Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/5135 K.2023/7262

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 20.06.2017 tarihli emeklilik müracaatını reddeden davalı Kurumun 13.07.2017 tarih 7843670 sayılı kararının iptali ile davacıya 01.07.2017 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin ve maaşlarının hak edildikleri tarihten itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesi ile Kurum işleminin mevzuata uygun olduğunu özet olarak beyan ederek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili sunmuş olduğu istinaf dilekçesi ile 01.10.2008 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesine göre 4/b kapsamında zorunlu sigortalı sayılanların ortak oldukları işyerlerinden dolayı 4/a sigortalısı sayılamayacaklarını ancak kazanılmış hakların korunması amacıyla 01.10.2008 tarihinden önce sigortalı olanlar bakımından Kurum tarafından yayınlanan tebliğname ile kendilerine ait veya ortak olduğu işyerlerinden 4/a prim ödemesi olanların sigortalılıklarının kesintiye uğrayıncaya kadar devam ettirileceğinin hüküm altına alındığını,

Kurumun tebliğname ile yasaya getirdiği istisnai uygulamasından 24.04.2019 tarihi itibariyle geçmişe dönük olarak vazgeçtiğini, bu durumun hakkaniyetle bağdaşmadığını, Kurumun yaşlılık aylığı talebini reddeden işleminin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, prim ödemelerinin yapıldığı dönem mevzuatı gereği 4/b sigortalısı olamayacağı resmi kurum yazıları ile sabit olan sigortalıların emeklilik tarihleri geldiğinde 2019 yılında yayınlanan bir genelgeye dayanılarak geçmişe dönük tüm sigortalılık süresinin iptalinin hiç bir hukuksal ve mantıksal izahının olamayacağını,

Kurum uygulamasının Anayasa'nın değiştirilemez nitelikteki 2 nci maddesinde belirtilen sosyal hukuk devleti ilkesine de aykırı olduğunu, 03.07.2001 tarihinde yürürlüğe giren 4692 sayılı Kanun ile değiştirilen Ek-19 uncu maddesinde sigortalılığının durdurulmasının, 01.03.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6111 Sayılı Kanun'un 33 ve 53 üncü maddelerinde bu tarihe kadar sigortalılık niteliği taşıyıp, sigortalılığı tescil edilse dahi hiç prim ödemeyen sigortalıların prim borçlarının 12 ayın üzerinde olması halinde tüm sigortalılığının iptal edileceğinin,

daha önce ödenmiş 4/a sigortalılık primleri varsa bu hizmeti kesintiye uğrayıncaya kadar 4/a sigortalısı sayılacaklarının hüküm altına alındığını, davacının da 1479 sayılı Kanun'un 24 üncü maddesine göre tescili yapılmış olsa dahi prim borçlarının 10 yılın üzerinde olması nedeniyle 4/a sigortalılığının geçerli kabul edilmesinin yasa gereği olduğunu beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile,

"1.1.Davacı sigortalının yaşlılık aylığı talebinin 20.6.2017 tarihinde yapıldığı, davacı

sigortalının 6.7.1988-30.6.2009 tarih aralığında 4827 gün 4/I-(a) kapsamında, 1.7.2009-

19.6.2017 tarih aralığında 2811 4/I-(b.4) kapsamında olmak üzere toplamda 5336 gün

prim ödemesinin bulunduğu, 2829 sayılı Hizmet Birleştirme Kanununun 8 inci maddesi

hükmü gereği primi ödenmiş son yedi yılda 2520 gün 4/I-(b) kapsamında kapsamında

hizmetinin bulunması nedeniyle davacıya 2829, m.8 uygulanarak 4/I-(a) kapsamından

yaşlılık aylığı bağlanmasının mümkün olamayacağı, davacıya yerleşik yargı kararı gereği

salt 4/I-(a) kapsamındaki hizmetlerle de aylık bağlanmasının mümkün olamayacağı, zira

davacının 4/I-(a) kapsamında yatan primlerinin 5450 günden az (4827) gün olduğu

anlaşılmaktadır.

Ayrıca dava tarihi itibariyle davacının toplamda 9000 gün prim ödemesi

bulunmadığı için, davacının 4/I-(b) kapsamından da aylık bağlanmasına hak kazanamadığı

anlaşılmıştır. Yine davacının vekilince dava devam ederken müvekkilinin 4/a kapsamında emeklilik şartlarına haiz olduğunu, bunun tescillenmesini talep etse de, davacı tarafından davanın görülmesi sırasında Kuruma emeklilik tahsis başvurusunda bulunmadığı anlaşıldığından dosyada bulunan bilgi belgeler ve bilirkişi raporu da göz önünde bulundurularak, Mahkemece davacının davasının reddine karar verilerek hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

1.2. İlk Derece Mahkemesi tarafından yeterli inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasdan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir " gerekçesine dayalı olarak;

2. "... 22. İş Mahkemesinin 02.03.2022 tarihli, 2020/135 Esas- 2022/160 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Yasanın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; Kurum işleminin iptali ile davacının yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2.5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 53 üncü ve 2829 sayılı Kanun'un 8/1 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,