Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4477 K.2023/4725

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ile davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurunun reddine, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hak düşürücü süre nedeniyle reddine, İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalılardan TRT Genel Müdürlüğüne bağlı Dış Yayınlar Daire Başkanlığında yayın mütercimi ve spiker olarak 04.02.2003 tarihinde istisna sözleşmesi ile çalışmaya başlamış olup kadroya geçtiği 26.09.2008 tarihine kadar akitli statüde devam ettiğini, davacının halen çalışmaya devam ettiğini, iş müfettişlerince yapılan inceleme sonucunda verilen raporda dava konusu edilen çalışmaların istisna akdine değil, hizmet akdine dayandığının tespit edildiğini, davacının 30.11.2005-25.09.2008 tarihleri arasında sokağında bulunan bakkalda sigorta kaydı bulunduğunu,

fakat bu çalışmasının fiili bir çalışma olmayıp mütercim spiker olan davacının bakkalda çalışmış olması zaten hayatın doğal akışına aykırı olduğunu, davacının kurum kayıtlarında 14.07.2009 tarihinde teftiş kurulu raporuna istinaden sözleşmesinin feshedildiği gibi gözükse de söz konusu fesih kurumun davacının unvanında yapmış olduğu hatayı düzeltmek için fesih gibi gösterilmiş olduğu, davacının hizmetinin aralıksız olarak devam ettiğini ileri sürerek, davacının davalı TRT Genel Müdürlüğünde 04.02.2003-26.09.2008 tarihleri arasında geçen hizmetinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı TRT Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiğini ileri sürerek davacının 2954 sayılı TRT Kanunu 50/h hükmüne istinaden istisna sözleşmeleri kapsamında çalıştığını bu çalışmaların hizmet akdine tabi olmadığını, ödenen ücretin sözleşmeye göre değişiklik gösterdiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir

2. Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacının davalı TRT Genel Müdürlüğüne ait 14226.06 sicil sayılı işyerinde 24.02.2003-30.11.2005 tarihleri arasında sürekli ve kesintisiz bir şekilde 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının aleyhe olan kısımlarının istinaf itirazları doğrultusunda ortadan kaldırılmasına, davanın tamamen kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2. Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Davalı TRT Genel Müdürlüğü vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Dosyadaki davacıya ait hizmet cetvelinin incelenmesinden; davacı adına 30.11.2005-25.09.2008 arası 1102822.06 sicil sayılı Gazi Mahallesi ...'da bulunan ...'a ait bakkaliye işyerinden kuruma hizmet bildirildiği, 26.09.2008 tarihinde açıktan atama ile TRT Genel Müdürlüğü bünyesinde 5434 sayılı Yasa kapsamında çalışmaya başlayıp 14.07.2009 da çalışmasının sona erdiği, 31.08.2009-2013/9 ay arası adına TRT Genel Müdürlüğü işyerinden 4/1-a kapsamında hizmet bildirildiği, 2013/10 Aydan itibaren tekrar TRT Genel müdürlüğü isyerinden 4/1-c kapsamında hizmet bildirilmeye başlandığı ve devam ettiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacı adına 30/11/2005-25/09/2008 tarihleri arasında 1102822.06 sicil sayılı Gazi mahallesi ... adresinde bulunan... ait bakkaliye işyerinden Kuruma hizmet bildirildiği; ancak davacı vekilinin de dava dilekçesinde bu hususa ilişkin olarak "davacının 30.11.2005-25.09.2008 tarihleri arasında sokağında bulunan bakkalda sigorta kaydı bulunduğunu, fakat bu çalışmasının fiili bir çalışma olmayıp mütercim spiker olan davacının bakkalda çalışmış olmasının zaten hayatın doğal akışına aykırı olduğunu," beyan etmesi karşısında yargılama sırasında dinlenen işveren tanık ... beyanına itibar edilemeyeceği açıktır.

Dairemiz kaldırma kararı sonrası, davacı vekilinin gerek Mahkemeye sunduğu yazılı beyan dilekçesinden ve gerekse celsedeki beyanlarından ; söz konusu sürenin iptali için dava açmadıklarını ve bu konuda kesin süre verilse dahi herhangi bir şekilde dava açmayacaklarını belirtmesi karşısında mahkemece davalı yanında geçtiği iddia olunan 04.02.2003-26.09.2008 tarihleri arasındaki blok çalışmanın arasındaki ... sicil sayılı Gazi mahallesi ... adresinde bulunan... ait bakkaliye işyerinden bildirilen 30/11/2005-25/09/2008 tarih aralığındaki çalışmanın dışlanması halinde davalı yanında blok çalışmadan bahsedilemeyeceği açık olup,

yazılı şekilde kurulan hükme göre davalı yanındaki çalışmanın bittiği 30/11/2005 tarihi ile dava tarihi olan 03.03.2017 tarihleri arasında 5 yıllık yasal hakdüşürücü süre geçmiş olacağından, davanın hakdüşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi yerine yazılı şekilde verilen karar hatalı olmuştur." gerekçesiyle;

"1-Davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine, 2- Davalı TRT Genel Müdürlüğü vekili ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca kabulü'ne, 3-... 27. İş Mahkemesi'nin 29/03/2022 gün ve 2021/300 Esas, 2022/80 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, yerine, 4-Davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve fer'i müdahil kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Fer'i müdahil kurum vekili temyiz dilekçesinde; eksik inceleme ile karar verildiğini, müvekkil Kurumun feri müdahil durumunda olduğu nazara alınması gerektiğini, dava konusu Kurum işlemlerinin usul ve yasalara uygun olduğun, davanın reddi gerektiğini belirterek bozulmasını istemiştir.

2.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, davacı müvekkilin fiili çalımasının kabulünü bakkaliyedeki sigortasının iptali şartına bağlamak ve SGK sigorta iptalini işçiye yüklemek tamamen işçi aleyhine bir yorum olduğunu, yapılması gerekenin işçinin iddia ettiği yerdeki çalışmasının niteliğine ilişkin somutlaştırma yapıp buna ilişkin bir karar vermek olduğunu, dava dışı sigorta bildirimi müvekkilin TRT'deki çalışmasını aksatmamış ve kesintiye uğratmadığını, emsal nitelikte açılan bu davada da çalışmanın belirsiz sürekli hizmet sözleşmesi olduğu yargı kararlarıyla kesinleştiğini, davanın kabul edilmesi gerektiğini elirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu madde hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili ve fer'i müdahil kurum vekili tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,