Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6013 K.2024/2158

Taraflar arasındaki ödeme emri iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce yapılan inceleme sonunda kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi tarafından Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı Kurum tarafından müvekkili şirkete ödeme emirleri gönderildiğini, müvekkili şirketin konkordato ilan ettiğini, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/2 esas sayılı dosyası üzerinden 18.01.2019 tarihinden başlamak üzere müvekkili şirkete geçici mühlet kararı verildiğini ve işbu kararın ticaret sicil gazetesinde yayınlandığını, işbu karar uyarınca müvekkili şirket aleyhinde İ.İ.K.206/1 maddesinde yazılı alacaklar için haciz yoluyla yapıldığını ve yapılacak takipler hariç olmak üzere müvekkili şirket aleyhinde hiçbir takip yapılmaması,

mevcut ve ileride yapılacak tüm takiplerin durdurulması hususunda ihtiyati tedbir kararı verildiğini, İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18.04.2019 tarihli duruşmasında müvekkili şirkete 1 yıllık kesin mühlet verildiğini açıklayarak davacıya gönderilen 2019/33580, 2019/33581, 2019/33582 takip numaralı ödeme emirlerinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesinde bahsi geçen Kurum İzmir İl Müdürlüğü’nün 0305281.35 sicil sayılı dosyasında işlem gören Atatürk Mah. 80. Sk. Ulucak Kemalpaşa İzmir adresinde kurulu davalı .... San. Tic.

A.Ş. adına tescilli “Hırdavat (nalburiye) malzemesi ve el aletleri toptan ticareti” işyerinin 01.04.1992 tarihinde 5510 sayılı Kanun kapsamına alındığını, davaya konu borcun davacıya ait işyerinin, 5510 sayılı Yasadan kaynaklanan 201811,12, 2019/1, 2, 3 dönemlerine ait prim ve eklentilerinden oluştuğunu, davacı işyeri hakkında dava konusu borcun tahsili amacıyla 2019/33580, 2019/33581, 2019/33582 sayılı dosya ile 6183 sayılı Kanun'a göre icra takibi başlatıldığını, bilindiği üzere 6183 sayılı Kanun'un “Ödeme emrine itiraz” başlıklı 58 inci maddesinde “..Kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahıs,

böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait itiraz işlerine bakan vergi itiraz komisyonu nezdinde itirazda bulunabilir. İtirazın şekli, incelenmesi ve itiraz incelemelerinin iadesi hususlarında Vergi Usul Kanunu hükümleri tatbik olunur.

Borcun bir kısmına itiraz eden borçlunun o kısmın cihet ve miktarını açıkça göstermesi lazımdır, aksi halde itiraz edilmemiş sayılır..” düzenlemesine yer verilmiş olup kabul anlamına gelmemek kaydıyla ilgili maddede sayılan itiraz nedenleri.

1) Böyle bir borcun olmadığı, 2) Kısmen ödendiği veya 3) Zamanaşımına uğradığı olup 6183 sayılı Kanun'da ödeme emrinin iptali ile ilgili bir düzenleme bulunmadığını, dava dilekçesinde ödeme emrinin iptali gerekçesi olarak belirtilen hususlar 6183 sayılı Kanun'un 58 inci maddesinde tahdidi olarak sayılan ödeme emrine itiraz sebeplerine dayanmadığını,

bu nedenle dahi Kurum alacağının tahsili gayesiyle takip dosyasından gönderilen ödeme emrinin iptali için açılan işbu davanın yasal dayanağı bulunmadığından reddi gerektiğini,6183 sayılı Kanun'un 58 inci maddesine göre davasında tamamen veya kısmen haksız çıkan borçludan hakkındaki davanın reddolunduğu miktardaki amme alacağı %10 zamla tahsil edilir.Bu nedenle davanın kısmen veya tamamen reddi halinde Kurumumuz lehine reddedilen miktar üzerinden %10 zamma hükmedilmesini talep ettiklerini açıklayarak haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddi ile yargılama giderleri ve 6183 sayılı Kanun'un 58 inci maddesi gereğince %10 zammın davacıya

yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.01.2020 tarihli ve 2019/145 Esas, 2020/12 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davalı tarafından davacıya gönderilen 2019/33580, 2019/33581 ve 2019/33582 numaralı ödeme emirlerinin iptaline, Mahkememizce verilen ihtiyati tedbirin mahkememiz kararı kesinleşinceye kadar devamına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 12.04.2022 tarihli ve 2020/491 Esas, 2022/817 Karar sayılı kararıyla davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Daire bozma ilamında; davacı şirket hakkında 18.01.2019 tarihinde geçici mühlet kararı verilmiş olduğu, davaya konu borç döneminin 2018/11-12 ve 2019/1-3. aylara ilişkin olduğu dikkate alındığında, davacı şirketin 2018/11-12. aylara ait borçtan sorumlu olduğu gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsiz olduğu belirtilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

İlk Derece Mahkemesi kararı ile; davalı Kurum tarafından davalı aleyhine damga vergisi ve işsizlik sigorta primine ilişkin takip yapıldığı, takibin 09.10.2019 tarihinde davacı şirkete tebliğ edilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Her ne kadar davalı kurum tarafından davacı şirkete karşı yukarıda bahsi geçtiği üzere takip yapılmış ve ödeme emirleri tebliğ edilmiş ise de dosya arasında mevcut bulunan İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/2 Esas sayılı dosyasında davacı şirket tarafından mahkemeden konkordato talebinde bulunulduğu, bahsi geçen dosyanın tensip ara kararının 4 üncü maddesinde davacı Termo Dinamik Makine San.ve Tic.

A.Ş. hakkında 18.01.2019 tarihinden itibaren başlamak üzere geçici mühlet kararı verilmesine karar verildiği, yine tensip kararının 8 inci maddesine göre davacı şirket hakkında 7101 sayılı Kanun'un 16 ncı maddesi ile değişik, 2004 sayılı Kanun'un 288/1 inci maddesi yollamasıyla uygulanması gerekli 2004 sayılı Kanun'un 294/1-2 maddeleri gereğince mühlet içinde davacı ...

Makine aleyhine 6183 sayılı amme alacaklarının tahsil usulü hakkında kanuna göre yapılan takiplerde dahil İİK'nun 206 ncı maddesinin 1 inci sırasında yazılı alacaklar için haciz yoluyla yapılmış ve yapılacak takipler hariç olmak üzere davacı şirket aleyhine hiçbir takip yapılmaması, mevcut ve ilerde yapılacak bütün takiplerin durdurulması, ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararlarının uygulanmamasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmiş olduğu, yine İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/2 Esas sayılı dosyasında yapılan 18.04.2019 tarihli duruşmada davacı şirket ile ilgili olarak 1 yıllık kesin mühlet verilmesine karar verildiği,

bu duruşma zaptının 2 nolu ara kararına göre mahkemenin 18.01.2019 tarihli tensip ara kararının 7-8-9-10-11-12 ve 13 nolu bentleri gereğince belirlenen ihtiyati tedbirlerin devamına dair kesin olmak üzere karar verilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Bahsi geçen İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/2 Esas sayılı dosyasında da verilen kararla sabit olduğu üzere mühlet içinde borçlu aleyhine 6183 sayılı amme alacaklarının tahsil usulü kanuna göre yapılan takiplerde dahil olmak üzere hiçbir takip yapılamayacağının açık olarak belirtilmiş olduğu,

davalı kurum tarafından bu hükme aykırı olarak mühlet içinde davacı hakkında takip yapıldığı anlaşıldığından aynı zamanda konkordato geçici mühlet kararının verilmesinin akabinde takiplerin durması açısından borcun mühletten önce ya da sonra doğması hususunda herhangi bir ayrım yapılmamış olduğu da dikkate alınarak davacının davasının kabulüne, bozma kararına karşı direnilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili dilekçesinde özetle; davaya konu prim borcunun mühlet kararından önceki dönemlere ait olduğunu, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/2 E sayılı dosyasının kesinleşmediğini beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

D. Gerekçe

1. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 ve 373 üncü maddeleri ile 6183 sayılı Kanun'un ilgili madde hükümleridir.

2. Değerlendirme

Davacı şirkete ait 305281 sicil sayılı işyerinin Kuruma olan borçları nedeniyle 2019/33580 takip numaralı dosyasında 2018/11-12 ve 2019/1-3. aylara ait 190.193,01 TL prim, 2019/33581 takip numaralı dosyasında 2018/11-12 ve 2019/1-3. aylara ait 15.498,56 TL İSP, 2019/33582 takip numaralı dosyasında 2018/11-12 ve 2019/1-3. aylara ait 1.209,84 TL damga vergisinin tahsili için ödeme emri düzenlendiği, ödeme emrinin 20.09.2019 tarihinde tebliğ edildiği, davanın 27.09.2019 tarihinde hak düşürücü süre içinde açıldığı, ödeme emrinin düzenleme tarihinin 16.09.2019 tarihi olduğu,

İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/2 Es. sayılı dosyasının 18.01.2019 tarihli tensip zaptının 4 üncü maddesinde davacı şirket hakkında 18.01.2019 tarihinden itibaren başlamak üzere geçici mühlet kararı verilmesine karar verildiği, tensip zaptının 8 inci maddesinde davacı şirket hakkında 7101 sayılı Kanun'un 16 ncı maddesi ile değişik, 2004 sayılı yasanın 288/1 inci maddesi yollamasıyla uygulanması gerekli 2004 sayılı Kanun'un 294/1-2 maddeleri gereğince mühlet içinde davacı ...

Makine aleyhine 6183 sayılı amme alacaklarının tahsil usulü hakkında kanuna göre yapılan takiplerde dahil İİK'nun 206 ncı maddesinin 1 inci sırasında yazılı alacaklar için haciz yoluyla yapılmış ve yapılacak takipler hariç olmak üzere davacı şirket aleyhine hiçbir takip yapılmamasına, mevcut ve ileride yapılacak bütün takiplerin durdurulmasına, ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararlarının uygulanmamasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verildiği, mahkemenin 18.04.2019 tarihli duruşmasında ise, davacı şirket ile ilgili olarak 1 yıllık kesin mühlet kararı verilmesine karar verildiği,

duruşma zaptının 2 nolu ara kararında, 18.01.2019 tarihli tensip ara kararının 7-8-9-10-11-12 ve 13 nolu bentleri gereğince belirlenen ihtiyati tedbirlerin devamına kesin olmak üzere karar verildiği, bu bağlamda kurum tarafından takip yapılamayacağı anlaşılmakta olup, İlk Derece Mahkemesinin direnme hükmünde dayandığı yasal dayanaklar ve gerekçeye göre Dairemize ait anılan bozma ilamının ortadan kaldırılması gerektiği anlaşılmıştır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası ve 373 üncü maddesinin beşinci fıkraları uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,