Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6143 K.2023/6752

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali-itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı - karşı davacı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı - karşı davacı Kurum vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 1990 yılı öncesi vergi mükellefi ve ... Esnaf ve Sanatkarlar Kooperatif Derneği üyesi olan davacının prim borçlarının 1993 - 1994 yıllarında icra kanalıyla tahsil edildiğini, prim ödemelerine 2006 yılına kadar devam eden ve bu tarihte çıkan af yasası kapsamında borçlanma yaparak 2006 yılından itibaren yaşlılık aylığı almakta olan davacının yaşlılık aylığının iptaline dair Kurum işleminin iptali ile ödenmeyen aylıkların yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili özetle; Gültepe Esnaf ve Sanatkârlar Odası'ndaki kaydının geçersiz olması nedeniyle hizmet süresi değişen ve emekliliği iptal edilen davalıya yapılan yersiz ödemelerin iadesi için açılan icra takibinin davalı tarafından itiraz edilerek durdurulduğunu, borçlu tarafından yapılan itirazın haksız olduğunu beyanla itirazın iptali ile %40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

Asıl Davada davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum Başmüfettişi tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen rapor doğrultusunda mevzuata aykırı olarak meslek odası kayıtlarında silinti ve kazıntı yapılarak sahte belge düzenlemek suretiyle yersiz ve usulsüz olarak emekli edildiği anlaşılan davacının yaşlılık aylığının iptal edildiğini, Kurum işleminin yerinde olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin Gültepe Esnaf ve Sanatkârlar Odası üye kayıt defterinden 608 sayılı üye kaydının mevcut olduğunu, üye kaydında geçersizlik gibi bir durumun söz konusu olmadığını, konu ile ilgili ceza davasının derdest olduğunu beyanla davanın reddine ve davacı aleyhine %40 tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı- davalı ... ...’un 21.11.1990 tarih 111353 evrak kayıt numaralı Giriş Bildirgesi ile Genelev İşletmeciliği mesleğinden dolayı 08.08.1990 tarihi itibariyle Bağ-Kur kayıt ve tescili yapıldığı, 11.05.2006 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal ettirilen belgede; ... ...’un asansör tamiri işinden dolayı 10.08.2005 tarihinde vergi kaydının başladığı ve devam ettiği, 15.08.2005 tarihinden itibaren ise Esnaf ve Sicil Memurluğuna kaydının olduğu ve kaydının devam ettiğine, Gültepe Esnaf ve Sanatkarlar Odasından temin edilen kayıtta ise.

608 üye kayıt numarası ile 21.05.1968 tarihinden itibaren Oda kaydının olduğu, belgeler Kuruma ibraz edildiği, davalı ... ...

11.05.2006 tarih, 180320 sayılı dilekçe ile 5458 sayılı Kanun kapsamında prim borcunu ödemesi için Kuruma başvurduğu, davalı Kurumca tahakkuk ettirilen 20.342,00 TL prim ve gecikme zammını ödeyip 31.05.2006 tarihli tahsis talebiyle yaşlılık aylık talebinde bulunması üzerine 22.03.1985 -31.05.2006 süresi 7629 PÖGS ve 12 inci Basamak üzerinden 1479 sayılı yasa kapsamında aylık bağlandığı,

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından düzenlenen 25.12.2009 tarih, 307462/SRŞ/06 sayılı soruşturma raporunda ... ..., Metin Kavruk, Bekir Budak ve Sevim Sümen adına Gültepe Esnaf ve Sanatkarlar Odasına-kayıtlarının olmadığı döneme ilişkin olarak anılan meslek odası kayıtlarında silinti ve kazıntı yapılarak sahte belge düzenlemek suretiyle, Bağ-Kur sigortalılığına esas gerçek dışı sigortalılık belgelerinin düzenlendiği tespit edilerek ...

Bağ-Kur numaralı ...adına, Gültepe Esnaf ve Sanatkarlar Odasından usulsüz işlemlerle temin edilen. 22.03.1985-07.08.1990 ve 01.01.1991-09.08.2005 tarihleri arasındaki hizmet sürelerinin iptal edildiği, söz konusu rapora istinaden...

Bağ-Kur nolu davalı - davacı ... ...’un 22.03.1985-07.08.1990 ve 01.01.1991-09.08.2005 tarihleri arasındaki hizmet sürelerinin iptal edilmesi üzerine 5400 gün hizmet süresini doldurmadığı gerekçesiyle 01.06.2006 tarihinden itibaren 2009/9 uncu Ay dahil ödenen aylıklar 20.556,00 TL’sı ve 4.236,00 TL’sı sağlık gideri olmak üzere 24.792,00 TL borç çıkartıldığı,

Celp edilen ... 7. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2018/504 E. 2018/504 K. Sayılı dava dosyasının incelenmesinde.

Sosyal Güvenlik Kurumu Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Başmüfettişince düzenlenen 25.12.2009 tarih, 307462/SRŞ/06 sayılı soruşturma raporunda Gültepe Esnaf ve Sanatkarlar Odası kayıtlarında bir kısım üyelerin işlemlerinde usulsüzlük yapıldığı tespiti üzerine ...hakkında kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçu işlediği iddiasıyla açılan kamu davasının yapılan yargılamasında yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması nedeniyle CMK 223/2-e maddesi gereğince beraatine karar verildiği,

verilen beraat kararının temyizi üzerine Yargıtay 15. Ceza Dairesi 2019/3005 E. 2019/6853 K sayılı onama ilamında “sanık ...’in 1976 senesinde eklenti yolu ile kaydının yapıldığının sanık tarafından bilindiği yönünde delil bulunmadığına, bu sebeple bu eylemden sorumlu tutulamayacağına dair 28.03.2012 tarihli bilirkişi raporu, sanığın 1960 senesinden beri ... ilinde esnaf olarak çalıştığına dair tanık beyanları, SGK kurumu tarafından sanığın primlerinin tamamının yatırılması ve prim borcunun olmaması ile sanığa emekli maaşı bağlanacağı yönündeki yasal düzenlemeler ile maaş bağlanmış olması karşısında,

kendisinin odaya üye olduğunu düşünen ve primleri de yatırılmış olan sanığın fiilen çalışmadığı ve suç kastı ile hareket ettiği yönünde cezalandırılmasına yeter delil bulunmadığı gerekçesiyle verilen beraat hükmünde bir isabetsizlik görülmemiştir denildiği,

6552 sayılı Kanun'un 58 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanuna eklenen Geçici 54 üncü maddesinde davacı lehine getirilen düzenlemelere, ceza yargılamasındaki kesinleşen olgulara nazaran; davacı-karşı davalı ... Bağ-Kur numaralı ... ...’un yaşlılık aylığının iptali ile ilgili davalı Kurum işleminin iptalinin gerektiği, ödenmeyen yaşlılık aylıklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi gerektiği, bu bağlamda birleşen dava dosyasına yönelik davacı - karşı davalı ... ...’un yapmış olduğu itirazının yerinde olduğu yönünde mahkememizde kanaat hasıl olmakla;

Mahkememiz dava dosyası yönünden;

Davanın kabulü ile;

Davalı kurumun davacının yaşlılık aylığının iptaline dair kurum işleminin iptaline, yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesinin gerektiğinin tespitine,

Mahkememiz dosyası ile birleşen ... 9. İş Mahkemesi’nin 2011/758 Esas 2011/889 Karar sayılı dava dosyası yönünden;

Sübut bulmayan davanın reddine, Alacak likit olmadığından davalının tazminat talebinin reddine, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı - karşı davacı kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: 1.Davalı Vekilinin İstinaf Sebepleri B.K. 74 üncü maddesi hükmü uyarınca ceza mahkemesi kararının hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu, sahte belgelere dayalı gün kazanımı nedeniyle kesilen aylıklara dair Kurum işleminin hukuka uygun olduğunu ve yersiz olarak ödenen aylıkların tahsili amacıyla açılmış icra takibine yapılmış itirazın da iptali gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; istinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında 6100 sayılı HMK'nın 355 inci maddesindeki düzenleme gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan incelemede, dava dosyasındaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere, vakıa ve hukuki değerlendirme ile yukarıda belirtilen gerekçe kapsamında ve özellikle; oda kaydındaki usulsüzlüğün, 5510 sayılı Kanun'un Geçici 54 üncü maddesinin ikinci fıkrası kapsamında bulunmadığından,

davacının 5510 sayılı Kanun'un Geçici 54 üncü maddesinden faydalanma şartlarının oluştuğu dikkate alındığında, ilk derece Mahkemesince delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davanın kabulüne dair verilen kararın yerinde olduğu belirgin olup ayrıca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığından;

... 8. İş Mahkemesi'nin, 02.02.2022 tarihli, 2010/549 E, 2022/12 K. sayılı kararına yönelik SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı - karşı davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı karşı davacı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava, yaşlılık aylığının kesilmene yönelik Kurum işleminin iptali, ödenmeyen yaşlılık aylıklarının yasal faizi ile birlikte tahsili istemine ilişkindir.

Birleşen Dava, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2- 01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Kanun'un 24'üncü maddesi ile 6552 sayılı Kanun'un 58'inci maddesi ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na eklenen Geçici 54 üncü madde

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı karşı davacı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,