Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/5897 K.2023/6518

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen maluliyet aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması ve yersiz tahsil edilen aylıkların iadesi ile maluliyet aylığının kesilmesine yönelik kurum işleminin iptali istemli davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda,Yargıtay 10. Hukuk Dairesince, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararıdavalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; görme kabiliyetinin % 80 olması nedeniyle işyerinde çalışamaz duruma düştüğünü ve 01.08.2012 tarihinden itibaren kendisine maluliyet aylığı bağlandığını, maluliyet maaşı alan davacının yeniden kontrol muayenesinde çalışma gücünü % 60 oranında kaybetmediği gerekçesiyle maluliyet aylığının kesildiğini, yapılan itirazın Yüksek Sağlık Kurulunca reddedildiğini, bu durumun iyi niyet kuralları ile sosyal devlet anlayışına aykırı olduğunu ileri sürerek,

davacının maluliyet aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması ve yersiz tahsil edilen aylıkların iadesi gerektiğinin tespitine ve Kurum kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 27.12.2018 tarihli duruşmada özetle; davacının maluliyetinin 27.11.2017 tarihi itibaryile gerçekleştiğinin kabulü ile bu doğrultuda hüküm kurulmasını ve tedbiren maaş bağlanmasına karar verilmesini, taleplerini bu şekilde ıslah ettiğini beyan etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurumun yapmış olduğu tüm işlemlerin hukuka ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin27.12.2018 tarihli ve2015/463 E., 2018/775 K., sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile; davacının 27.11.2017 tarihi itibariyle malul sayılması gerektiğinin tespitine aksi yöndeki kurum işleminin iptaline, karar kesinleşinceye kadar davacıya tedbiren maluliyet aylığı bağlanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 25.09.2020 tarihli ve 2019/757 E., 2020/13653 K., sayılı kararıyla; lk derece mahkemesi kararının yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığından 6100 sayılı HMK'nun madde 353/1-b.1 inci hükmü gereğince davalının istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin, 30.06.2021 tarihli ve 2020/11565 E.,2021/9442 K. sayılı kararıyla; "Mahkemece sigortalının sürekli iş göremezlik oranının kesin olarak belirlenmesi için yukarıda belirtilen prosedür kapsamında irdeleme yapılmaksızın, Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulunun 27/11/2017 tarihli raporu esas alınarak, Yüksek Sağlık Kurulu Raporları ile arasında çelişki bulunmasına ve bu çelişkinin giderilmesi için Adli Tıp Kurumu Başkanlığı2. Üst Kurulundan rapor alınmadan yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir." gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile; davacının 27.11.2017 tarihi itibariyle malul sayılması gerektiğinin tespitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline, karar kesinleşinceye kadar davacıya tedbiren maluliyet aylığı bağlanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1-Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Kurum işlemlerinin yerinde olduğunun ve davanın reddinin gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, maluliyet aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması ve yersiz tahsil edilen aylıkların iadesi ile maluliyet aylığının kesilmesine yönelik kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2-01.10.2008 sonrası yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinde de "İş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve engellilik nedeniyle Kurumca yetkilendiren sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalı, sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanır.....

Sigortalının sürekli iş göremezlik geliri,

A) Geçici iş göremezlik ödeneğinin sona erdiği tarihi,

B) Geçici iş göremezlik tespit edilemeden sürekli iş göremezlik durumuna girilmişse, buna ait sağlık kurulu raporu tarihini takip eden aybaşından başlar" hükmü getirilmiştir.

Anılan düzenlemeler uyarınca sigortalının sürekli iş göremezlik geliri alabilmesi için meslekte kazanma gücünün % 10 oranında azalmış olması ve azalma olan tarihin tespiti gerekmektedir;

3-Sürekli iş göremezlik ve malullük halinin belirlenmesinde izlenecek yol. 5510 sayılı Kanun'un “Sağlık Raporlarının Usul ve Esasları”na dair 95 ıncı maddesinde (506 sayılı Kanun'un 109 uncu maddesinde) hükme bağlanmıştır. Buna göre, kurum sağlık tesisleri tarafından raporlara dayanılarak verilen kararlara karşı ilgililerin S.S. Yüksek Sağlık Kurulu'na itiraz hakları mevcuttur.

Söz konusu kurulun raporlarının Kurumu bağlayacağı diğer ilgililer yönünden bağlayıcı olmayıp, Adli Tıp Başkanlığı veya Tıp Fakültelerinin ilgili ana bilim dalı konseylerinden Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü çerçevesinde inceleme ve araştırma yapılmasını isteyebilecekleri 28.06.1976 tarih ve 6/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararının gereğidir. Öte yandan.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 17.02.2010 gün ve 2010/21-60 Esas, 2010/90 Karar sayılı ilamı ile 06.10.2010 gün ve 2010/10-390 Esas, 2010/448 Karar sayılı ilamların da belirtildiği üzere Adli Tıp Kurumu Başkanlığı’nın ilgili ihtisas kurulu ile üniversitelerin tıp fakülteleri ilgili bilim dalı başkanlıklarınca ya da S.S.

Yüksek Sağlık Kurulu'nca düzenlenen raporlar arasında çelişkinin mevcut olması halinde, çelişkinin Adlî Tıp Kurumu Başkanlığı Adli Tıp Üst Kurulu tarafından giderilerek, sigortalının sürekli iş göremezlik oranı ve başlangıç tarihi kesin olarak karara bağlanması da zorunludur.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, Adli Tıp Kurum raporlarına göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,