Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4871 K.2024/9891

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalılar ... İnşaat Turizm Madencilik Enerji Üretim Ticaret ve Sanayi A.Ş. vekili ile Anadolu Türk Sigorta Şirketi vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekili ile davalı ... firmasının istinaf başvurusunun esastan reddi ile davalı ... şirketi vekili istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılarak yeniden esas hakkında asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı ... İnş. Tur. Madencilik Enerji Üretim Tic. ve San. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl ve birleşen dava dilekçesinde özetle; davalıya ait iş yerinde dış cephe kaplama ustası olarak çalışırken 27.11.2015 tarihinde kaza geçirdiğini ileri sürerek uğradığı geçici ve sürekli iş göremezlik zararı ile bakıcı giderinden oluşan 1.095.507,77 TL sürekli ve geçici iş göremezlik, 1.381.332,08 TL ise bakıcı gideri maddi zararının asıl ve birleşen dava dosyası davalılarından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini, 200.000,00 TL manevi tazminatın asıl dosya davalılarından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Başkent Alüminyum İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş., davacının şahsi kusuru nedeni ile kazanın gerçekleştiğini ve davacının asgari ücretle çalıştığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... İnşaat Turizm Madencilik Enerji Üretim Ticaret ve Sanayi A.Ş., davacının diğer şirketin personeli olduğunu ve diğer davalı şirket ile aralarında anahtar teslim sureti ile iş yapılması konusunda anlaşıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Şirketi, davacının talep ettiği alacaklardan poliçe limiti miktarınca sorumlu olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacının kusursuz, davalı ... şirketinin %20, davalı Başkent şirketinin %80 oranında kusurlu olduğunun, davacının kaza nedeniyle %100 maluliyetinin bulunduğu ve bakıma muhtaç olduğu kabulüyle, asıl dava yönünden 1.095.507,77 TL geçici ve iş göremezlik zararı ile 1.381.332,08 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 2.476.839,85 TL maddi, 200.000,00 TL manevi tazminatın 27.11.2015 tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine;

birleşen dava yönünden ise davalı ... şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olmak kaydı ile davanın sürekli ve geçici iş göremezlik nedeniyle maddi tazminat açısından kabulü. 1.095.507,77 TL'nin olay tarihi 27.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılar ... İnşaat Turizm Madencilik Enerji Üretim Ticaret ve Sanayi A.Ş. vekili ile Anadolu Türk Sigorta Anonim Şirketi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ücretinin düşük belirlendiğini ileri sürmüştür.

Davalı ... İnşaat Turz. Mad. Ener. Ür. San. ve Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının işvereni olmadığı için aleyhine dava açılamayacağını ve husumetin kendisine yöneltilemeyeceğini, kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, bakım giderinde takdiri indirim uygulanmadığını ileri sürmüştür.

Davalı ... Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; tazminat miktarının sadece poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu tutulması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Somut olayda İlk Derece Mahkemesince davacının birleşen davalı ... şirketinden hak kazandığı tazminat miktarı her ne kadar poliçe limiti ile sınırlı olduğu belirtilmiş ise de poliçe limiti miktarının hüküm kısmında infaza elverişli şekilde belirtilmemesi ve sorumlu olduğu miktar üzerinden yargılama giderinden sorumlu tutulması gerektiği ve ayrıca sigorta şirketinin dava tarihi itibariyle temerrüde düşeceğinin gözden kaçırılması hatalı olduğu..." gerekçesiyle davacı vekili ile davalı ... firmasının istinaf başvurusunun esastan reddi ile davalı ... şirketi vekili istinaf başvurusunun kabulüne İlk Derece Mahkeme hükmünün kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm verilmesine dair ;

"a)Davanın sürekli ve geçici iş göremezlik nedeniyle maddi tazminat açısından kabulü; 1.095.507,77 TL'nin olay tarihi 27.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... Şirketinin sorumluluk miktarının 100.000,00 TL'nin 23.08.2019 gününden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sınırlı olmak kaydıyla) asıl ve birleşen davanın davalılarından müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

b)Davanın bakıcı gideri nedeniyle maddi tazminat açısından kabulü; 1.381.332,08 TL'nin olay tarihi 27.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Başkent Alüminyum İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve ... İnşaat Turz. Mad. Ener. Ür. San. ve Tic. A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

c)Davanın manevi tazminat davası açısından kabulü ile 200.000,00 TL'nin olay tarihi olan 27.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Başkent Alüminyum İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve ... İnşaat Turz. Mad. Ener. Ür. San. ve Tic. A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine," şeklinde karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... İnşaat Turz. Mad. Ener. Ür. San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... firma vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci maddesi

3. Değerlendirme Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamından; davacı vekilince dava dilekçesinde müvekkilinin iş yerinde dış cephe kaplama ustası olarak çalıştığının beyan edildiği, Mahkemece emsal ücretin tespitine dair Ankara İnşaat Sanatkarları Esnaf Odası ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yüksek Fen İşleri Başkanlığı yazı cevaplarının dosya arasına alındığı başkaca araştırma yapılmasına gerek duyulmadan dosyanın hesap bilirkişisine tevdi edildiği,

İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan 23.11.2020 tarihli hesap raporunda emsal ücret araştırmasına ilişkin yazı cevaplarında bildirilen ücretlerin ortalamasının alınması suretiyle davacının asgari ücretin 1.84 katı ücret üzerinden çalıştığının kabulü ile maddi tazminatın 1.095.507,77 TL olarak hesaplandığı, davacı vekilince anılan rapora süresinde itiraz ile rapor gibi talep arttırım dilekçesi sunulduğu, Mahkemece rapora itibar edilerek hüküm kurulduğu ve davacı lehine 1.095.507,77 TL maddi tazminata karar verildiği anlaşılmaktadır.

İş kazasına maruz kalan sigortalının veya ölümü halinde desteği altında bulunanların maddi zararılarının hesabında gerçek ücretin esas alınması koşuldur. Gerçek ücretin ise işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarından saptanacağı, işçinin imzasının bulunmadığı iş yeri ve sigorta kayıtlarının nazara alınamayacağı, işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarının bulunmaması durumunda işçinin yaşı, kıdemi, mesleki durumu dikkate alınarak, emsal işi yapan işçilerin aldığı ücret göz önünde tutularak belirlenmesi gerektiği, Dairemizin giderek Yargıtay'ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Somut olayda, davacının emsal ücretin tespitinde dosya kapsamına göre yeterince araştırma yapılmaksızın ve bildirilen yazı cevaplarındaki ücret miktarlarının ortalamasının alınması suretiyle davacı ücretinin tespiti ve hesaplanması hatalı olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; işçinin yaşı, işi, iş yerindeki kıdemi, mesleki kıdemi belirtilmek suretiyle meslek odalarından ve TÜİK verilerinden yararlanarak sigortalının alabileceği ücretleri araştırmak ve bu suretle kazalının ücretini tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirlemek ve sonucuna göre yeniden hesap raporunun alınmasının gerekmesi halinde davacının maddi zararını tespit ettirmek, davalı Başkent Alüminyum ... A.Ş.'nin temyiz isteminin bulunmadığı gözetilerek bu yönden davacı lehine oluşan ve taraflar lehine oluşan usuli kazanılmış hakları da gözeterek oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,