Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4368 K.2023/5405

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ve fer'i müdahil vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ...'e ait ... plakalı araçta şoför olarak 10.05.1998-25.05.2014 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacı ile davalı arasında hizmet ilişkisi mevcut olmadığını, kira ilişkisi niteliğinde olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Fer'i Müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının, 10.05.1998-25.05.2014 tarihleri arasında, davalı işverene ait işyerinde sigortasız olarak çalıştığı iddiasına yönelik olarak; davacı ile aynı dönemde çalışan komşu işyeri tanığı niteliğindeki tanıkların beyanlarında davacının işe başlangıç tarihini ve çalışma sürelerini açıkça belirttiklerinden, tanıkların belirtmiş olduğu süreler ile davacının çalışmış olduğu sürelerin uyumlu olduğu ve bu işyerindeki tüm dönem çalışmaları yönünden, çalışmaların bir bütün olarak değerlendirileceği bu haliyle hak düşürücü sürenin geçmediği,

davacının bu dönem içerisinde başka bir çalışmasının kayıtlarda gözükmediği, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler ile dinlenilen tüm tanık beyanları değerlendirildiğinde, davacının davasının ispatladığı gerekçesi ile davacının davasının kabulü ile, davacının davalıya ait ... plakalı araçta 10.05.1988 - 25.05.2014 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücret üzerinden sigortasız olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; iş mahkemesinin görevli olmadığını, müvekkili ile davacı arasında hizmet ilişkisinin bulunmadığını, davacının tarım sigortalılığının bulunduğunu, davacı adına ticari taşıt kullanma kartı olup olmadığının araştırılmadığını, ayrıca resen tarafsız tanık araştırılıp dinlenmediğini belirterek istinaf etmiştir.

Fer'i Müdahil Kurum vekili; sadece tanık beyanlarının yeterli olamayacağını, davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının iş akdinin sona erdiği tarihe göre hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde davanın açıldığından hak düşürücü sürenin geçmediği, talep edilen dönemde iş yerinin kapsamda olduğu, tanık beyanlarına ve tüm dosya kapsamına göre davacının iddia ettiği dönemlerdeki fiili çalışmasının ispatlandığı mahkemece çalışma olgusunun yeterli inceleme ve araştırma sonucu belirlenip hüküm kurulduğu gerekçesi ile davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, davalının işveren sayılamayacağını, hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacının tarım sigortalı kaydı bulunduğunu, sadece tanık anlatımlarına dayalı karar verilemeyeceğini, davalının aracında kaza yaptığına dair tek tutanak ile 16 yıl sigortalılık süresinin tespitine karar verilemeyeceğini ,davacının taksi plakasını kiraladığını, hizmet akdi bulunmadığını belirterek temyiz etmiştir.

Fer'i Müdahil vekili, taraflar arasındaki ilişkinin hizmet akdi niteliğinde olup olmadığı, sürekli olup olmadığı konusunda yeterince araştırma yapılmadığını belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık davacının davalıya ait ... plakalı araçta 10.05.1998-25.05.2014 tarihleri arasında hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Hükmün Kapsamı” başlıklı 297 nci maddesinde Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.” şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Kısa karar, bir davayı sona erdiren (Niha-i) temyizi mümkün olan son kararlardandır. Bu kararla mahkeme davadan elini çeker ve davayı sona erdirmiş olur. Asıl olan kısa karardır. Bu gibi hallerde de Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 388 inci (HMK’nun 297 nci) maddesine uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkça gösteren kısa karar ile daha sonra yazılan gerekçeli kararın da buna uygun olarak düzenlenmesi gereklidir. (10.04.1992 gün ve 7/4 sayılı içtihadı birleştirme kararı) Nitekim aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 2011/21-23 E. 268 K., 2012/6-97 E. 203 K., 2012/10-149 E. 291 K. sayılı kararlarında da benimsenmiştir.

3. Değerlendirme Eldeki dosyada, davacının 10.05.1998 ile 25.05.2014 tarihleri arasında davalı işyerinde geçen hizmetinin tespitini talep ettiği, Mahkemece kısa kararda ve gerekçeli kararın hüküm bölümünde "Davacının davasının kabulü ile, davacının davalıya ait ... plakalı araçta 10.05.1988 - 25.05.2014 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücret üzerinden sigortasız olarak çalıştığının tespitine" şeklinde hüküm kurulduğu ,gerekçe bölümünde ise " davacının, 10.05.1998-25.05.2014 tarihleri arasında çalıştığının tespitine" karar verildiğinin belirtildiği, bu haliyle kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki oluşturacak şekilde hüküm kurulduğu görülmektedir.

Açıklanan sebeple mahkemece HMK’nın 297 nci maddesi kapsamında çelişki içermeyen, taraflar hakkında infazı mümkün ve usule uygun bir kısa karar ile bu kısa karara uygun şekildeki bir gerekçe yazarak hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının ,sair yönler incelenmeksizin BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,