Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/5975 K.2024/9643

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar ve davalı ... İnşaat ve Makina San. Taah. Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... İnşaat ve Makina San. Taah. Tic. Ltd. Şti.vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacılar ve davalı ... İnşaat ve Makina San. Taah. Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, davacılar murisi ...'nun 22.01.2019 günü meydana gelen iş kazasında vefat ettiğini iddia ederek maddi ve manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... İnş. ve Mak. San. Taah. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin meydana gelen kaza ve zararda bir bağı bulunmadığını, ... ...' na işyerinde gerekli iş güvenliği ve sağlığı konusunda eğitimlerinin verildiğini, işyerinde iş sağlığı ve güvenliği uzmanın da bulunduğunu, müvteveffa ...' nun kendi kusuru nedeniyle kazanın meydana geldiğini beyanla haksız ve hukuka aykırı davanın reddi ile Mahkeme aksi kanaat bildirir ise müvekkili tarafından yapılan ödemelerin tazminat tutarlarından düşürülmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... İnşaat vekili cevap dilekçesinde, öncelikle davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacının müvekkili şirket ile herhangi bir hukuki bağının mevcut olmadığını, aralarında işçi-işveren ilişkisininin bulanmadığını, bu sebeple davanın öncelikle husumetten müvekkili şirket yönünden reddedilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin ... inşaat ile arasında asıl-alt işveren ilişkisi de bulunmadığını, meydana gelen iş kazasında müvekkili şirketin bir kusurunun bulunmadığını beyanla müvekkili şirket yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, aksi takdirde davanın usulden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise haksız ve mesnetsiz davanın esas yönünden de reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle, davalı ... yönünden davanın reddine, diğer davalı ... yönünden davanın kısmen kabulü ile destekten yoksun kalma tazminatı yönünden davacı ... için 198.568,93 TL'nin kaza tarihi olan 22.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla talebin reddine, destekten yoksun kalma tazminatı yönünden davacı ... için 41.246,40 TL nin kaza tarihi olan 22.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

fazla talebin reddine, manevi tazminatı yönünden davacı ... için 100.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 22.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, manevi tazminatı yönünden davacı ... için 25.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 22.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla talebin reddine, manevi tazminatı yönünden davacı ... için 25.000,00 TL nin kaza tarihi olan 22.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

fazla talebin reddine, manevi tazminatı yönünden davacı ... için 25.000,00 TL nin kaza tarihi olan 22.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla talebin reddine, manevi tazminat yönünden davacı ... için 25.000,00 TL nin kaza tarihi olan 22.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla talebin reddine, manevi tazminat yönünden davacı ... için 25.000,00 TL nin kaza tarihi olan 22.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

fazla talebin reddine, manevi tazminat yönünden davacı ... için 25.000,00 TL nin kaza tarihi olan 22.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla talebin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... İnşaat ve Makina San. Taah. Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle, dosyada mevcut kusur raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığı gibi davanın ... Çimento San. ve Tic.

A.Ş. açısından reddinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, hükme esas alınan aktüerya raporunda maddi hatalar bulunduğunu, gerek hesaplama yönünden gerekse cenaze - defin gideri ödemelerinin destekten yoksun kalma tazminatından mahsubu yönünden, desteğin ölüm tarihinden itibaren, bakiye ömürler yönünden yapılan tespitlere itiraz ettiklerini, yeniden hesap raporu alınırken işlemiş dönem değişikliğinin göz önüne alınması gerektiğini, davacılar lehine takdir edilen manevi tazminatların oldukça düşük olduğunu,

davacıların reddedilen maddi ve manevi tazminat talepleri üzerinden davalı ... İnş. ve Makine San. Taah. Tic. Ltd. Şti. lehine tek bir vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken ayrı ayrı karşı vekalet ücreti takdirinin hatalı olduğunu belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

2.Davalı ... İnşaat ve Makina San. Taah. Tic. Ltd.

Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle, Mahkemece verilen kararın kaldırılarak haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, hükme esas alınan kusur raporlarının eksik ve hatalı olduğunu, bu raporlar esas alınarak kurulan hükmün de hukuka ve hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini, tıp alanında uzman bilirkişinin de heyette bulunması gerektiğini, kazanın tamamen müteveffanın kusurundan kaynaklandığını, diğer davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığına ilişkin bilirkişi değerlendirmesi sonucu ...

A.

Ş. bakımından davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırılık teşkil ettiğini, diğer davalı şirket ile müvekkili şirket arasında yapılan 03.12.2018 tarihli sözleşmenin içeriği incelenmeksizin yalnızca diğer davalının beyanlarına itibar edilerek anahtar teslim sözleşme yapıldığının kabulü ile sonuca gidilmesinin hatalı olduğunu, hükme esas alınan aktüerya raporlarının hukuka aykırılık içerdiğini, davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat tutarlarının fahiş derecede yüksek olduğunu belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle, davaya konu kazanın 22.01.2019 tarihinde, saat 16:30 sularında Ankara ili, Polatlı ilçesi, ... Mahallesinde faaliyet gösteren davalı ... Çimento San. ve Tic. A.Ş. Anka Çimento Şubesinde meydana geldiği, bahse konu işyerinde davalı ... İnşaat ve Makine San. Taah. Tic. Ltd.

Şti. unvanlı işverenin çalışanlarından ... ...'nun, boyanmak amacıyla duvara dayalı bulunan saçların üzerine düşmesi sonucu yaralandığı ve akabinde kaldırıldığı hastanede hayatını kaybettiği, dosyada SGK Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi’nde ...’nun işe giriş tarihinin 19.11.2018 ve meslek adı “Endüstriyel ve Yapısal Çelik Konstrüksiyon İşçisi” olarak belirtildiği, müteveffanın kaza sırasında davalı ... İnşaat ve Makine San. Taah. Tic. Ltd.

Şti. ünvanlı şirket bünyesinde çalışmakta olduğu, davalılar ... Çimento Sanayi Ve Tic. A.Ş. Anka Çimento Şubesi ile ... İnşaat ve Makina San. Taah. Tic. Ltd.

Şti. arasında imzalanmış 03.12.2018 tarihli Muhtelif Çelik Konstrüksiyon, Mekanik Demontaj-lmalat Ve Montaj İşleri Sözleşmesi bulunduğu, bahse konu sözleşmede işin konusu “LÇ Anka fabrikasında Far in değirmeni premix bunker modifikasyonu ve değirmen besleme elevator sisteminin sökülerek yerine teknik resimde belirtildiği gibi konveyör bant ekipmanları, bant galerileri, transfer kulesinin imalat ve montajının yapılması işini ve çatı kaplama işini kapsamaktadır. ” olarak belirtildiği, işin süresinin 03.12.2018-31.12.2019 olarak belirtildiği,

gerek ceza dosyasındaki kusura ilişkin rapor, gerekse Mahkemece aldırılan kusur raporları kapsamında davalı ... Çimento San. ve Tic. A.Ş.’ye atfedilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığı, davalı ... İnşaat ve Makina San. Taah. Tic. Ltd. Şti’nin %70 oranında kusurlu bulunduğu, ... ...’nun %30 oranında kusurlu bulunduğunun tespiti ve Mahkemece kabulünün yerinde olduğu, davalı ... İnşaat ve Makina San. Taah. Tic. Ltd.

Şti.'nin kusur raporlarına itirazı ile mevcut kusur raporları arasındaki çelişkinin farklı kişilerden oluşan heyet kusur raporunda değerlendirildiği, bu yönden davalının istinaf talebinin reddi gerektiği, ayrıca davalılar arasında anahtar teslim sözleşme olduğu kabulünün yerinde olduğu, bu kapsamda davalı ... Çimento San. ve Tic.

A.Ş. yönünden davanın reddine karar verilmesinin yerinde olduğu, aktüerya raporunun yerinde olduğu, müteveffanın kızları için takdir edilen manevi tazminat miktarının meydana gelen kazanın neticesi, kaza tarihi, paranın alım gücü nazara alınarak düşük kaldığı yönündeki istinaf talebinin yerinde olduğu, yine davacılar vekilinin reddedilen maddi ve manevi tazminat talepleri üzerinden davalı ... İnş. ve Makine San. Taah. Tic. Ltd.

Şti. lehine tek bir vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiği yönündeki istinaf talebinin yerinde olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf itirazının kısmen kabulüne, davalı ... İnşaat ve Makina San. Taah. Tic. Ltd.

Şti.vekilinin istinaf itirazının reddine, hakkında istinaf başvurusunda bulunulan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/2 hükmü gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmak üzere ortadan kaldırılmasına, davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile davalı ... Çimento San. ve Tic. A.Ş.yönünden davanın reddine, davalı ... İnşaat ve Makine San. Taah. Tic. Ltd.

Şti. yönünden davanın kısmen kabulü ile destekten yoksun kalma tazminatı yönünden davacı ... için 198.568,93 TL' nin kaza tarihi olan 22.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla talebin reddine, destekten yoksun kalma tazminatı yönünden davacı ... için 41.246,40 TL' nin kaza tarihi olan 22.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

fazla talebin reddine, manevi tazminat yönünden davacı ... için 100.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 22.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, manevi tazminat yönünden davacı ... için 50.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 22.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla talebin reddine, manevi tazminat yönünden davacı ... için 50.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 22.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

fazla talebin reddine, manevi tazminat yönünden davacı ... için 50.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 22.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla talebin reddine, manevi tazminat yönünden davacı ... için 50.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 22.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla talebin reddine, manevi tazminat yönünden davacı ... için 50.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 22.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

fazla talebin reddine, manevi tazminat yönünden davacı ... için 50.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 22.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla talebin reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... İnşaat ve Makina San. Taah. Tic. Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle, istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... İnşaat ve Makina San. Taah. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle, istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sigortalının iş kazası nedeniyle vefat etmesi sonucu yakınlarının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 55 inci, 74 üncü ve 417 inci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi, 4857 sayılı İş Kanun'un 77 nci maddesi ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanun'un 4 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme

1. İnsan yaşamının kutsallığı çevresinde işverenin, işyerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci maddesinin açık buyruğu iken, 4857 sayılı Kanun'un 77 nci ve devamı bir kısım maddeleri 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 37 nci maddesiyle, 01.01.2013 tarihinde yürürlüğe girmek üzere yürürlükten kaldırılmış olup, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverenin sağlık ve güvenlik önlemlerini alma yükümünü daha ayrıntılı bir biçimde düzenlemiştir.

2. Buna göre, 6331 sayılı Kanun’un "İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4 üncü maddesinde:

"İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede;

a)Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun ... getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.

b)İş yerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

c)Risk değerlendirmesi yapar ve yaptırır.

ç)Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu gözönüne alır.

d)Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışında ki çalışanların ... ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır." hükmü düzenlenmiştir.

Aynı Kanun’un 5 inci maddesinde de risklerden korunma ilkeleri düzenlenmiştir. Buna göre maddede, "İşverenin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde aşağıdaki ilkeler göz önünde bulundurulur:

a)Risklerden kaçınmak,

b)Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek,

c)Risklerle kaynağında mücadele etmek,

ç)İşin kişilere uygun ... getirilmesi için iş yerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı, çalışma şekli ve üretim metotlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve üretim temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini önlemek, önlenemiyor ise en aza indirmek,

d)Teknik gelişmelere uyum sağlamak,

e)Tehlikeli olanı, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek,

f)Teknoloji, iş organizasyonu çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek,

g)Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine öncelik vermek,

ğ)Çalışanlara uygun talimatlar vermek." hükmü yer almaktadır.

3. Görüldüğü üzere, işverenin çalışanlarla ilgili sağlık ve güvenliği sağlama yükümünün genel çerçevesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4 üncü maddesinde çizilmiştir. Bu çerçevede işverenin, “çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü” olduğu belirtildikten sonra, yapacağı ve uymakla yükümlü bulunacağı birtakım esaslara yer verilmiştir. Bunun gibi 5 inci maddede, işverenin anılan yükümlülükle gerçekleştireceği korunma sırasında uyacağı ilkeler belirlenmiştir. 10 uncu maddede ise, işyerinde sağlık ve güvenlik sağlanırken, işverenin yapacağı risk değerlendirmesi çalışmasında dikkate almakla yükümlü bulunduğu hususlar belirlenmiştir (Hukuk Genel Kurulunun 09.10.2013 tarih 2013/21-102 Esas 2013/1456 sayılı kararı).

4. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4 ve 5 nci maddeleri ile bunu uygun olarak çıkarılan iş güvenliği yönetmelikleri hükümleri, işverenin sorumluluğunu objektifleştiren kriterler olarak değerlendirilmelidir. Bu sebeple mevzuatta yer alan teknik iş güvenliği kurallarına uyulmaması işverenin kusurlu davranışı olarak kabul edilmelidir. Ancak, işveren sadece anılan yazılı kurallara değil, yazılı olmayan ve teknolojinin gerekli kıldığı önlemlere aykırı davrandığında da kusurlu görülerek oluşan zararı karşılamalıdır.

5. Öte yandan, objektifleştirilen kusur, kusur sorumluluğunu kusursuz sorumluluğa yaklaştırsa da, onu kusursuz sorumluluk haline dönüştürmez. Çünkü, bu halde dahi işverenin sorumluluğu için kusurun varlığı şarttır. Kusurun objektifleştirilmesi kriterinin yanısıra, Türk Borçlar Kanunu’nun 417/2 nci maddesinin, Anayasa hükümleri ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4 üncü maddesi kapsamında yorumlanması da işverenin sorumluluğunu oldukça genişletecektir.

6. Yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda; işvereni zararlandırıcı olay nedeniyle sorumluluk halinden kurtaracak olan durum iş sağlığı ve güvenliği alanındaki ihmalleri ile oluşan zarar arasındaki uygun nedensellik bağının kesildiğini ispat etmekten ibarettir. Hukuk Genel Kurulunun 20.03.2013 tarih 2012/21-1121 E. 2013/386 sayılı kararında da belirtildiği üzere uygun nedensellik bağı üç durumda kesilebilir. Bunlar mücbir sebep, zarar görenin kusuru ve üçüncü kişinin kusurudur. Bu hallerden birinin varlığı halinde işverenin sorumluluğuna gidilmesi mümkün değildir.

7. İş kazası hukuki sebebine dayalı tazminat davalarında olayın gerçekleşme şeklinin tarafların gösterdiği deliller dikkate alınarak her türlü şüpheden uzak bir şekilde ortaya konulması ve giderek kusur oranlarının bu olaya uygun şekilde belirlenmesi gerektiği açıktır.

8.Uyuşmazlık davalılar arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinin, bir başka ifade ile asıl işveren-alt işveren(taşeron) ilişkisi olup olmadığı, davalı ... Çimento San. ve Tic. A.Ş.'nin hükmedilen tazminatlardan sorumlu olup olmadığı noktasındadır.

9.Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden; ... sigortalı ...'nun, davalı ... İnşaat ve Makine San. Taah. Tic. Ltd.

Şti. nezdinde çalıştığı, boyanmak amacıyla duvara dayalı bulunan sacların üzerine düşmesi sonucu hayatını kaybettiği, SGK Başkanlığı inceleme raporunda; olayın iş kazası olduğunun, işverenin % 85 oranında, kazalının % 15 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, işbu olay nedeniyle ceza davasının görüldüğü Polatlı 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/579 E. sayılı dosyasında davacıların murisinin ölümü nedeniyle işveren vekili ... 'ın asli kusurlu bulunarak mahkumiyetine karar verildiği, aynı olaya ilişkin SGK tarafından açılan rücuen tazminat davasının ise Ankara 33. İş Mahkemesinin 2022/242 E. sayılı dosyası ile görüldüğü, davalı davalı ...

İnşaat ve Makine San. Taah. Tic. Ltd. Şti. adlı işverenliğin %65, kazalı sigortalının %30 ve Ceza Mahkemesinde yargılanan ... 'ın %5 kusurlu olduğu kanaatiyle hüküm kurulduğu, eldeki dosyada Mahkemece aldırılan 28.12.2020, 01.03.2021 ek rapor ve 31.08.2021 tarihli kusur bilirkişi raporlarında olayın meydana gelmesinde davalı ... Çimento San. ve Tic. A.Ş.’ye atfedilebilecek herhangi bir kusuru bulunmadığı, davalı ... İnşaat ve Makine San. Taah. Tic. Ltd.

Şti.'nin %70 oranında, kazalı müteveffanın %30 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, Mahkemece işbu raporlara itibar edilerek hüküm kurulduğu, ancak hükme esas alınan kusur raporlarında davalı ... Çimento San. ve Tic. A.Ş.'nin sorumlu olup olmadığının usulünce tartışılmadığı anlaşılmakla, dosya kapsamına ve oluşa uygun olmayan kusur raporlarına göre karar verilmesi hatalıdır.

10. Mahkemece yapılacak iş, hüküm altına alınacak tazminat miktarlarına etkisi bakımından aynı olaya ilişkin ceza dosyası ile rücu dava dosyasındaki kusur raporlarının da dosya kapsamına getirtilerek - verilen kararların kesinleşip kesinleşmediğinin gözetilerek, yukarıda bahsedilen kusur raporlarını düzenleyen heyetlerden farklı, A sınıfı İş güvenliği uzmanlarından oluşturulacak farklı bir bilirkişi heyetine konuyu yukarıda açıklandığı biçimde incelettirmek, davalılar arasında asıl-alt işverenlik ilişkisi bulunup bulunmadığını, kazalının kapsamında çalıştığı hizmet alım sözleşmesi için ...

Çimento San. ve Tic. A.Ş. 'nin asıl işveren olup olmadığını denetime elverişli gerekçe ile ortaya koymak, sözleşmeye konu işte ... Çimento San. ve Tic.

A.Ş.'nin işçi çalıştırıp çalıştırmadığını araştırmak, tarafların alması gerekli önlemlerin neler olduğunu, bu önlemlerin alınıp alınmadığını, nedenleri ile birlikte açıklayarak, tarafların iş kazasının gerçekleşmesindeki kusur oranlarını - tarafların dosyada mevcut kusur raporlarına itirazları da göz önünde tutulmak suretiyle- her türlü şüpheden uzak şekilde tespit ettirmek taraflar lehine oluşan usuli kazanılmış hakları da gözeterek karar vermekten ibarettir.

11. Öte yandan, maddi tazminattan yapılacak indirimler hususunda davanın yasal dayanağını, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 55 inci maddesi oluşturmakta olup, anılan maddede “Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez.” hükmüne yer verilmiştir.

12.Somut olayda, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda, hükme esas hesap bilirkişi raporunda, dava dışı Halit Delimehmetoğlu'na cenaze ve defin gideri için yapılan ödemenin ifa amacı taşımadığı gözardı edilerek, yapılan ödemenin davacıların tazminat alacağından tenzil edilmesi suretiyle TBK’nın 55 inci maddesine aykırı olacak şekilde yapılan hesabın hükme esas alınması usule ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

13.Diğer taraftan ... sigortalının ölüm tarihi 22.01.2019 olmasına rağmen hükme esas hesap bilirkişi raporunda 02.02.2019 olarak alınması hatalı olmuştur.

14. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

15. O halde, davacılar ve davalı ... İnşaat ve Makina San. Taah. Tic. Ltd. Şti. vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve bu aşamada bozma sebebine göre temyiz eden tarafların temyiz itirazlarının sair yönleri incelenmeksizin, Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, 2. Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine, kararın bir örneğinin İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,