Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/5227 K.2023/5853

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 28.11.2019 tarihli dilekçe ile davalı kuruma başvurarak emeklilik şartlan hakkında bilgi istediğini, davalı Kurumun cevap yazısında müvekkilinin sigortalılık tescil tarihinin 01.05.2000 tarihi olduğunu ayrıca 5910 gün prim ödemesinin bulunduğunu ve emekli olabilmesi için 58 yaş 7000 gün prim ödeme gün sayısının tamamlanası gerektiğinin belirtildiği,

müvekkilinin 5900 gün yurtdışı borçlanması olduğunu, müvekkilinin 3201 sayılı Kanun'a göre Türkiye'de sigortalılık başlangıç tarihinin yurt dışında ilk defa çalışmaya başladığı tarih olan 01.05.2000 tarihinden ev kadınlığı süresi kadar (1124 gün) geriye doğru çekildiğinde bulunan 17.03.1997 tarihi olduğunun söylendiğini, 3201 sayılı Kanun uyarınca 53 yaş 5900 gün 20 yıl sigortalılık şartını sağladığı tarihte emeklilik hakkını kazanacağının söylendiğini ve bu kapsamda müvekkilinin borçlanma yaptığını, müvekkilinin ev kadınlığı süresinin 3201 sayılı Kanun uyarınca 07.02.1995 tarihinde başladığını,

müvekkilinin yurt dışında ilk defa çalışmaya başladığı tarihin 01.05.2000 tarihi olduğunu, müvekkilinin ev kadınlığında geçen sürelerin SGK tarafından 3201 sayılı Kanun uyarınca tanzim edilen borç tahakkuk cetvelinde de açıkça görülmekte olduğunu,

müvekkilinin sigortalılık başlangıç tarihinin 3201 sayılı Kanun uyarınca müvekkilinin yurtdışında ilk çalışmaya başladığı tarihten itibaren ev kadınlığı süresi kadar geriye çekildiğinde Türkiye'de işe başlangıç tarihinin 17.03.1997 tarihi olması gerektiğini belirterek müvekkilinin sigortalılık başlangıç tarihinin 3201 sayılı Kanun'a göre l7.03.1997 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava açılmadan 5510 sayılı Kanun gereğince SGK'ya müracaat etmesi gerektiğini ancak herhangi bir müracaatının bulunmadığını, müvekkil kurumun işlemlerinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin emeklilik şartlarının 2018/38 sayılı genelgeye dayanılarak belirlenmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu, 3201 sayılı Kanun'un 1 inci maddesi hükmü uyarınca yurt dışında ev kadınlığı başlangıcının 18 yaşının doldurulmasıyla başladığı,

yurt dışında ev kadınlığında geçen sürelerin borçlanmaya esas olacağı, müvekkilinin 01.05.2000 sigortalılık tarihinden önceki ev kadınlığında geçen sürelerin göz önüne alınarak 17.03.1997 tarihinin Türkiye'de sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği, yerel mahkemenin dikkate aldığı bilirkişi raporunda 2018/38 sayılı genelgeye göre Türkiye'deki sigorta başlangıcından borçlanılan süre kadar geriye gidilmesi sonucunda hesap yapılmasının hatalı olduğu, yurt dışında ev kadını olarak geçirdiği sürelerin dikkate alınmadığı,

bunun üzerine 506 sayılı Kanun'un geçici 81/b-r maddesindeki koşulların sağlanması halinde yaşlılık aylığına hak kazanacağının tespiti yapıldığı, ancak 3201 sayılı Kanun'a göre müvekkilinin Almanya'da sigortalılık tarihinden önceki ev kadınlığında geçen sürelerin göz önüne alınarak Türkiye'de sigortalılık başlangıç tarihinin 17.03.1997 olarak kabul edilmesi ve emeklilik şartlarının 53 yaş 5900 gün 20 yıl sigortalılık süresinin olması gerektiği, davalı kurum tarafından düzenlenen borç tahakkuk cetvelinde yazan tutarı zamanında ödeyen müvekkilinin 3201 sayılı Kanun uyarınca emeklilik şartlarının 20 yıl 5900 gün ve 53 yaş olduğu,

yeni düzenleyici işlemlerin ve iptal kararlarının müvekkilinin aleyhine geçmişe yani kazanılmış hakkına uygulanması kabul edilemeyeceği, bilirkişi raporuna itirazlarının göz ardı edildiği gerekçeleriyle, yerel mahkemece verilen kararın kaldırılarak davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 3201 sayılı Kanun'a göre 17.03.1997 tarihi olduğunun kabulü ile emeklilik şartlarının 20 yıl 5900 gün ve 53 yaş olduğunun tespitine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. 21.11.1968 doğumlu davacının 07.07.1980 tarihinden beri Almanya'da ikamet ettiği, Almanya'da zorunlu prim ödemesinin 01.05.2000 tarihinde başladığı ve 03.11.2006 tarihine kadar sigortalılık ilişkisinin devam ettiği, bu tarihten sonra Almanya emeklilik sigortası kapsamında herhangi bir sigortalılık ilişkisinin bulunmadığı.

Türkiye'deki ilk sigorta girişinin 28.06.2018 tarihi olduğu, bu tarihten davacının 5.910 gün yurt dışı borçlanması kadar geriye gidildiğinde 28.01.2002 tarihine tekabül ettiği, Almanya'da zorunlu prim ödemesinin ise 01.05.2000 tarihinde başladığı,

davacının borçlanma süresinin tüm dönemi kapsamayıp 5.910 günlük süre ile sınırlı olduğu gözetildiğinde, Türkiye’de yaşlılık aylığı bağlanması için esas alınacak sigortalılık başlangıç tarihinin, davacının Almanya sigortasına giriş tarihi olan 01.05.2000 tarihi olup yaşlılık aylığı tahsis koşullarının bu tarihe göre belirlenmesinin gerektiği, bu haliyle davacının emekli aylığına hak kazanabilmesi için 506 sayılı Kanun'un Geçici 81/B-r maddesindeki koşullara sahip olması gerektiği ancak talep tarihine göre bu koşulları sağlamadığı,

sonuç olarak yerel mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, yurtdışı borçlanma ile yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 3201 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri, mülga 506 sayılı Kanun'un geçici 81 inci maddesi

3.Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,