Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/5029 K.2023/5189

Taraflar arasındaki prime esas kazancın tespiti istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 02.04.2012-30.11.2016 tarihlerie arasında 212 sayılı Kanun ile değişik 5953 sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak, davalı işverenlik nezdinde ...

Bölgede, TV EM unvanlı televizyon kanalında, öğle ve akşam Ana Haber Muhabiri ve yine öğle ve akşam Ana Haber sonrası en az yirmişer dakikalık program içi Siyasi Oturum Moderatörlüğü ve politika yayınları ile röportajlarını gerçekleştiren basın işçisi olduğunu, 02.04.2012 ile 30.11.2016 tarihleri arasında 2.300,00.-TL aylık net ücretle çalıştığını, davalı işverenlik tarafından her ay asgari ücret tutarındaki meblağların bankaya yatırıldığını, SGK'na asgari ücret üzerinden bildirimde bulunulduğunu, bankaya yatan meblağdan kalan bakiye ücretlerini ise elden aldığını, meslek yaşamına 1982 senesinde başlamış olan Sarı Basın Kartı sahibi,

emekliliğe de hak kazanmış asgari ücret üzerinden çalışma İmkanı olmayan profesyonel ve kıdemli bir basın işçisi olduğunu, 30.11.2016 tarihi itibarıyla iş akdi davalı işveren tarafından feshedilirken SSK kayıtlarında gösterilen düşük ücretler üzerinden hesap edilmiş olan Kıdem Tazminatı, İhbar Tazminatı ve Yıllık İzin ücreti ödemelerinin taksitli olaraködendiğini, belirtmek suretiyle davacının 02.04.2012-30.11.2016 tarihleri arası prime esas kazançlarının net 2.300,00.-TL. olarak tespiti ile yatırılmayan ve/veya eksik yatırılan sigorta primlerinin bu meblağa göre tamamlattırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1-Davalı Şti. vekili; zamanaşımı definde bulunduğu, 6552 sayılı Kanun'un 64 üncü maddesi ile değişik 5521 sayılı Kanun'un 7 inci maddesine eklenen fıkra gereğince; dava açılmadan evvel davacının SGK'ya müracaat etmesi gerektiğini, dava şartının yerine getirilmediğini, davacının hukuki yararı bulunmadığını, davacının müvekkili şirkette;

dava dilekçesinde belirtildiği gibi 02.04.2012-30.11.2016 tarihleri arasında değil 01.05.2012-31.01.2016 ve 11.02.2016-30.11.2016 tarihleri arasında çalıştığını, davacının müvekkili şirkette çalışmadan evvel emekli olduğunu, ödenen prime esas ücretlerinin tamamının SGK'ya bildirildiğini, emekli çalışan olması nedeniyle işveren tarafından davacının ücretlerine ait sosyal güvenlik destek primlerinin Kuruma ödendiğini, Kurum kayıtlarının celbi halinde kuruma bildirilen prime esas ücretler ile bordroların uyumlu olduğunun anlaşılacağını, talebin kamu düzeninden olması nedeniyle Kurum kayıtlarına itibar edilmesi gerektiğini,

elden ücret ödeme İddialarının sunulan yazılı delil ve kayıtlara eşdeğer delillerle ispatlaması gerektiğini belirtmek suretiyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2-Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının prime esas kazancının 02.04.2012 - 31.12.2013 tarihleri arasında bankaya yatırılan ücretlerden fazla olduğu, diğer dönemdeki bordroların davacı tarafından itirazi kayıt bulunmaksızın imzalandığı, bankaya yatırılan ödemeyi aşan miktardan elden ödeme yapıldığı hususunun da kanıtlanamadığı anlaşıldığından, kanıtlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; prime esas kazancın yazılı delil ile ispat edilmesi gerektiğini, vergi dairesi tarafından yapıldığı iddia edilen denetim ve ihdas edilen raporun bu dava için hiçbir bağlayıcılığı bulunmadığını, davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;tüm dosya kapsamından, anılan yasal düzenlemeler ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, dosyadaki bilgi ve belgelere göre somut olayda, Kuruma idari başvurunun yapıldığı, davalı şirket tarafından davacıya ödenen maaş hesabına ilişkin banka dökümleri ile Kuruma bildirilen sigorta primine esas kazançların karşılaştırılması sonucu Kuruma daha yüksek bildirim yapıldığı, bir kısım ücret ödeme bordrolarının davacı tarafından imzalandığı ve davacının eli ürünü olduğu,

davanın Kuruma bildirilen tutarların üzerinde ücret aldığı iddiasının yazılı delil ile kanıtlanamadığı görülmekle davanın reddine dair kararın vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı görülmekle, davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2-Davanın Yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Kanun'un “Prime esas ücretler” başlığını taşıyan 77 inci maddesinin 1 inci fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un “Prime esas kazançlar” başlıklı 80 inci maddesinin birinci fıkrasında, sigortalıların prime esas kazançlarının nasıl belirleneceği açıklanmıştır.

Diğer taraftan 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 ıncı maddelerine dayalı olarak açılan bu tür hizmet tespiti davalarında kesinleşen mahkeme ilamı, işverence Kuruma verilmeyen belgelerin yerine geçecek nitelikte olduğundan hükümde ayrıca 77 ve 80 inci maddelere göre hesaplanacak olan 1 günlük ücretin belirtilmesi de gerekmektedir. 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun.

288 inci maddesinde, bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri belir bir tutarı geçtiği takdirde senetle kanıtlanması gerektiği, bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri, ödeme veya borçtan kurtarma (ibra) gibi herhangi bir sebeple belirli bir tutardan aşağı düşse bile senetsiz kanıtlanamayacağı bildirilmiş, 289 uncu maddesinde, 288 inci madde uyarınca senetle kanıtlanması gereken konularda yukarıdaki hükümler hatırlatılarak karşı tarafın açık muvafakati durumunda tanık dinlenebileceği, 292 inci maddesinde de,

senetle kanıtlanması zorunlu konularda yazılı bir delil başlangıcı varsa tanık dinlenebileceği açıklanarak delil başlangıcının, dava konusunun tamamen kanıtlanmasına yeterli olmamakla birlikte, bunun var olduğunu gösteren ve aleyhine sunulmuş olan tarafça verilen kağıt ve belgeler olduğu belirtilmiştir. 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 200 ve 202 inci maddelerinde de bu düzenlemeler korunmuştur.

Kuruma ödenmesi gereken sigorta primlerinin hesabında gerçek ücretin/kazancın esas alınması gerekmekte olup hizmet tespiti davalarının kamusal niteliği gereği, çalışma olgusu her türlü kanıtla ispatlanabilmesine karşın ücret konusunda aynı genişlikte ispat serbestliği söz konusu değildir ve değinilen maddelerde yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret tutarı maddede belirtilen sınırları aştığı takdirde, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe sahip olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, sigortalının imzasını içeren aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle kanıtlanması olanaklıdır.

Yazılı delille ispat sınırının altında kalan miktar için tanık dinlenebileceği gibi, tespiti istenen miktar sınırı aşsa dahi varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinlenmesi mümkündür.

Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 20.10.2010 gün ve 2010/10-480 E., - 2010/523 K., 20.10.2010 gün ve 2010/10-481 E., - 2010/524 K., 20.10.2010 gün ve 2010/10-482 E., - 2010/525 K., 19.10.2011 gün ve 2011/10-608 E., - 2011/649 K., 19.06.2013 gün ve 2012/10-1617 E., - 2013/850 K., sayılı ilamlarında da aynı görüş ve yaklaşım benimsenmiştir.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2- Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurulları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekili tarafından ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,