Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4051 K.2023/4097

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce, mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraflar avukatları tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'in 30.04.2005 tarihinden 19.09.2007 tarihine kadar geçen süre içinde davalı ... Belediyesinde çalıştığını ve bu süre içerisinde eksik ödendiğini, müvekkilin hastaneye gittikten sonra sigorta girişinin yapılmadığını öğrendiğini, bunun üzerine müvekkilin durumu Derik Belediyesine bildirdiği ancak belediyenin tekrar herhangi bir işlem yapmadığı bu nedenle belirtilen süreler içinde eksik ödenmiş bulunan sigorta pirimlerinin tespiti ile müvekkilinin kadroya hak kazanabilmesi amacıyla eksik pirimlerin Derik Belediyesince tamamlatılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının dava dilekçesinin usulüne uygun olmadığını, davacının hangi dellillere dayanmış olduğu dava dilekçesinde açıkça bildirilmediği, davacının talep etmiş olduğu hizmetler yönünden hakdüşürücü süre geçtiğini, davacı işe giriş bildirgesinden önceki hizmetleri için beş yıl içerisinde dava açması gerekirken dava açmadığını, hizmet tespiti davasının 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu, süresinde açılmayan davanın reddinin gerektiğini ayrıca müvekkil kurumun davalı kanuni hasım konumunda olduğunu,

her ne kadar dava kabul edilse dahi kurum aleyhine vekalet ücreti ile yargılama giderlerine hükmedilemeyeceği çünkü kanuni hasım her halükarda davaya dahil edilmektedir, müvekkil kurumun bir kamu kurumu olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı Belediye davaya cevap vermemiş olup, mahkemece gönderilen müzekkerelere cevap verilmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 09.02.2016 tarih ve 2014/124 Esas 2016/45 Karar sayılı kararıyla;"..30.04.2015 - 19.09.2007 tarihleri arasında davalı Belediye yanında çalışmışlığının tespitini talep etmiştir.Derik Belediye Başkanlığının 12.08.2014 Tarihli cevabi yazı ve eklerine göre davacının 01.01.2007 tarihinden 31.07.2007 tarihine kadar sigortasız ve yevmiyeli işçi statüsünde çalıştığı, davalının resmi kurum olduğu,

sunmuş olduğu belgelere itibar edilmesi gerektiği, davacının daha fazla çalışmasını kurumun sunmuş olduğu denk belgeler ile ispat etmesi gerektiği, davacıya davalının resmi kurum olduğu dikkate alınarak 15.10.2015 tarihli celsede davacının çalışmışlığını gösterir resmi ve yazılı belgeleri (görevlendirme, maaş belgesi, tutanak vs) sunması istendiği, davacının resmi belge sunamadığı, anlaşıldığından Derik Belediye Başkanlığının 12.08.2014 Tarihli cevabi yazı ve eklerine göre davacının 01.01.2007 tarihinden 31.07.2007 tarihleri arasında davalı ...

Belediye Başkanlığı bünyesinde çalıştığı kanaatine erilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." şeklindeki gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil kurum avukatları temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairemizin 06.12.2018 tarih 2016/13551 Esas 2018/10295 Karar sayılı ilamı ile; davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü belediye işyerinin bir kamu kuruluşu olduğu ve çalışmaların resmî kayıtlara dayanılması ve ücretlerin yazılı belge ile ödenmesinin esas olduğu gözetilerek, Davacı tarafa, davayı somutlaştırma yükü kapsamında çalışma şeklinin nasıl olduğu, çalışmaya ait detaylı bilgi ve belgeleri sunmak üzere süre verilmesi, sadece taraf tanığı ile yetinilmeyip re’sen tespit edilecek tanık beyanlarına da başvurulması, çalışmaya ara verilmesi halinde hak düşürücü sürenin varlığının değerlendirilmesi, çalışmanın kapsam ve süresi net bir şekilde belirlenmesi gerektiğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece bozmaya uyularak yukarıda yazılı kararı ile; "...Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; tarafların beyan ve anlatımları, dinlenen tanık beyanları, Derik Belediye Başkanlığının cevabi yazıları ve SGK kayıtlarından anlaşıldığı üzere; dosyadaki somut bilgiler nazara alındığında, davacının davalı kurum nezdinde işçi olarak çalıştığının sabit olduğu, işçinin çalışmasının esasen sürekli olduğu,

nitekim 19/09/2007 tarihinden sonra davacının çalışmasının SGK'ya bildirildiği ve sürekli olarak çalıştığı, bu haliyle davacının ödeme emirlerindeki tarihler doğrultusunda 01/01/2007 tarihinde işe alındığı ve 31/08/2007 tarihine kadar davalı kurum nezdinde çalıştığı kabul edilmiştir.

Her ne kadar dava dilekçesi ile 01/01/2007 tarihinden önce 30/04/2005 tarihinde davalı kurum nezdinde çalışmaya başladığı iddia edilmiş ise de; anılan dönemden önceki çalışmayı doğrulayan herhangi bir bilgi ve belge olmadığı, davacı tarafça sunulan 2004 tarihli belgelerin davacı asilin davalı kurumda çalıştığını ispata elverişli belgelerden olmadığı, salt tanık anlatımları ile sonuca gidilmesinin olanaklı olmadığı, kamu tanıklarının bu döneme ilişkin beyanlarının olmadığı ve 2 yılı aşan bu süre boyunca davacıya ait herhangi bir ödeme belgesinin olmadığı nazara alınarak bu döneme ilişkin hizmet tespiti talebinin reddine karar verilmiştir.

Olaya ilişkin dosyadaki resmi kayıtlarla anlatımları örtüşen kamu tanıklarının beyanlarının itibar edilebilir olduğu, davacının iddiasını dosya kapsamındaki diğer deliller ile birlikte (davacının çalışmasına ilişkin olarak sunulan ödeme belgeleri ve kamu tanıkları) kısmen ispatladığı anlaşıldığından..." şeklindeki gerekçe ile; davacının davasının kısmen kabulü ile kısmen reddine, davacı ...'in 01.01.2007-31.08.2007 tarihleri arasında işçi sıfatıyla 359 sicil numaralı Derik Belediye Başkanlığı isimli işyerinde kesintisiz olarak asgari ücretle hizmet akdiyle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraflar avukatları temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Belediye vekili temyiz dilekçesinde özetle: eksik araştırma ve incelem ile karar verildiğini, davanın hak düşürücü süreye uğradığını, davalı sıfatında müvekkil belediye ile beraber Sosyal Güvenlik Kurumunun da bulunması sebebiyle vekalet ücretinin sadece belediye aleyhine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde, yerel mahkeme eksik inceleme sonucu hüküm kurduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

3. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, davanın tam kabul edilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci, 438 inci maddesinin yedi, sekiz, dukuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraflar vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Hizmet tespiti davalarında Kurumun feri müdahilliğine ilişkin hükmün geçmişe yürütüleceği yönündeki düzenlemenin kanun koyucu tarafından benimsenmemiş olması, ayrıca ve özellikle yukarıda değinilen 448 inci madde kapsamında, Kurum bakımından taraf oluşumu gerçekleştiğinden tamamlanmamış işlemden söz edilemeyeceğinin de belirgin bulunması karşısında 5521 sayılı Kanun'un 7 nci maddesine eklenen 4 üncü fıkranın 11.09.2014 tarihinden önce açılan davalarda uygulanamayacağı açık olmakla, eldeki davada Kurum’un “davalı” gösterilmesi gerekirken feri müdahil olarak kabul edilmesi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmaması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

3. Mahkemece davacının talebine göre davanın kısmen kabul edilmesine rağmen sadece davalı belediye aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

4. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun 438 inci maddesi hükmü uyarınca ilk derece mahkemesi kararı düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1.İlk Derece Mahkemesi kararının başlığında yer alan "fer'i müdahil" ibaresinin silinerek yerine davalı yazılmasına

2..İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının silinerek yerine,

"1-Davanın kısmen kabulüne,

2-Davacı ...'in 01.01.2007-31.08.2007 tarihleri arasında işçi sıfatıyla 359 sicil numaralı Derik Belediye Başkanlığı isimli işyerinde kesintisiz olarak asgari ücretle hizmet akdiyle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

3-Davacı kendini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesince hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesince hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

4-Alınması gereken 80,70 TL harçtan, peşin alınan 25,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 55,5 TL harcın davalı ... Belediyesinden alınarak hazineye irat kaydına,

5-)Davacı tarafından sarf edilen 172,70 TL harç masrafının davalı ... Belediyesinden tebligat, posta ve bilirkişi giderinden oluşan 663,20 TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 266.50 TL'sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

6-)Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine," yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgililere iadesine,