Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4116 K.2023/4100

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı işverenin yanında 30.05.2009-15.12.2010 tarihleri arasında çalıştığı halde kuruma herhangi bir bildiriminin yapılmadığını, yine 15.12.2010 tarihinden, 20.05.2013 tarihine kadar tam gün kesintisiz olarak çalıştığı halde aylık 15'şer gün eksik bildirildiğinden bahisle kuruma eksik bildirilen sigortalılık sürelerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının isteminin tarihler yönünden değiştirilmesini muvafakat etmeyerek, davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 22.11.2016 tarihli 2013/354 Esas 2016/589 Karar, sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 03.02.2022 tarihli ve2022/78 Esas 2022/179 Karar sayılı kararıyla; davacının 14.10.2010 çalışma başlangıcı olmak üzere, 15.12.2010 tarihinden sonraki bildirimleri ile uyumlu şekilde ayda 15 gün üzerinde kısmi çalıştığı kanaati ile; "1- Davalıların istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendinin 2 nci alt bendi uyarınca esastan kabulüne; Denizli 4. İş Mahkemesinin 22.11.2016 gün 2013/354 Esas 2016/589 Karar sayılı kararının kaldırılmasına;

2- A- Davanın kısmen kabulüne; davacının davalıya ait işyerinde 14.10.2010 - 15.12.2010 tarihleri arasında 30 gün, asgari ücretle, 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespitine; fazlaya ilişkin istemlerin reddine;" karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında; "...davacının tam zamanlı mı yoksa kısmi zamanlı mı çalıştığı hususu irdelenmeli; davacının yaptığı iş, davalı işyerinde hangi işleri yaptığı somutlaştırılarak periyodik olarak hangi sıklıkta (saat/gün/ay) yapıldığı ve bunun için ne kadar zaman harcandığı araştırılmalı, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan, işyerinin kapsamı araştırılmalı, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli,

aynı çevrede faaliyet yürüten ve sigortalıların çalışmalarını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyalarının varlığı araştırılarak celbedilmeli, davacı tarafından yapılan işin tüm talep döneminde hizmet akdine bağlı olup olmadığı belirlenmeli, çalışmanın kısmi zamanlı olduğu anlaşıldığı takdirde bu kez günde kaç saat hizmet verildiği,

haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenmeli, sonrasında değinilen 63 üncü madde kapsamında 7,5 saatlik çalışmanın 1 iş gününe karşılık geldiği nazara alınarak hüküm altına alınması gereken aylık çalışma süresi belirlenmelidir. Açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.." gerekçesiyle bölge adliye mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesince, hükmüne uyulan bozma ilamı sonrası yargılamada; davacının, 14.10.2010-15.12.2010 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığı anlaşıldığı, ancak, tanık beyanlarında geçen çalışma sürelerinin ortalaması alındığında, davacının, haftanın 5 günü günde 5,5 saat ve 3 haftada 1 cumartesi günleri günde 5,5 saat süre ile çalıştığına kanaat getirildiği, bu çalışma süresinin kısmi zamanlı olduğunun kabulü ile 7,5 saatlik çalışmanın 1 iş gününe karşılık geldiği tespit edilmekle, 14.10.2010 - 15.12.2010 tarihleri arasında.

Ekim/2010 döneminde 7 gün. Kasım/2010 döneminde 16 gün. Aralık/2010 döneminde 7 gün olmak üzere, 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında hizmet akdine tabi, kısmi zamanlı olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin çalıştığı saat aralıkları ayrıntılı olarak belirtilmesine rağmen rağmen ... Bölge Adliye Mahkemesinin bu hususları dikkate almadan tam gün şeklinde çalıştığı zaman aralığı için bile kısmi zamanlı çalışma olarak tespitine şeklinde karar verdiğini, eksik inceleme sonucu hatalı bir karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu madde hükümleridir.

3. Değerlendirme 1-Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan nedenlerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,