Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4356 K.2023/4780

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti ve aidiyet davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince 21. Hukuk Dairesinin bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne, karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... isimli iş yerinde 11.01.1971 tarihinde işe girdiğini 09.01.1978 tarihine kadar kesintisiz çalıştığını hizmet döküm cetvelinde 1973 /1 ila 1977/2 yıllara arasında davalı ... ... 'ın isminin geçtiğini bu yanlışlığın düzeltilerek müvekkilinin 1973/1 dönemi ile 1977/4 dönemleri arasında çalıştığının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; kurum kayıtlarının doğru olduğunu davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.12.2008 tarihli ve 2006/628 Esas, 2008/683 Karar sayılı kararıyla; davacının davasının kabulü ile 08.01.1971-09.01.1978 tarihleri arasında dahili davalı ... ... adına kaydedilen çalışmaların ...( ...) adına kaydedilmesine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 30.11.2010 tarih 2009/15699 Esas, 2010/11823 Karar sayılı ilamı ile; işyerinin yasa kapsamına alındığı tarih ile dahili davalının yurt dışına gidiş dönüş tarihlerini, yurt dışı ikamet durumunu araştırmak, iş yerinden ... ... ve ... ...'a ait işyeri dosyalarını getirtmek, işyeri dosyalarında fotoğraflı ve imzalı belgeler var ise davacının o dönem fotoğraf ve imzaları ile benzerlik incelemesi yaptırmak, 8.1.1971 tarihli bildirgenin verildiği işyerinin dönem bordrolarında varsa o dönemde davacıyla birlikte aynı işyerinde çalışan davacıyı yakından tanıması gereken müdür, şef, ustabaşı,

çalışma arkadaşları gibi kişilerin tanık olarak beyanlarına başvurularak çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, davacıya ve dahili davalıya ait vukuatlı nüfus kayıtları getirtilerek, nüfus kütük bilgileri üzerinde araştırma yapılarak bildirgedeki bilgilerin farklılık nedenlerini araştırmak, adı yanlış olan 8.1.1971 tarihli işe giriş bildirgesindeki imzanın davacıya ait olup olmadığı konusunda, davacı tarafından daha önce imzalanmış olabilecek;

seçim müdürlüğü, hastane, pasaport, evlendirme dairesi, adliye, banka, elektrik, su, telefon abonelikleri, noterlik gibi kurumların kayıtlarının celbedilerek, yine sigorta sicil kartı ve işveren imzalı iş şehadetnamesindeki fofoğraflarla davacının değişik yaş aralıklarına ait temin edilecek yeterli miktarda fotoğrafı ile birlikte gönderilerek Adli Tıp Kurumundan imza ve fotoğrafın aidiyeti konusunda rapor almak ve tüm deliller bir arada değerlendirilerek gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6,

9 ve 79/10. maddeleri gereğince kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir." gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 11.06.2014 tarih ve 2013/213 Esas, 2014/409 Karar sayılı ilamı ile;"119.46.01 SGK sicil numaralı iş yerinde davacının 08/01/1971 tarihinde 14 yaşında çalışmaya başladığı, çalışmaya başladığı sırada yaşının küçük olması nedeniyle ... ... isimli dahili davalı akrabasının kimliğini kullandığı yaşının dolmasından sonra 24/11/1976 tarihinde yeniden ilk işe giriş bildirgesinin düzenlenerek bildirgenin verildiği her iki bildirge üzerindeki imzaların davacı eli ürünü olduğunun adli tıp kurumu kararı ile kesinleştiği,

davacının 08/01/1971 ila 01/01/1978 tarihleri arasında 119 sicil numaralı davalı ... isimli iş yerinde çalıştığı, HMK 26 maddesi gereği taleple bağlılık ilkesi gözetilerek davacının 01/01/1973 ila 31/12/1977 tarihleri arasında 119.46.01 sicil numaralı iş yerinde sigortalı olarak hizmet akdi ile çalıştığını tespitine" karar verilmiştir.

C.Bozma Kararı 1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 21.06.2016 tarih 2016/2203 Esas, 2016/10308 Karar sayılı ilamı ile; "öncelikle davacıdan çalışmalarının hangi işveren nezdinde geçtiği açıklattırılarak, işverenin S.S Sümerbank Maraş Pamuklu Fabrikası Mensupları Yapı Kooperatifi olduğunun anlaşılması halinde ticaret sicilinden silinerek tüzel kişiliği kalmayan kooperatif hakkında hüküm kurulamayacağından ihyasını sağlamak amacıyla dava açması için davacıya uygun bir süre vermek, ihya edilince taraf haline getirerek, davalı işverenin göstereceği delilleri toplanmak, davalı işverenin başka bir tüzel kişilik olduğunun anlaşılması halinde yine usulüne uygun olarak taraf teşkili sağlandıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir." gerekçesi ile karar bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 21.12.2022 tarih ve 2016/504 Esas, 2022/872 Karar sayılı ilamı ile.

"119.46.01 SGK sicil numaralı iş yerinde davacının 08/01/1971 tarihinde 14 yaşında çalışmaya başladığı, çalışmaya başladığı sırada yaşının küçük olması nedeniyle ... ... isimli dahili davalı akrabasının kimliğini kullandığı yaşının dolmasından sonra 24/11/1976 tarihinde yeniden ilk işe giriş bildirgesinin düzenlenerek bildirgenin verildiği her iki bildirge üzerindeki imzaların davacı eli ürünü olduğunun adli tıp kurumu kararı ile kesinleştiği, davacının 08/01/1971 ila 01/01/1978 tarihleri arasında 119 sicil numaralı davalı ... isimli iş yerinde çalıştığı,

HMK 26 maddesi gereği taleple bağlılık ilkesi gözetilerek davacının 01/01/1973 ila 31/12/1977 tarihleri arasında 119.46.01 sicil numaralı iş yerinde sigortalı olarak hizmet akdi ile çalıştığını tespitine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; Kurum kayıtlarının aksinin kanıtlanamadığını, Kurumun davanın açılmasına sebebiyet vermediğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... işyerinde 11.01.1971-09.01.1978 tarihleri arasında çalıştığını, ancak bazı dönem çalışmalarının ... ... adına Kuruma bildirilmiş olduğundan çalışmaların kendisine ait olduğunun tesbitini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3.üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanun'unun (1086 sayılı Kanun) 428 inci, 438 inci maddesinin yedi, sekiz, dukuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 506 sayılı Kanun 79 uncu maddesi,

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki parafrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davanın, bazı dönem çalışmalarının ... ... adına Kuruma bildrimiş olduğu ve çalışmaların kendisine ait olduğunun tesbitine yönelik olarak aidiyet istemli olarak açıldığı gözetilmeden sadece hizmet tespitine yönelik hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun 438 inci maddesi hükmü uyarınca ilk derece mahkemesi kararı düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 1 numaralı bendinde yer alan “Davacının 01.01.1973 ila 31.12.1977 tarihleri arasında 119.46.01 sicil numaralı işyerinde SPEK üzerinden sigortalı olarak hizmet akdi ile çalıştığının tespitine,” cümlesinden sonra gelmek üzere, " Davalı ... ... adına kaydedilen çalışmaların davacı ... (...) adına kaydedilmesine" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,