aylık prim ve hizmet belgesi işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde iş mahkemesine başvurarak, alacakları ilâm ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları dikkate alınır." düzenlemesini içermekte olup;

davacılar murisinin davalıya ait işyerinden adına verilmiş işe giriş bildirgesine ve Kuruma bildirilmiş çalışma kaydına rastlanmadığı 15.04.2009-31.12.2009 tarihleri arasındaki hizmetlerin tespiti isteminin, davanın açıldığı tarih itibariyle, çalışmanın geçtiği iddia edilen dönemde mer’i 5510 sayılı Kanun'un 86/9 maddesinde öngörülen 5 yıllık hak düşürücü sürenin fazlasıyla geçmiş olması nedeniyle dinlenemeyeceği ve davanın hak düşürücü süre geçirilerek açıldığı belirlenmekle, mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu sonucuna varılmıştır." gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili özetle; eksik incelemeye dayalı hüküm kurulduğunu, hak düşürücü sürenin geçmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayıl Kanun'un 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz eden ilgililerden alınmasına,