Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4658 K.2023/4676

Taraflar arasındaki ödeme emrinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı kurumca müvekkili işyeri hakkında 2018/20652 sayılı takip dosyasından 90.723,78TL asıl, 259.045,89TL gecikme zammı olmak üzere toplam 349.769,67TL ödeme emri gönderildiğini, ödeme emrinin 18.04.2018 tarihinde müvekkiline şirkete tebliğ edildiğini, ödeme emrine konu 2002/7-2007/12. aylar arasındaki prim borçlarının zamanaşımına uğradığını belirterek 2018/20652 sayılı ödeme emrinin iptali ile müvekkilinin 2002/7-2007/12. aylar arasındaki prim borçları bakımından 62.104,57 TL asıl alacak ve 211.828,89 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 273.933,46 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum tarafından yapılan işlemlerde bir hata bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Davanın kabulü ile, davacının 2018/20652 sayılı ödeme emrine konu edilen 2002/7 ila 2007/12 dönemlerine ilişkin 62.104,57 TL prim asıl alacağı, 211.828,89 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 273.933,46 TL kurum alacağının zamanaşımına uğramış olması nedeniyle iptaline, davacı tarafından 19.04.2018 tarihinde davalı Kuruma ödenen 62.104,57 TL prim asıl alacağı, 211.828,89 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 273.933,46 TL’nin davalı Kurumdan istirdadı ile davacıya ödenmesine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurum tarafından yapılan işlemlerde bir hata bulunmadığını, ödeme emrine konu borçların zamanaşımına uğramadığını, Mahkeme tarafından ödenen bedelin istirdadına karar verilmesinin taleple bağlılık ilkesine aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Somut olayda, davaya konu ödeme emrinin davacıya 18.04.2018 tarihinde tebliğ edildiği, davanın 6183 sayılı Kanun'un 58 inci maddesinde belirtilen hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, ödeme emirlerine konu borçlardan 2002/7-2007/12. aylar arası prim borçlarının yukarıda açıklanan yasal mevzuat doğrultusunda tebliğ tarihi itibariyle zamanaşımına uğradığı anlaşılmaktadır.

Ayrıca, 6100 sayılı HMK'nın "Taleple Bağlılık İlkesi" başlıklı 26 ncı maddesine göre Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır.

Bu kapsamda, davacının talebinin 2018/20652 sayılı ödeme emrinin iptali ile müvekkilinin 2002/7-2007/12. aylar arasındaki prim borçları bakımından 62.104,57 TL asıl alacak ve 211.828,89 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 273.933,46 TL borçlu olmadığının tespitine yönelik olmasına ve ödeme emri gereğince Kuruma ödediği miktarın istirdatına yönelik bir talebi bulunmamasına rağmen talep aşılarak ödenen miktarın istirdatına yönelik hüküm kurulmasının hatalı olduğu" gerekçelerine dayalı olarak "Davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK 353/1-b.2 maddesi uyarınca kabulüne,

Kayseri 7. İş Mahkemesi'nin 28.04.2022 tarih ve 2021/434 E. ve 2022/201 K. sayılı kararının kaldırılmasına, yerine, davanın kabulü ile, davacının 2018/20652 sayılı ödeme emrine konu edilen 2002/7 ila 2007/12 dönemlerine ilişkin 62.104,57 TL prim asıl alacağı, 211.828,89 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 273.933,46 TL kurum alacağının zamanaşımına uğramış olması nedeniyle iptaline," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili temyiz dilekçesinde; eksik inceleme sonucu hatalı karar verildiği, zamanaşımı itirazının dürüstlük kurallarına ve hakkaniyete aykırı olduğu, davanın reddi gerekirken karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ödeme emrinin iptali istemine tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6183 sayılı Kanun'un 55 inci maddesi, mükerrer 35 inci maddesi, 102 nci maddesi, 103 üncü maddesi, mülga 506 sayılı Kanun'un 80 inci maddesi 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesi, 93 üncü maddesidir. 506 sayılı Kanun’un geçici 81 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı SGK vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,