Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4768 K.2024/8975

Taraflar arasındaki iş kazasına dayalı maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili, davalı ...Ş. vekili ile ...(...) vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacılar vekili ile davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacılar vekili, dava dilekçesinde, ... ...’ın İBB’de zabıta görevlisi olarak çalıştığını,20.09.2015 tarihinde görevli olarak bindiği ...’ye ait otobüsün kaza yaptığını,kaza neticesinde tedavi gören ...’ın 03.11.2015 tarihinde öldüğünü, kazanın meydana gelmesine davalıların kusurlarıyla sebebiyet verdiğini, neticede fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacılardan eş ... için 1.000 TL maddi,100.000 TL manevi, oğlu ... ... için 1.000 TL maddi, 100.000 TL manevi, oğlu ... ... için 1.000 TL maddi, 100.000 TL manevi, anne ... ile baba ...'a 50 şer bin TL manevi,

kayınvalide ... ile kayınpeder ...'e 20 şer bin TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle (sigorta şirketinin sadece maddi tazminat tutarından ve poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

2.Davacılar vekilinin 12.11.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat taleplerini eş ... için 621.406,64 TL, oğlu ... ... için 75.241,04 TL, oğlu ... ... için 64.787, 91 TL olarak artırılmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı ...Ş. vekili,cevap dilekçesinde, müvekkilinin davadan önce temerrüde düşürülmediğini, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın zorunlu malik sorumluluk sigortası ile müvekkili tarafından sigortalı olduğunu,zarar tespit edilmesi halinde müvekkilinin poliçe kapsamındaki temin limitiyle sorumlu tutulabileceğini, neticede davacının reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili, cevap dilekçesinde, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusuru bulunmadığını, manevi tazminat talebinin yüksek olduğunu, neticede davanın reddini talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, sigortalının ağır yaralandığını, yoğun bakım tedavisi sonucunda vefat ettiğini,neticede davanın reddini talep etmiştir.

4.Davalı ... Sos. Hiz. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde, müvekkili açısından olayın iş kazası olmadığını, olayda müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, her hangi bir kusur atfedilemeyeceğini, neticede davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile olayın iş kazası olduğu, davalı ... ile davalı ... Şirketinin kaza nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığı, davalı ...'nin kazaya karışan otobüsün maliki ve otobüsü kullanan şoförün işvereni olarak, davalı ... şirketinin ise sigorta poliçesi nedeniyle tazmin yükümlülüğü bulunduğu, kazanın meydana gelmesinde müteveffanın kusursuz olduğu, araç şoförü dava dışı ...'nın %60, davalı ...'nin %40 oranında kusurlu olduğu gerekçesiyle, aldırılan kusur ve hesap bilirkişi raporları gereği davanın kısmen kabulü ile 1-Davanın davalılar ... Genel Müdürlüğü ve ... Sigorta A.Ş (Yeni Unvan: ... Sigorta A.Ş) yönünden kısmen kabulüne;

Maddi Tazminat talebinin kabulü ile 1.621.406,64 TL maddi tazminatın, ölüm tarihi olan 03.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Genel Müdürlüğü ve ... Sigorta A.Ş'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,

2.75.241,04 TL maddi tazminatın, ölüm tarihi olan 03.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Genel Müdürlüğü ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... ... ...'a verilmesine,

3.64.787,91 TL maddi tazminatın, ölüm tarihi olan 03.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılar ... Genel Müdürlüğü ve ... Sigorta A.Ş' den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... ... ...'a verilmesine,

4.Davalı ... ... Sigorta A.Ş.' nin ( Yeni Unvan: ... Sigorta A.Ş) Sigorta poliçe limitleri dahilinde sorumlu tutulmasına, ayrıca davalı ... Sigorta A.Ş. temerrüde düşürülmediği için dava tarihi olan 18.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu tutulmasına, Manevi Tazminat Talebinin kısmen kabulü ile

1.Davacı ... için 50.000,00 TL, Davacı ... ... ... için 10.000,00 TL, davacı ... ... ... için 10.000,00 TL, Davacı ... için 20.000,00 TL, Davacı ... için 20.000,00 TL, davacı ... için 2.000,00 TL, Davacı ... için 2.000,00 TL manevi tazminatın, ölüm tarihi olan 03.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ... Genel Müdürlüğü'nden alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine,

2.Davalılar ... Büyükşehir Belediyesi ve ... Sos. ve Des. Hiz. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ...Ş. vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde, Mahkemece hükmedilen manevi tazminatın dosya kapsamına nazaran az olduğunu, miktarların kendi içerisinde de çeliştiğini, tam kabul kararı verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı ... vekili gerekçeli istinaf başvuru dilekçesinde davaya cevap dilekçesi ve aşamalarda savunduğu/ dayandığı hususları tekrar ederek, kusur tespitinin, davalılara tam kusur atfedilmesinin hatalı olduğunu, maddi tazminatın fahiş olduğunu, SGK'nın sorumlu olması gereken tedavi giderinden davalıların sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, manevi tazminatın fahiş olduğunu ileri sürmüştür.

3.Davalı ...Ş. vekili gerekçeli istinaf başvuru dilekçesinde müvekkilinin poliçe gereği maddi tazminattan sorumluluğunun 290.000 TL ile sınırlı olduğunu, yargılama gideri ve harç sorumluluğunun da bu limitle sorumlu olduğunu, Mahkemece hükümde müvekkilinin sorumlu olduğu teminat limitinin rakam olarak belirtilmemesi hatalı olduğu gibi, oranlanmamasının da hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemenin hükme esas aldığı kusur bilirkişi heyet raporunda; ... işçi kusursuz, araç şoförü dava dışı ...' nın %60, davalı ...'nin %40 oranında kusurlu olduğu görüşünü bildirdiği, SGk teftiş raporunda da olayın iş kazası olduğu tespiti yapılıp müteveffanın kusursuz olduğu tespitinin yapıldığı, Ağır Ceza Mahkemesinde aldırılan raporlarda da kaza nedenli müteveffaya kusur yüklenmediği, dava dışı otobüs sürücüsünün asli kusurlu olduğu tespiti yapıldığı, bu nedenle kusura ilişkin istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı,

aktüerya bilirkişi raporu ve ek raporunun denetime elverişli olduğu, yapılan denetlemesinde; tespit ve hesaplama yönteminin dosya kapsamı ile oluşa uygun olduğunun tespit edildiği kaldı ki; başvuran davalının maddi tazminata ilişen istinaf nedeni soyut ve gerekçesiz olduğu belirtilerek, maddi tazminata dair itirazın da yerinde olmadığı,

manevi tazminatın miktarı yönünden tarafların kabul edilen kusur oranı, vefat eden işçinin kusursuz oluşu, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, vefat edenin yaşı, kaza tarihi, ölüm tarihi, davacıların nüfus kayıtları, kazanın meydana geliş şekli, yukarıda belirtili İBK dikkate alındığında;

davacı eş için 60.000 TL, davacı çocuklar için ayrı ayrı 30.000 TL, davacı anne ve baba için ayrı ayrı 25.000 TL, davacı kayın valide ve kayın peder için ayrı ayrı 15.000 TL manevi tazminat dosya kapsamına uygun olacağı, öte yandan davalı ...Ş.'nin de harç ve yargılama giderlerinin tamamından diğer davalı ile müşterek müteselsil sorumluluğuna karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle, davalı ... vekilinin talebinin esastan reddine, davacılar vekili ile davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurularının kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak,"Davanın kısmen kabulü ile

1-Davalılar ... ve ... Sos. ve Des. Hiz. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın husumet nedeniyle reddine,

2-Diğer davalılar ... Genel Müdürlüğü ve ... Sigorta A.Ş. (Eski unvan: ... Sigorta A.Ş) yönünden maddi tazminat talebinin kabulü ile

a)621.406,64 TL maddi tazminatın, ölüm tarihi olan 03.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Genel Müdürlüğü ve ... Sigorta A.Ş. (Eski Unvan: ... Sigorta A.Ş)'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... 'a verilmesine,

b)75.241,04 TL maddi tazminatın, ölüm tarihi olan 03.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Genel Müdürlüğü ve ... Sigorta A.Ş. (Eski Unvan: ... Sigorta A.Ş)' den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... ... ... ' a verilmesine,

c)64.787,91 TL maddi tazminatın, ölüm tarihi olan 03.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılar ... Genel Müdürlüğü ve ... Sigorta A.Ş. (Eski Unvan: ... Sigorta A.Ş)' den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... ... ...'a verilmesine,

d)Davalı ...nin yukarıda yazılı maddi tazminatlardan sigorta poliçe limiti (müşteri No: 4690004799- Poliçe No: 2527200-SBM Tramer No: 228626855 ) dahilinde sorumlu tutulmasına, ayrıca davalı ...Ş. davadan önce temerrüde düşürülmediği için dava tarihi olan 18.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu tutulmasına,

3-Davalı ... yönünden manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile;

a)-Davacı eş ... için 60.000,00 TL,

-Davacı çocuk ... ... ... için 30.000,00 TL,

-Davacı çocuk ... ... ... için 30.000,00 TL,

-Davacı anne ... için 25.000,00 TL,

-Davacı baba ... için 25.000,00 TL,

-Davacı kayın valide ... için 15.000,00 TL,

-Davacı kayın baba ... için 15.000,00 TL manevi tazminatın, ölüm tarihi olan 03.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ... Genel Müdürlüğü'nden alınarak davacılara verilmesine,

b)Fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine,

4-Maddi tazminat davası nedeniyle alınması gereken 52.013,67 TL karar harcından peşin ve ıslahla alınan 10.155,84 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 41.857,83 TL harcın davalılar ... Genel Müdürlüğü ve ... Sigorta A.Ş'den müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, (Davalı ...Ş.'nin harçtan sorumluluğunun sigorta poliçe limiti (müşteri No: 4690004799- Poliçe No: 2527200-SBM Tramer No: 228626855 ) ile sınırlı tutulmasına)

5-Manevi tazminat davası nedeniyle alınması gereken 13.662,00 TL karar harcından davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından yatırılan 49.645,17 TL bakiye karar harcının mahsubu ile bakiye 35.983,17 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davalı ... Genel Müdürlüğüne iadesine,

6-Davacılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden, kabul edilen maddi tazminat miktarı üzerinden (İDM kararında olduğu ve taraflarca itiraz nedeni yapılmayan yöntemle) Dairenin karar tarihindeki A.A.Ü.T hükümlerine göre davacı ... yönünden takdir olunan 86.354,73 TL, ... ... ... yönünden takdir olunan 12.038,57 TL ve ... ... ... yönünden 10.366,07 TL olmak üzere ayrı ayrı takdir olunan toplam 108.759,37 TL nisbi vekalet ücretinin davalılar ... Genel Müdürlüğü ve ... Sigorta A.Ş' den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılar ..., ... ... ... ve ... ... ...'a verilmesine, (Davalı ...Ş.'nin harçtan sorumluluğunun sigorta poliçe limiti (müşteri No: 4690004799- Poliçe No: 2527200-SBM Tramer No: 228626855 ) ile sınırlı tutulmasına)

7-Davacılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden, kabul edilen manevi tazminat miktarı üzerinden (İDM kararında olduğu ve taraflarca itiraz nedeni yapılmayan yöntemle) Dairenin karar tarihindeki A.A.Ü.T hükümlerine göre; davacı ... yönünden 9.200,00 TL, ... ... ... yönünden 9.200,00 TL, ... ... ... yönünden 9.200,00 TL, ... yönünden 9.200,00 TL, ... yönünden 9.200,00 TL, ... yönünden 9.200,00 TL, ... yönünden 9.200,00 TL olmak üzere toplam 64.400 TL nisbi vekalet ücretinin davalı ... Genel Müdürlüğü'nden alınarak davacılara verilmesine,

8-Davalı ... Genel Müdürlüğü kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden (İDM kararında olduğu ve taraflarca itiraz nedeni yapılmayan yöntemle) Dairenin karar tarihindeki A.A.Ü.T hükümlerine göre; davacı ... yönünden 9.200,00 TL, ... ... ... yönünden 9.200,00 TL, ... ... ... yönünden 9.200,00 TL, ... yönünden 9.200,00 TL, ... yönünden 9.200,00 TL, ... yönünden 5.000,00 TL, ... yönünden 5.000,00 TL olmak üzere toplam 56.000,00 TL nisbi vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ... Genel Müdürlüğüne verilmesine,

9-Dava husumet nedeniyle reddedilen, kendilerini vekille temsil ettiren davalılar yönünden, Dairenin karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ... ve davalı ... Sos. ve Des. Hiz. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti.' ye verilmesine,

10-Davacılar tarafından her iki dava nedeniyle ilk derece ve istinaf aşamasında yapılan posta/ tebligat/ bilirkişi ücreti 2.863,25 TL yargılama giderinden kabul ve ret oranına göre belirlenen 1.636,14 TL yargılama gideri ile 10.155,84 TL harç giderinin toplamı 11.791,98 TL'nin davalılar ... Genel Müdürlüğü ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, (Davalı ...Ş.'nin harçtan sorumluluğunun sigorta poliçe limiti (müşteri No: 4690004799- Poliçe No: 2527200-SBM Tramer No: 228626855 ) ile sınırlı tutulmasına)

11-Davalı ... Sosyal ve Destek Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan 60,55 TLyargılama giderinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine,

12-Davalı ... tarafından yapılan 100,00 TL yargılama giderinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine,

13-Davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından yapılan 70,00 TLyargılama giderinin kabul ve ret oranına göre hesaplanan 30,00 TL'sinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine, bakiyesinin kendi üzerinde bırakılmasına,

14-Tarafların yatırmış olduğu gider avanslarından kalan kısmın karar kesinleştiğinde talep halında ilgilisine iadesine,

15-İstinaf aşamasında duruşma yapılmadığından, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin İkinci Kısmının İkinci Bölümünün 17 nci bendi uyarınca taraflar yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, " karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde, kusur tespitinin, davalılara tam kusur atfedilmesinin hatalı olduğunu, maddi tazminatın fahiş olduğunu, SGK'nın sorumlu olması gereken tedavi giderinden davalıların sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, manevi tazminatın fahiş olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 18 inci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 üncü maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme A) Davalı ... vekilinin davacılar lehine hükmedilen manevi tazminata ilişkin temyiz istemi yönünden; 1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

3. Sonuç olarak davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarlarının her birinin Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.730 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davalı ... vekilinin bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

B) Davalı ... vekilinin davacılar ... ... ve ... ... lehine hükmredilen maddi tazminata ilişkin temyiz istemi yönünden;

1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

3. Sonuç olarak davacılar ... ... ve ... ... lehine hükmedilen maddi tazminat miktarlarının her birinin Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.730 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davalı ... vekilinin bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

C) Davalı ... vekilinin davacı ... lehine hükmredilen maddi tazminata ilişkin temyiz istemi yönünden; 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı ... vekilinin davacılar ..., ... ..., ... ..., ..., ..., ... ..., ... lehine hükmedilen manevi tazminat alacağı ile davacılar ... ... ve ... ... lehine hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2.Davalı ... vekilinin davacı ...'a hükmedilen maddi tazminat alacağı yönünden yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgilisinden alınmasına,