Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4678 K.2023/4805

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının davalı ...'a ait Siteler'de bulunan mobilya atölyesinde en az 2 ay süreyle çalıştığını, işe giriş bildirgesi ve diğer belgelerin Kuruma verildiğini, ancak çalışmalarının bildirilmediğini, 02.12.1985 tarihinde işe giriş bildirgesinin verildiğini, kuruma emeklilik süresi sorulduğunda süre ve prim gün sayısının eksik olduğunun bildirildiğini belirterek davacının sigortalı hizmet başlangıç tarihinin 02.12.1985 tarihi olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, zamanaşımı, hak düşürücü süre, derdestlik, husumet, görev ve yetki itirazında bulunduklarını, çalışanların prim ödeme gün sayıları ile sigorta primlerini gösteren kayıt ve belgelerin kuruma bildirilme yükümlülüğünün işverene ait olduğunu, davacının talebi ile ilgili Kurumun yaptığı işlemin doğru olduğunu, herhangi bir eksiklik bulunmadığını bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, hakdüşürücü süre itirazında bulunduklarını, Yargıtay kararlarında, hizmet tespit davalarında; tespiti istenen hizmet süresine ilişkin çalışmanın, hizmet akdine dayanması, hizmet ediminin, işverene ait işyerinde onun denetim ve gözetimi altında zaman ve bağımlılık unsurlarının birlikte gerçekleştirecek şekilde geçmesinin zorunlu olduğunun belirlendiğini, davacının belirttiği dönemlerde müvekkili işyerinde çalıştığı konusunda somut bir delil bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı adına 02.12.1985 tarihinde işe başlamayı gösteren ilk işe giriş bildirgesinin usulüne uygun olarak düzenlenerek Kuruma verildiği, işe giriş bildirgesinin verilmesinin tek başına bir kişinin çalıştığını ispatlamayıp kişinin çalıştığının karinesi olduğu, davacı yönünden çalışmanın niteliğinin, çıraklık mahiyetinde olup olmadığının belirlenmesi gerektiği, çıraklık mahiyetinde olması halinde sigortalı sayılmasının mümkün olmadığı,

davacının talebe konu tarihteki yaşı, bordro tanıklarının beyanlarından çalışma olgusu değil, sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesinin ön planda olduğunun, diğer çalışanlardan daha az ücret verildiğinin, üretim için davacı faaliyetlerine ihtiyaç olmadığının belirtilmesine göre davacının davalı işyerindeki çalışmasının hizmet akdine dayalı olmadığı, çıraklık niteliğinde bulunduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, 01.11.1969 doğumlu davacının 16 yaşında iken 02.12.1985 tarihli işe giriş bildirgesinin 51554.06 sicilli davalıya ait "Erkut Mobilya" işyerinden 03.01.1986 tarihinde Kurum'a intikal ettiği anlaşılmış ise de dinlenen kamu tanık beyanlarından davacı için bir meslek ve sanatın öğretilmesinin ön planda olduğunun, üretim için davacı faaliyetlerine ihtiyaç olmadığının belirtildiği gerekçesiyle davanın reddine dair mahkeme kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, davacının davalı iş yerinde üretime yönelik çalıştığını, çıraklık sözleşmesi olmadığını, diğer işçilere göre daha az ücret almasının çırak olduğu anlamına gelmediğini, bir kısım tanıkların davacının çırak olarak çalıştığına dair beyanların gerçeği yansıtmadığını belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 02.12.1985 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2 inci, 108 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,