Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/5803 K.2023/6509

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda,Yargıtay 10. Hukuk Dairesince Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ile davalı Kurum ve dahili davalı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ... İl Müdürlüğü Bornova ... Sosyal Güvenlik Merkezinin 10.05.2016 tarihli 2016/MUY-051 sayılı raporuna istinaden taşeron kodu açılmasına ilişkin işleminin iptal edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1-DavalıŞadan Özbakar vekili cevap dilekçesinde; davacının davasının kabulü ile ... İl Müdürlüğü Bornova ... Sosyal Güvenlik Merkezinin 10.05.2016 tarihli 2016/MUY-051 sayılı raporuna istinaden taşeron kodu açılmasına ilişkin işleminin iptal edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2-Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde;müvekkili Kurumca yapılan işlemlerin 5510 sayılı Kanunun 12 inci maddesi ve diğer mevzuat hükümlerine uygun olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 23.05.2017 tarihli ve 2017/239 E., 2018/84 K., sayılı kararıyla; SGK ... İl Müdürlüğü Bornova ... Sosyal Güvenlik Merkezinin, SGK Denetmeni tarafından düzenlenen 10.05.2016 tarihli, 2016/MUY-051 sayılı raporuna istinaden taşeron kodu açılmasına ilişkin işleminin iptaline mahal bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak davanın reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 27.12.2019 tarihli ve 2018/915 E., 2019/1871 K., sayılı kararıyla; ... 9. İş Mahkemesi'nden verilen 12/03/2018 tarih, 2017/239 Esas ve 2018/84 Karar sayılı kararına yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin, 09.06.2021 tarihli ve2020/4968 E., 2021/7911 K. sayılı kararıyla. "6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 124. maddesinde “…maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir.

Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir…” hükmü uyarınca, Kurum denetmen raporu uyarınca davacı ...’e ait 1576608.35 sicil sayılı işyerinin tescil tarihi olan 3.2.2016 tarihi itibariyle iptal edilerek Kanun kapsamından çıkarıldığı, bu işyerinden yapılan tüm bildirimlerin iptal edilerek,

dava dışı üst işveren ...’a ait 1416278.35 sicil sayılı işyeri dosyasında davacı ... adına açılan 001 kodlu alt işveren hesabına nakledilmesi nedeniyle, yapılan işlemin dava dışı ...'ın da hak alanını ilgilendirdiğinden, usulüne uygun şekilde dava dışı ...'a husumet yöneltilmeli, göstereceği bütün deliller toplandıktan sonra, tüm deliller birlikte değerlendirilerek varılacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır. " gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davalı ...'ın Tuna Mah. 5615/6 Sk. No:6/1 Çamdibi-Bornova/... adresinde faaliyetinin bulunduğu, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde iş almalı ve sigortalı çalıştırdığı, davalının işverenlik sıfatını, anılan adreste Fason Dikim, Ütü, Poşet Atölyesi gibi işler nedeniyle aldığı, davacı ...'in 1576608.35 sicil sayılı ve Tuna Mah. 5615/6 Sk.

No:6/2 Bornova/... adresinde kurulu ”Fason Dikim Konfeksiyon” işyerinin, dosya kapsamındaki beyanlar, kira sözleşmesi ve diğer belgelere göre davalı ...'ın sigortalı çalıştırdığı işe göre ayrı ve bağımsız bir işyeri olarak değerlendirilebilecek nitelikte olmadığı, dosya kapsamından davalı tarafın iş anahtar teslimi verildiğine veya işveren kendi iştigal konusu olmayan bir işi kendisi sigortalı çalıştırmaksızın bölerek ihale suretiyle farklı kişilere verme şeklinde bir durum bulunduğunu ispat edemediği gibi, davacı ...'in sigortalı çalıştırdığı işe göre, davalı ...'dan ayrı ve bağımsız bir nitelik taşımadığı,

bu bağlamda davacı ... tarafından yapılan işin davalı ...'ın, asıl işinin bölüm ve eklentilerindeki işin bir kesimi yada yardımcı işler kapsamında bulunmadığı değerlendirilmiş, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 24.05.1995 gün ve 1995/9-273-548 sayılı kararı gözetilmiş, 5510 sayılı yasanın 59/2. maddesi gereğince Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından düzenlenen tutanak içeriğinin de aksi ispat edilemediği anlaşılmış,

davacı ... ile gerçek işveren davalı ... ile aralarında oluşan hukuksal bağıtın 506 sayılı Yasanın 87 ve 5510 sayılı Yasanın 12.maddelerinde tanımlanan nitelikte üst işveren/alt işveren (taşeron) konumunda bulunduğu, buna göre, davacının, dava dilekçesindeki SGK ... İl Müdürlüğü Bornova ...

Sosyal Güvenlik Merkezinin, SGK Denetmeni ... tarafından düzenlenen 10.5.2016 tarihli, 2016/MUY-051 sayılı raporuna istinaden, 1.12.2016 tarihli, 16.739.166 sayılı taşeron kodu açılmasına ilişkin işleminin iptal edilerek kaldırılmasına dair talebinin benimsenmesinin mümkün olmadığı kanaatine varılarak" davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı Kurum ve dahili davalı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1-Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacının kira sözleşmesi gereğince kendine ait işyerinde iş yaptığını, işyerinin tamamen bağımsız netilikte bulunduğunu, mahkeme kararının eksik incelemeye dayalı olduğunu ve kararın usul, yasaya aykırı olduğunu belirterek bozulmasını talep etmiştir.

2-Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davalılar lehine hükmedilen vekalet ücretinin sadece Kurum verilmesi gerektiğini, olayın oluşuna göre ...’ın kuruma karşı açtığı diğer davanın reddine karar verildiğini belirterek vekalet ücreti yönünden kararın düzeltilerek onanmasını talep etmiştir. 3. Dahili davalı vekili temyiz dilekçesinde; Kurum işlemine dayanak denetlen raporunu eksik incelemeye dayalı olduğunu, ...’e ait işyerinin farklı işyeri olduğunu,eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, kesinleşen mahkeme kararı, toplanan delillere göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı ile davalı Kurum ve dahili davalı vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,