Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/5698 K.2023/5913

Taraflar arasındaki 1479 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılık süresinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, 1479 sayılı Kanun kapsamında 30.01.1996 tarihinden itibaren sigortalı olduğunun tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu beyanla davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Bağ-Kur sigorta başlangıcının 30.01.1996 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ettiği yönündeki beyanı da dikkate alınarak, yukarıda yapılan açıklamalar ve belirtilen içtihatlar doğrultusunda 1479 sayılı Kanun kapsamında 30.01.1996 tarihinin davacı için sigortalılık başlangıç tarihi olduğunun tespiti talebi bakımından davacının hukuki yararı bulunmadığı anlaşıldığından,..." gerekçesi ile açılan davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Davacı kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "... davacının 29.01.1996 tarihinde başlayan Limited Şirket ortaklığının bulunduğu, Bağ-Kur tescilinin 05.05.2003 tarihli işe giriş bildirgesine istinaden 04.10.2000 tarihinden itibaren yapıldığı, 1479 sigortalı bilgilerine göre prim ödemelerinin bulunduğu, 619 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 04.10.2000 tarihinde yürürlüğe girdiği, ancak Anayasa Mahkemesinin 08.08.2001 tarihinde yürürlüğe giren kararıyla tüm hükümleriyle iptal edildiği, 1479 sayılı Kanun'un Geçici 18 inci maddesinin 02.08.2003 tarihinde yürürlüğe girdiği,

bu durumda da davacının tescil talebinde bulunduğu 05.05.2003 tarihinde Geçici 18 inci madde ve 619 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulanma olanağının bulunmadığı belirlenmiş olmakla, 22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Kanunla yapılan değişikliğin davacıya uygulanabileceği ve “gerçek ve götürü usulde gelir vergisi mükellefi olanlar, Esnaf ve Sanatkarlar Siciline kayıtlı bulunanlar veya kanunla kurulu meslek kuruluşuna usulüne uygun kayıtlı bulunanlardan” gelir vergisi mükellefi olanlar, mükellefiyetin başlangıç tarihinden,

gelir vergisinden muaf olanlarla vergi kaydı bulunmayanlar da Esnaf ve Sanatkarlar Siciline veya Kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıt oldukları tarihten itibaren kendiliğinden Sigortalı sayılırlar” hükmüne göre davacının talebiyle bağlı kalınarak 30.01.1996-03.10.2000 tarihleri arasında Bağ-Kur sigortalısı olması gerektiğinin tespitine karar verilmesi gerekirken davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, HMK'nın 355 maddesi ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede, davacı asilin istinaf isteminin kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum vekili kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık süresinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile,

2. 1479 sayılı Kanun'un 24, 25 inci maddeleri

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 25.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.