Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6017 K.2023/6519

Taraflar arasındaki hizmet ve prime esas kazancın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince fer'i müdahil kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın fer'i müdahil kurum vekili tarafından temyizi üzerine kararın bozulmasına karar verilmiş; Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Müvekkilinin davalı Demir Televizyon Radyo İşletmeciliği San. ve Ticaret A.Ş tarafından kurulan Merkez TV bünyesinde 01.09.2016 tarihinden itibaren aylık 15.000,00-TL net maaş karşılığında CEO olarak çalışmaya başlandığı, davalı şirket bünyesinde Merkez Tv nin kurulduğu ve tecrübe birikimini kullandığı suretiyle Aralık 2016 tarihine kadar çalıştığını SGK kaydı yapılmadığı ve primleri yatırılmadığı, sigortalığının başlangıcı çalışmaya başlanıldığı 01.09.2016 tarihi olmakla, davalı işveren tarafından sigortalılık başlangıç tarihi davalı kuruma bildirmediğini sigorta primlerinin ödenmediği,

bu sebeple 01.09.2016 tarihinden çalışmasının sona erdiği Aralık 2016 tarihine kadar iş akdine dayalı yasal haklarının talep edilemediğini, bu durum müvekkilinin maddi kayba uğramasına neden olduğu gibi emeklilik işlemlerinin de gecikmesine sebep vereceğini, müvekkilinin 01.09.2016- 2016 yılı Aralık ayı arasındaki davalı işveren yanında hizmet akdine bağlı olarak aylık ücretinin belirlenerek çalıştığının tespitine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında bir iş akdinin bulunmadığını, davacı tarafın davalı iş yerinde yapmış olduğu daimi bir hizmet ya da çalışmasının mevcut olmadığını, davacı tarafın sadece davalı iş yeri olan Merkez TV kanalının yayın hayatına başlamasından önce, kanalın kurulum aşamasında danışman niteliğinde fikir ve tavsiyelerde bulunduğunu, davacının devamlı bir şekilde davalı iş yerinde hizmet vermediğini, davacı taraf aylık 15.000 TL. net maaş aldığını belirtse de davacı tarafa danışmanlık yapmış olduğu Eylül 2016 ile Aralık 2016 tarihine kadar olan danışmanlık hizmeti için aylık 7.000 TL elden ödendiğini, buna ilişkin ödeme makbuzların bulunduğunu, açılan davanın haksız ve iddiadan uzak olması nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Feri Müdahil Kurum vekili, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.11.2019 tarih ve 2017/378 Esas 2019/458 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile 01.09.2016- 30.11.2016 tarihleri arasında 7.000,00 TL ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili, davanın kabulüne ilişkin elverişli yazılı delil bulunmadığını, Kurum kayıtlarının aksinin eşdeğerde yazılı delillerle ispatı gerektiğini, verilen kararın çelişkili tanık anlatımlarına, hatalı ve çelişkili bilirkişi raporuna, eksik incelemeye dayalı olduğunu beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 14.12.2021 tarih 2020/1495 - 2021/1740 E-K sayılı kararı ile; "...İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından, davalı işyerinin 02/03/2016 tarihinde kanun kapsamına alınmış olduğu, tüm bordro tanık beyanlarına göre davacının, davalıya ait işyerinde CEO olarak davalı işverenin emir ve talimatları ile hareket ederek,

mesaisinin bir kısmını davalıya ait işyerinde geçirerek kısmi süreli çalışma ile hizmet akdine bağlı olarak kesintisiz bir şekilde çalıştığı, işgücünü belirli bir zaman içinde çalıştıranın buyruğunda bulundurmak suretiyle, çalışan kişinin, çalışmasının hizmet akdine tabi olduğu hususunun Yargıtay'ın yerleşik görüşlerinden olduğu, davacının da işgücünü talep edilen tarihler aralığında davalı işverenin buyruğu altında bulundurduğu,

bu nedenle davacının talep ettiği zaman aralığındaki çalışmasının hizmet akdine tabi olduğunun ve davacının davalı işverenin sunduğu imzalı makbuzda davacıya 7.000-TL ödeme yapıldığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesince hizmet tespiti yönünden davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak dairemizce de davacı aylık 7.000,00 TL net ücret ödemesi yapıldığı kabul edilmekle birlikte.

2016 yılı prime esas kazancın üst sınırının 10.705,50 TL brüt olduğu, davacının tespiti istenen dönem yönünden 2016 yılı Ekim ayında 1.300,80 TL, 2016 yılı Kasım ayında 1.784,25 TL başkaca bildirilmiş prim esas kazancının bulunduğu, tespiti istenen net miktar ile anılan bildirimler dikkate alındığında davacının kurum kayıtlarına tescili istediği kazancın prime esas kazancın üst sınırını geçtiği, bu halde ilk derece mahkemesince prime esas kazanç üst sınır geçilmemek üzere karar verilmesi gerekirken aylık 7.000,00 TL net prime esas kazanç belirlenmesi doğru olmamıştır..." gerekçesi ile;

I-Feri Müdahil ... Başkanlığı'nın istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

II-Davanın kısmen kabulü ile davacının, davalı Demir Televizyon- Radyo İşletmeciliği San. A.Ş.'ye ait 2 6020 01 01 1049482 014 01-36 sicil sayılı işyerinde 01.09.2016- 30.11.2016 tarihleri arasında aylık net 7.000,00 TL ücret ile hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine, (prime esas kazancı aylık toplam 10.705,50 TL brüt geçmemek üzere) Fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 10.05.2022 tarih 2022/3941-6801 E-K sayılı ilamında; "...Davacının, dava konusu edilen uyuşmazlık konusu dönemde dava dışı işyerinden hizmet bildirimi olduğu anlaşılmakla, Mahkemece, öncelikle HMK 31. maddesi kapsamında davacının talebi açıklattırılarak, dava konusu dönemde dava dışı işyerinden yapılan bildirimlerin gerçek olup olmadığı, davacı tarafça bu bildirimlerin iptali mi dışlanması mı istendiği, çalışmalarının kısmi mi tam zamanlı mı olduğu,

günde kaç saat çalışma yapıldığı açıklığa kavuşturulmalı, dava dışı işyerinden yapılan bildirimlerinin iptali isteniyorsa dava dışı işverenin de hak alanını ilgilendirmesi nedeniyle HMK’nın 124 üncü maddesi gereğince dava dışı işverene de husumet yöneltilmesi sağlanmalı, davacının çalışmasını ... durumda olan bordrolu tanıklar tespit edilerek bu hususlar dikkate alınarak dinlenilmeli ve uyuşmazlık konusu husus hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir." gerekçesiyle söz konusu

karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Dairemizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından, davalı işyerinin 02.03.2016 tarihinde kanun kapsamına alınmış olduğu, Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda talep konusu 01.09.2016- 30.11.2016 arası dönemde 2016/10 uncu ay 4 gün 2016/11 inci ay 5 gün dava dışı ...

Aydın Üniversitesi adına tescilli işyerinden hizmet bildirimi bulunduğundan dava dışı işyerinden yapılan bildirimlerin gerçek olup olmadığı, davacı tarafça iptali mi yoksa dışlanmasının mı istendiği hususunda davacıya beyanda bulunması için süre verildiği davacı tarafça dava dışı işyerinden yapılan bildirimlerin gerçeğe aykırı olduğunu beyan etmesi üzerine dava dışı işvereni davaya dahil etmesi için süre verildiği ve dava dışı işveren ...

Aydın Üniversitesinin davaya dahil edildiği, dahili davalı işveren elektronik olarak kayıt altına alınan işe giriş çıkış gün ve saatlerini gösterir puantaj kayıtlarını ve ücret bordrolarını cevap dilekçesi ekinde sunduğu ve cevap dilekçesinin davacı, davalı Demir Televizyon Radyo İşletmeciliği San. Ve Tic. A.Ş.'' işveren ile feri müdahile tebliğ edildiği, davacının dahili davalı ...

Üniversitesince sunulan ve taraflarca aksi iddia edilmeyen kayıt ve bordrolara göre Ekim 2016 tarihinde 4 gün (bordroda 24 saat üzerinden, bordro ve kayda göre günlük 6 saat üzerinden) Kasım 2016 tarihinde 5 gün (bordroda 34 saat üzerinden, bordro ve kayda göre günlük 6 saat 48 dakika olmak üzere tam zamanlı olarak çalıştığının dahili davalı ... yönünden davanın reddi gerektiği böylece tüm bordro tanık beyanlarına göre davacının, davalı Demir Televizyon Radyo İşletmeciliği San.

Ve Tic. A.Ş.''ye ait işyerinde CEO olarak davalı işverenin emir ve talimatları ile hareket ederek, mesaisinin bir kısmını davalıya ait işyerinde geçirerek kısmi süreli çalışma ile hizmet akdine bağlı olarak kesintisiz bir şekilde çalıştığı, işgücünü belirli bir zaman içinde çalıştıranın buyruğunda bulundurmak suretiyle, çalışan kişinin, çalışmasının hizmet akdine tabi olduğu hususunun Yargıtay'ın yerleşik görüşlerinden olduğu,

davacının da işgücünü talep edilen dahili davalı ... işveren tarafından bildirilen süreler dışında 01.09.2016- 30.11.2016 tarihleri arasında Eylül 2016'da 30 gün, Ekim 2016'da 26 gün, Kasım 2016'da 25 gün olmak üzere tarihler aralığında davalı işverenin buyruğu altında bulundurduğu, bu nedenle davacının belirtilen zaman aralığındaki çalışmasının hizmet akdine tabi olduğunun ve davacının davalı Demir Televizyon Radyo İşletmeciliği San. ve Tic.

A.Ş.'' işverenin sunduğu imzalı makbuzda davacıya 7.000-TL ödeme yapıldığı, davacıya aylık 7.000,00 TL net ücret ödemesi yapıldığı kabul edilmekle birlikte.

2016 yılı prime esas kazancın üst sınırının 10.705,50 TL brüt olduğu, davacının tespiti istenen dönem yönünden 2016 yılı Ekim ayında 1.300,80 TL, 2016 yılı Kasım ayında 1.784,25 TL başkaca bildirilmiş prime esas kazancının bulunduğu, tespiti istenen net miktar ile anılan bildirimler dikkate alındığında davacının kurum kayıtlarına tescili istediği kazancın prime esas kazancın üst sınırını geçtiği, bu halde prime esas kazanç üst sınır geçilmemek üzere karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle davanın davalı Demir Televizyon Radyo İşletmeciliği San. ve Tic. A.Ş.' kısmen kabulüne, dahili davalı ... yönünden reddine dair oybirliğiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile,

Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile,

Davacının, davalı Demir Televizyon- Radyo İşletmeciliği San. A.Ş.'ye ait 2 6020 01 01 1049482 014 01-36 sicil sayılı işyerinde 01.09.2016- 30.11.2016 tarihleri arasında Eylül 2016'da 30 gün, Ekim 2016'da 26 gün, Kasım 2016'da 25 gün olmak üzere aylık net 7.000,00 TL ücret ile hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine, (prime esas kazancı aylık toplam 10.705,50 TL brüt geçmemek üzere)

Fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil kurum vekili, eksik araştırmaya dayalı kararın bozulmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci ve 5510 sayılı Kanun'un 80 inci, 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla feri müdahil Kurum vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,