Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6050 K.2023/5946

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen menfi tespit davasında davanın kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Kararın, davalı kurum vekili tarafından temyizi neticesinde kararın bozulması üzerine bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne dair verilen kararın da bozulması üzerine İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Mahkemesi kararı davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin ... Spor Kulübü Derneğinde 22.06.2003 ile 16.09.2003, 13.09.2004 ile 24.05.2004, 03.07.2007 ile 16.08.2008 tarihleri arasında yönetim kurulu üyeliği yaptığını, SGK ... İl Müdürlüğü'nün 31.12.2014 tarihli ve 94960726/683-19753269 sayılı yazıları ile ...

Spor Kulübü Başkanlığı'nın 29.12.2014 tarihi itibariyle 155.977,72 TL asıl ve 365.404,91 TL olmak üzere toplam 521.382,63 TL. borcu olduğunun, sözkonusu borç nedeniyle kulüp yönetim kururlu üyesi olması nedeniyle borçlardan sorumlu olduğunun bildirildiğini, öncelikle tüm alacakların zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin yönetim kurulu üyesi olarak görev yaptığı hiçbir dönemde kulübü temsil ve kulüp adına imza atmaya yetkili olmadığını ileri sürerek, ...

Spor Kulübüne ait SGK ... İl Müdürlüğü'nün 31.12.2014 tarihli ve 94960726/683-19753269 sayılı yazısı ile belirtilen dönemlere ilişkin 155.977,72 TL asıl ve 365.404,91 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 521.382,63 TL yönünden müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; "Davacının ... Spor Kulübü Derneği'nin 22.06.2003 ile 16.08.2008 döneminde bahse konu derneğin borç ve alacaklarından sorumlu yönetim kurulu üyesi olduğunu, ... Spor Kulübü Başkanlığı'nın 29.12.2014 tarihi itibariyle 155.977,72 TL asıl ve 365.404,91 TL olmak üzere toplam 521.382.63 TL borcu bulunduğunu, bu durumun SGK ... İl Müdürlüğünün 31.12.2014 tarihli ve 94960726/683-19753269 sayılı yazısıyla davacıya bildirildiğini, davacı borçtan sorumlu olmadığını iddia etse de, davacının borç konusu dönemde yetkili yönetim kurulu üyesi olduğunun belgelerle ortada olduğunu, davacının zamanaşımı iddiasının da hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, Kurum alacaklarının 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.07.2015 tarih, E.2015/37, K.2015/357 sayılı kararıyla; davacının 21.06.2003 ile 22.02.2005 tarihleri arasında ... Spor Kulübü Derneğinin yönetim Kurulu üyeliği yaptığı, 16.08.2008 tarihinde yapılan olağan genel kurulu sonucunda yeniden Yönetim Kurulu asil üyesi olarak seçildiği, buna göre; davacının ...

Spor Kulübü Derneğinin Yönetim Kurulu üyesi olmadığı 23.02.2005 ile 15.08.2008 tarihleri arasına ait işyerinin prim borçlarından sorumlu tutulmasının mümkün bulunmadığı. Yönetim Kuru olarak görev yaptığı 21.06.2003 ile 22.02.2005 tarihleri arasında ise.

Yönetim Kurulu'nun 30.06.2003 tarihli ve 101 sayılı kararı ile kulüp Başkanı........’dan en az üçünün imzası olmak şartı ile derneği temsil ve ilzam ile yetkili kılınmış olması,Yönetim Kurulunun 24.05.2004 tarihli ve 113 sayılı kararı ile kulüp Başkanı....., muhasipler........’den en az ikisinin imzası olmak şartı ile derneği temsil ve ilzam ile yetkili kılınmış olması karşısında ...

Spor Kulübü Derneğini temsil ve ilzam yetkisi bulunmayan davacının 506 sayılı Kanun'un 80 inci maddesi gereğince ... Spor Kulübü Derneğinin sigorta prim borçlarından ve fer’ilerinden işverenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasının mümkün bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 25.09.2018 tarih ve E.2015/20575, K.2018/7003 sayılı kararında. "Eldeki davada, Mahkemece, davacının 21.06.2003 ile 22.02.2005 tarihleri arasında ... Spor Kulübü Derneğinin yönetim Kurulu üyeliği yaptığı, 16.08.2008 tarihinde yapılan olağan genel kurulu sonucunda yeniden Yönetim Kurulu asil üyesi olarak seçildiği, buna göre; davacının ...

Spor Kulübü Derneğinin Yönetim Kurulu üyesi olmadığı 23.02.2005 ile 15.08.2008 tarihleri arasına ait işyerinin prim borçlarından sorumlu tutulmasının mümkün bulunmadığı, 21.06.2003 ile 22.02.2005 tarihleri arasında ise ... Spor Kulübü Derneğini temsil ve ilzam yetkisi bulunmayan davacının, derneğin sigorta prim borçlarından ve fer’ilerinden işverenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması mümkün bulunmadığından bahisle davanın kabulüne karar verilmiştir. ...

Spor Kulübü Derneğinin karar defterlerinin incelenmesi neticesinde, Mahkeme kabulünün aksine davacının, 01.07.2007-16.08.2008 tarihleri arasında da yönetim kurulu üyesi olduğu ve 16.08.2008 tarihinde yapılan olağan genel kurulu sonucunda görev dağılımının belirlendiği, iptali istenen yazı içeriğinde ise davacının 21.06.2003-13.09.2003, 20.05.2004-25.01.2005, 01.07.2007-16.08.2008-07.11.2008 dönemlerine ilişkin prim borcu yönünden sorumlu tutulduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davacının yönetim kurulu üyesi olduğu dönemlerin hatalı belirlenmesi suretiyle, asıl borçlu ... Spor Kulübü Derneğinde temsil ve ilzam yetkisinin bulunup bulunmadığına göre tespit yapılmıştır. Tüm bu açıklamalar doğrultusunda, mahkemece yapılması gereken iş, davacının sorumlu olduğu dönemlere ilişkin borcun zamanaşımına uğrayıp uğramadığı hususu ile davacının yönetim kurulu üyesi olduğu dönemlerde ...

Spor Kulübünde temsil ve ilzam yetkisi olup olmadığı Spor Kulübünün kayıtları üzerinden yöntemince, kuşku ve duraksamaya yer kalmayacak şekilde araştırılıp sonucuna göre davacının borçtan sorumluluğu konusunda bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir." şeklindeki ilamı ile verilen karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 23.06.2020 tarih ve E. 2019/139, K.2020/143 sayılı kararı ile ... Spor Kulübü Derneğinin yönetim kurulu üyesi olarak görev yaptığı 21.06.2003- 18.02.2005 ve 01.07.2007-07.11.2008 tarihleri arasında ... Spor Kulübü Derneğini temsil ve ilzam yetkisi bulunmayan davacının 506 sayılı Kanun'un 80 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 88/20 inci maddesi gereğince ... Spor Kulübü Derneğinin sigorta prim borçlarından ve ferilerinden işverenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması mümkün bulunmadığı kanaatine varılmış olup,

SGK ... İl Müdürlüğünün 31.12.2014 tarihli ve 94960726/683-19753269 sayılı yazısı ile bildirilen ... Spor Kulübü Demeğinin 2.7990.0101.0004571.068.01-39 sicil sayılı işyerinin;

2003/06-07-08-09-10-11-12 ve 2004/01-01-03-04-05-06-07-08-09-10 ve 11. aylarına ait prim, işsizlik primi ve damga vergisine ilişkin prim borçlarının zamanaşımına uğradığı,

21.06.2003 - 18.02.2005 ve 01.07.2007 - 07.11.2008 tarihleri arasına ait prim, işsizlik primi ve damga vergisine ilişkin prim borçlarından ... Spor Kulübü Derneğini temsil ve ilzam yetkisi bulunmayan davacının sorumlu tutulmasının mümkün bulunmadığı anlaşıldığından davacının davalı Kuruma 155.977,72 TL asıl ve 365.404,91 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 521.382,63 TL borcu bulunmadığı sonuç ve kanısına varılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

A. 2'nci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 24.03.2021 tarih ve E.2020/10783, K.2021/3952 sayılı kararında; Mahkemenin 01.07.2008 tarihi öncesi yönünden kabul kararı yerindedir. 01.07.2008-2009/7. ayı tarihleri arasındaki dönem yönünden; davacının sorumlu olduğunun kabul edilmesi gerekmekte olup aksi yöndeki karar isabetsizdir. 2009 yılı 8. ayı yönünden ise; dosya kapsamında davacının 2009 yılı 7. ayına kadar yönetim kurulu üyeliğine ilişkin kayıtlar bulunmakla birlikte, sonrasına ait belge bulunmadığı ve en son 2009/8. ayına ait borç bulunduğu anlaşılmakla; 2009 yılı 8. ayı sonu itibariyle davacının yönetim kurulu üyeliğinin devam edip etmediği araştırılıp devam ettiğinin tespiti halinde bu aydan da sorumlu olduğunun tespiti gerekmektedir." şeklindeki ilamı ile verilen karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıdaki tarih ve sayılı kararı ile yapılan yargılama, toplanan deliller, getirtilen ve ibraz edilen bilgi ve belgeler, mahkemece denetime elverişli olduğu değerlendirilen bilirkişi raporu ile tüm dosya muheviyatı değerlendirildiğinde. Yargıtay bozma ilamında yer alan gerekçe ve bozma sebepleri ile borç dökümüne ait belgelere göre ...

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından davacıya gönderilen 31.12.2014 gün 19753269 varide sayılı yazıda yer alan borçlardan davacının 2008/7, 8, 12, 2009/1, 2, 8 döneme ait olan 808,63 TL prim borcu aslı ile bu borcun 29.12.2014'e kadar işlemiş 691,23 TL gecikme zammı borcu, 2008/7, 8, 12, 2009/1, 2, 8 döneme ait olan 71,35 TL işsizlik prim borcu aslı ile bu borcun 29.12.2014'e kadar işlemiş 132,33 TL gecikme zammı borcu, 2008/7, 8, 12, 2009/1, 2, 7,

8 döneme ait olan 84,90 TL damga vergisi borcu aslı ile bu borcun 29.12.2014'e kadar işlemiş 67,84 TL gecikme zammı borcu olmak üzere toplam 967,88 TL asıl borç ve 29.12.2014'e kadar işlemiş 820,05 TL gecikme zammı olmak üzere 1.784,93 TL borçtan sorumlu olduğu; ...

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından davacıya gönderilen 31.12.2014 gün 19753269 varide sayılı yazısında yer alan borçlardan yukarıda birinci madde belirtilen miktarı aşan 155.012,84 TL borç aslı ve bu borç asıllarının 29.12.2014'e kadar işlemiş 364.584,86 TL gecikme zammı toplam 519.597,70 TL borçtan sorumlu olmadığı kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı kurum, eksik araştırma ile hüküm kurulduğunu beyanla İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası;

6183 sayılı Kanun'un 35, mükerrer 35, mülga 506 sayılı Kanun'un 80 inci ve 5510 sayılı Kanun'un 88'inci maddeleri.

3. Değerlendirme Eldeki davada, davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen karar yerinde olmakla birlikte; davalı kurum aleyhine harç yükletilemeyeceği hususu gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; İlk Derece Mahkemesi hükmünün 4 numaralı bendinde yer alan "4-)Davacı tarafından yatırılan 2.663,71 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine," ibarelerinin hüküm fıkrasından çıkartılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,