Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/5725 K.2023/6182

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacının 01.09.2009-31.08.2016 tarihleri arasında Çebi Yapı İnş. Tur. Nak. Paz. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'ye ait iş yerinde geçen çalışmalarının fiili olmadığı gerekçesi ile Kurum tarafından geçersiz sayıldığını ve buna bağlı olarak yaşlılık aylığının da iptal edildiğini, bu şirketin iştigal konusunun turizm ve inşaat olduğunu, davacının da danışmanlık yapmak ve işlerin yoğun olduğu yaz döneminde turizm işinde fiilen gelip katkı sağladığını, yaptığı işlerin devamlı iş yerinde bulunmasını gerektirmediğini,

aynı zamanda İngiliz vatandaşı olan davacının eşi ve çocukları ile birlikte İngiltere'de yaşadığını ve özellikle yurt dışı tecrübesinin de etkisi ile iş geliştirme ve strateji başta olmak üzere birçok açıdan şirketin büyümesi adına danışmanlık yaptığını, Kurumca yapılan işlemlerin yerinde olmadığını, geçersiz sayılan bildirimlerin gerçek olduğunu belirterek davacı adına yapılan bildirimlerin geçersiz sayılmasına ilişkin Kurum işleminin iptaline, yaşlılık aylığının yeniden bağlanmasına ve ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, cevap dilekçesinde özetle.

16.05.2017 tarihinde tahsis talep dilekçesi veren davacının 01.09.2009-31.08.2016 tarihleri arasında yurt dışında olduğunun tespiti üzerine bu tarihler arasında yapılan bildirimler hakkında şüpheye düşüldüğünü, 10.05.2019 tarihli ve BE/25 sayılı denetmen raporu ile de davacı adına yapılan bildirimlerin gerçeği yansıtmadığının tespit edildiğini, davacının yaşlılık aylığı için 2416 gün eksiği olduğunu, dava dilekçesindeki beyanlar ile işe giriş bildirgesindeki kayıtların çelişkili olduğunu,

davacının meslek adı ve kodunun 9152.03 Otel Karşılayıcısı (Doormen) ve 4224.01 Rezervasyon Görevlisi-Otel olarak bildirildiğini ve bu süre içerisinde yaklaşık 1745 günü yurt dışında bulunduğunu, Kurum işlemlerinin yerinde olduğunu belirtmek sureti ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı adına 01.09.2009-31.08.2016 tarihleri arasında yapılan bildirimlerin fiili çalışmaya dayanmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesinde özetle; davacının 01.09.2009-31.08.2016 tarihleri arasında Çebi Yapı İnş. Tur. Nak. Paz. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'ye ait iş yerinde geçen çalışmalarının fiili olmadığı gerekçesi ile Kurum tarafından geçersiz sayılmasının yerinde olmadığını, davacının danışmanlık yaparak ve işlerin yoğun olduğu yaz döneminde turizm işinde fiilen çalışarak şirkete katkı sağladığını, yaptığı işlerin devamlı iş yerinde bulunmasını gerektirmediğini, baba toprağı olan Bozcaada'da kardeşinin şirketinde çalışarak hem kardeşinin şirketine katkı sağlamak hem de memleketini görmek için zaman zaman Bozcaada'ya geldiğini, uzun zaman kalıp yine İngiltere'ye döndüğünü, işveren şirketin talebi doğrultusunda turizm sezonlarında Bozcaada'da bulunduğunu,

Mahkeme kararının eksik ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğunu, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Sosyal Güvenlik Denetmeni tarafından düzenlenen 10.05.2019 tarih ve BE/25 sayılı raporun içeriği, yapılan tespitler, alınan beyanlar ve tutulan tutanaklar; davacının adına bildirim yapılan dönemin çok büyük bir kısmında yurt dışında bulunması; çalıştığını iddia ettiği otel iş yerinin 10 odadan ve 24 yatak kapasitesinden ibaret olması ve bu nedenle yurt dışı müşteri temsilcisi çalıştırmasını gerektirecek kapsam ve kapasiteye sahip bulunmaması; şirketin hakim ortağının davacının kardeşi ...olması ve dolayısıyla yapılan bildirimlerin davacıyı sosyal güvenlik kapsamına almayı sağlama amacına yönelik olduğunun belirgin bulunması;

mahkemece dinlenilen bordro tanıklarının anlatımları, Sosyal Güvenlik Denetmeni tarafından düzenlenen ve aksi kanıtlanıncaya kadar geçerli sayılması gereken raporun aksinin yani iptal edilen bildirimlerin fiili ve hizmet akdine dayalı bir çalışmaya dayandığının davacı tarafından somut, yeterli ve inandırıcı delillerle kanıtlanamaması; adına yapılan bildirimlerin geçersiz sayılmasından sonra kalan prim gün sayısı nazara alındığında davacının tam veya kısmi yaşlılık aylığına hak kazanmasının da mümkün bulunmaması, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve İlk Derece Mahkemesi gerekçesi hep birlikte değerlendirildiğinde;

davanın reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacının yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının fiili çalışmaya dayanmadığı gerekçesi ile sigortalılık sürelerini ve yaşlılık aylığını iptal eden Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve Kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,