Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/5718 K.2023/6997

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptaline yönelik asıl ve birleşen davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirkete ait işyerinde ...'nın 05.09.2018 tarihinde işe başladığını, ancak ilgili OSGB firması tarafından bu eğitim sonrasında düzenlenen eğitim detay planında, İSG son test sınav soru belgesinde ve eğitim belgesinde, maddi hataya düşülerek eğitimin verildiği 05.09.2018 tarihi yerine sehven 04.09.2018 tarihinin yazılması sebebiyle Denizli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 23.01.2020 tarihli, 42919490-206.03.01-E.1404126 sayılı belgelerin verilmesi konulu,

... isimli sigortalının çalışma süresinden sayılması gereken 04.09.2018 tarihli bildiriminin yapılmadığından bahisle söz konusu sigortalı için 130,92 TL kazanç tutarlı 1 (bir) günlük ek nitelikte aylık prim ve hizmet belgesinin düzenlenmesi gerektiği yönündeki Kurum işleminin iptaline, Denizli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 06.03.2020 tarihli, 4291 9490-206.03.03-E.4085917 sayılı, Borç Hk. konulu,

ek nitelikte aylık prim ve hizmet belgesinin bir ay içerisinde düzenlenip Kuruma verilmediğinden bahisle Kurum tarafından ilgili belgenin resen düzenlenmesi sonucu oluşan 49.10 TL tutarındaki borcun hesaplanacak gecikme zammıyla birlikte ödenmesine dair Kurum işleminin iptaline, Denizli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 07.04.2020 tarihli, 42919490-206.99-E.5245183 sayılı, Komisyon Kararı konulu, itirazın reddine dair Kurum işleminin/Komisyon kararının iptaline, İhtirazı kayıtla ödedikleri gecikme zammı dahil toplam 65,45 TL. bedelin 20.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iadesine,

karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davalı Kurumda... sicil numaralı dosyada işlem gören müvekkili şirkete ait işyerinin işçisi olan ...'nın 05.09.2018 tarihinde işe başladığını ve adı geçen işçiye temel iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin verildiğini, ancak ilgili OSGB firması tarafından bu eğitim sonrasında düzenlenen eğitim detay planında, İSG son test sınav soru belgesinde ve eğitim belgesinde, maddi hataya düşülerek eğitimin verildiği 05.09.2018 tarihi yerine sehven 04.09.2018 tarihinin yazıldığını, buna binaen SGK Başkanlığı Rehberlik ve Teftiş ...

Grup Başkanlığının 22.11.2019 tarihli ve ...sayılı inceleme raporunda, işyerinde kayıt dışı işçi çalıştırdığından bahisle ilgili dönemde işyerinin yararlandığı teşvik/destek iptal edilerek yararlanılan teşvik/destek tutarı ve bunun gecikme zammı olmak üzere toplam 23.176,96 TL'nin tahsiline yönelik olarak 23.01.2020 tarihli ve 42919490-206.08-E.1404462 sayılı bildirim yazısının gönderildiğini, müvekkili şirket tarafından 23.01.2020 tarihli kurum işlemine karşı Denizli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne itirazda bulunulduğunu, ancak Kurumun 06.03.2020 tarihli ve 42919490-206.99-E.4081335 sayılı komisyon kararı ile itirazlarının reddedildiğini,

müvekkili şirketin 400 işçi istihdam ettiğini, bu itibarla bir işçinin sadece bir günlük süreyle sigortaya girişini bildirmemiş olmasının iş hayatının olağan akışına ve maddi gerçeğe aykırı olduğunu, müvekkili şirketin kurumsal ve yerel bazda sektöründe lider, istikrarlı bir şekilde teşviklerden faydalanan, kayıt dışı istihdama tevessül etmeyen bir şirket olduğunu, tüm bunların yanında bir işçinin sadece bir günlük süreyle sigortaya geç bildirilmiş olmasının müvekkili şirkete hiçbir getirisinin de olmadığını beyanla;

müvekkili şirketin yararlandığı teşvikin iptaline ve borç tahakkukuna ilişkin kurum işleminin ve kurum işlemine itirazların reddine ilişkin komisyon kararının iptaline ve borca karşılık olarak ödenen 23.176,96 TL'nin 03.02.2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte müvekkiline geri ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Asıl davada davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın süresinde açılmadığını, davanın yargı yolu ve/veya görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davalı Kurumun Rehberlik ve Teftiş ...

Grup Başkanlığı' nın 22.11.2019 tarih, ...sayılı Başmüfettiş İnceleme Raporuna istinaden ... isimli sigortalının 04.09.2018 tarihinde işyerinde verilen iş güvenliği eğitimine katıldığı ve 6331 sayılı Kanun' un 17 inci maddesinin 7 numaralı bendine göre sigortalı sayılması gerektiğinin değerlendirildiğini, davacı işveren tarafından Kuruma verilen ve Kurum kayıtlarındaki 25.03.2020 tarih, 4976917 sayılı dilekçesinde, ...' nın fiilen işe başlama tarihinin 05.09.2018 olduğunu, iş sağlığı ve güvenliği eğitimini 05.09.2018 tarihinde almasına rağmen hizmet alınan ortak sağlık ve güvenlik birimi şirketi tarafından maddi hata yapıldığını,

tahakkuk eden prim borcuna itiraz edildiğini, itirazın haklı ve yerinde görülmediğini, davalı Kurum mevzuat çerçevesinde işlemler yaptığını belirterek açılan davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davalı Kurum vekili, cevap dilekçesinde; davanın haksız ve yersiz olduğunu, inceleme raporunda, sigortalı ...'nın 04.09.2018 tarihinde davacı şirkete ait işyerinde verilen iş güvenliği eğitimine katıldığından sigortalı sayılması gerektiğinin belirtildiğini, sigortalı için belirtilen tarihte işe giriş bildirgesi verilmediğinin tespit edildiğini, bunun üzerine sigortalının hizmetinin bildirilmemesinden dolayı 2018/20 sayılı Kurum Genelge'sine dayanılarak asgari ücret desteğinin geri alınmasına karar verildiğini ve bir günlük hizmete karşılık olarak 65,45-TL prim borcunun tahakkuk ettirildiğini,

davacı şirket tarafından 17.02.2020 varide tarihi ve 2.825.628 sayısı ile kurum kayıtlarına intikal eden dilekçe ile sigortalının fiilen işe başlama tarihinin 05.09.2018 tarihi olduğu, iş sağlığı ve güvenliği eğitimini, 05.09.2018 tarihinde almasına rağmen hizmet alınan ortak sağlık ve güvenlik birimi şirketi tarafından maddi hata yapılarak sigortalığının iş sağlığı ve güvenliği eğitimi ile ilgili belgelere 05.09.2018 tarihi yerine sehven 04.09.2018 tarihinin yazıldığı belirtilerek desteklerin geri alınmasına ve prim borcuna tahakkukuna karşı itirazda bulunduğunu,

ancak komisyon kararı ile itirazının yerinde görülmeyerek reddedildiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

Asıl ve birleşen davada davalı ... cevap dilekçelerinde; davacı tarafın iddialarını kabul etmemekle birlikte davacı tarafın dilekçesinde bahsi geçen eşi ...'nın tam olarak hangi gün işe başladığını ya da işveren tarafından tam olarak hangi gün sigorta kaydının yapıldığının bilmesinin mümkün olmadığını, bunu bilmesinin kendisinden beklenmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacı tarafından davanın eşi müteveffa ... mirasçısı olarak kızı ... adına velayeten kendi adına asaleten haksız ve kötüniyetli davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; sigortalı hakkında düzenlenen eğitim tutanağının 04.09.2018 tarihli olduğu, davacı işveren bu tarihin sevhen yazıldığını, gerçek tarihin 05.09.2018 olduğunu iddia etmiş ise de yazılı belgenin aksinin ispat edilemediği, belgede imzası bulunan iş güvenliği uzmanı ...'in 20.09.2022 tarihli celsede belge üzerindeki tarihin doğru olduğunu beyan ettiği, çalışmış olduğu Uzman Yirmi OSGB Mad. İnş. San, Tic Ltd.

Şti tarafından verilen 01.08.2022 havale tarihli cevap yazısında iş güvenliği uzmanının sehven 04.09.2018 tarihini yazdığı belirtilmiş ise de iş güvenliği uzmanının duruşmada alınan beyanına göre bu hususun gerçeği yansıtmadığı, sonuç olarak sigortalı Necdet Karacağa'nın işe başladığı tarihin 04.09.2018 olduğu, buna yönelik yapılan dava konusu Kurum işlemlerinin yerinde olduğu göz önüne alınarak asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, ... hakkında davalı kurumca yapılan teftişte sigortalıya ait bazı belgelerde tarihin sehven yazılması sebebiyle kurum tarafından davaya konu kararlar verildiğini, bu kararların hukuka aykırı olduğunu ve iptalinin gerektiğini, davacı şirket tarafından yeni başlayan çalışanlarına iş akdinin hukuken ve fiilen kurulduğu tarihte önce oryantasyon eğitimi ardından da temel iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri verildiğini, bu uygulamanın teamül olduğunu, şirket çalışanı Necdet Karacıağa'ya da iş akdinin başladığı tarihte önce oryantasyon eğitimi verildiğini,

devamında ise OSGB firması aracılığıyla aynı gün temel iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri verildiğini, OSGB firması tarafından belgelere tarihin sehven yazılışı sebebiyle yaptırım doğduğunu, dava dosyasına sunulan tüm belgelerden işe fiilen ve hukuken başlama tarihinin 05.09.2018 olduğunun açıkça görüldüğünü, kurumun delillerinin mesnetsiz olduğunu, işe alıştırma, kişiyi işe adapte etme programı olan oryantasyon eğitimi süreci tamamlanmadan önce temel iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin verilmiş olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

davacı şirketin sadece bir işçinin ve sadece bir günlük süreyle sigorta girişini bildirmemiş olmasının mantıksız olacağını, yerel mahkemece müteveffa işçi Necdet Karacıağa'ya verilen eğitim için yazılan müzekkere cevabında Necdet Karacıağa'ya iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin 05.09.2018 tarihinde verildiği,

bir kısım eğitim belgelerine sehven veya maddi hata sonucu 04.09.2018 tarihinin yazıldığının tespit edildiğini, dinlenen tüm tanıkların bu doğrultuda beyanda bulunduğunu, sadece davacı şirketle husumetli olarak işten ayrılan ...'in aksi beyanda bulunduğunu ve mahkemenin sadece tanık ...'in beyanı doğrultusunda hüküm tesis ettiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sigortalı ...'nın davacı işveren nezdinde çalışıp çalışmadığı, buna bağlı olarak davalı Kurum tarafından yapılan işlemlerin yerinde olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri ile 6631 sayılı Kanun'un 17 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, asıl ve birleşen dosyalarda yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,