Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6255 K.2024/8084

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalıya bağlı okullarda 2004-2018 yılları arasında ücretli öğretmen olarak çalıştığını ancak kesintisiz ve tam zamanlı çalışmasına rağmen hizmetlerinin eksik bildirildiğini beyanla çalışmalarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının sözleşmeli öğretmen olarak değil ücretli öğretmen olarak çalıştığını, ücretli öğretmenlerin ise ayda 30 gün üzerinden sigortalılıklarının bildirilmediğini, ay içinde çalıştıkları ders saatinin 7,5 saate bölünmesi ile ulaşılan gün sayısının prim günü olarak bildirildiğini ve davacı adına yapılan bildirimlerde eksiklik bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

2. Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; mülga 1475 sayılı Kanun'un 61 inci maddesi gereğince usta öğreticilerin bir günlük çalışma süresinin 7,5 saat olarak belirlendiğini, 4857 sayılı Kanun'un 63 üncü maddesinde bir günlük çalışma süresinin haftada en çok kırk beş saat olduğunu, bu sürenin işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit bölünerek uygulanacağının hüküm altına alındığını, usta öğreticilerin 4857 sayılı Kanun'a tabi oldukları dikkate alınarak part-time suretiyle çalışan bu kimseler hakkında bir günlük çalışma karşılığı 7,5 saat kabul edilip işlem yapıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının prim ödeme gün sayıları hesaplanırken, 5510 sayılı Kanun'un 80/j maddesinin uygulama alanının bulunmadığı göz önüne alınmış, toplam aylık çalışma saatleri, 1 gün = 7,5 saat esası üzerinden aylık çalışma gün sayısına dönüştürülüp bu hususta denetime elverişli rapor alınmış ve raporda belirlenen aylarda eksik bildirim yapılan günler tespit edilmekle davanın kısmen kabulü ile davacının ... bünyesinde.

Kuruma bildirilen günler hariç olmak üzere 2009 yılı Ekim ayında 2 (iki) gün, 2014 yılı Ocak ayında 6 (altı) gün, 2014 yılı mayıs ayında 3 (üç) gün, 2014 yılı haziran ayında 15 (onbeş) gün, 2017 yılı ocak ayında 8 (sekiz) gün, 2017 yılı Mart ayında 5 (beş) gün ve 2017 yılı Haziran ayında 15 (onbeş) gün daha kesintisiz ve sürekli olarak asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemenin ikinci bilirkişi raporu alınırken bilirkişiyi yönlendirdiğini ve raporunu 7,5 saate göre hazırlamasını istediğini, usule aykırı rapor ile yazılı şekilde karar verilmesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin tam zamanlı çalıştığını ileri sürmüştür.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; davanın beş yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davacının hizmetlerinin Kuruma eksiksiz bildirildiğini ileri sürmüştür

3. Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde; dava açılmadan önce Kuruma başvuru yapılmadığını, müvekkili Kurumun davada taraf sıfatı bulunmadığını, müvekkili aleyhine yargılama giderine hükmedilemeyeceğini, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından, gelen işyeri ve Kurum kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle yapılan inceleme sonucunda; puantaj kayıtlarına göre 7,5 saatlik çalışma 1 gün kabul edilerek davacının eksik hizmetinin tespit edildiği anlaşıldığından, bilirkişiden içtihatlar doğrultusunda rapor hazırlanmasının mahkemece istenilmesinin mümkün olduğu, hazırlanan raporun hükme esas alınmasının da yerinde olduğu, mahkemenin davanın kabulüne dair kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, tarafların istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Taraf vekilleri, istinaf dilekçeleri ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının Kuruma bildirilmeyen hizmet sürelerinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1)6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2) 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun’un 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmesi yerinde ise de, davalı ... Bakanlığının harçtan muaf olduğu gözetilmeksizin yargılama giderleri arasında olan harçtan sorumlu tutulması yönünde karar tesisi hatalı olmıştur.

3. Diğer taraftan İlk Derece Mahkemesinin gerekçeli kararı incelendiğinde, davacının dava konusu talebine göre Mahkemece talebinin kısmen kabulüne karar verildiği halde, hatalı değerlendirme sonucu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 312 ve 323 üncü maddelerine uygun şekilde, tarafların haklı çıktıkları oranda yargılama giderlerinin paylaştırılarak karar verilmesi gerekirken Mahkemece yargılama giderlerinin tamamının davalı tarafa yükletilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

4. Ne var ki bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan "alınması gereken 80,70 TL harçtan 44,40 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 36,30 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına" cümlesinin silinmesine, yerine "davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına" cümlesinin yazılmasına,

(3) numaralı bendinde yer alan "davacı tarafından yatırılan 44,40 TL başvuru harcı, 44,40 TL peşin harç olmak üzere toplam 88,80 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine" cümlesinin silinmesine, yerine "Davacı tarafından yatırılan 44,40 TL başvuru harcı, 44,40 TL peşin harç olmak üzere toplam 88,80 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine" cümlesinin yazılmasına,

(4) numaralı bendinde yer alan "Davacının karşıladığı toplam 700,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine" cümlesinin silinmesine, yerine "Davacının karşıladığı toplam 700,00 TL yargılama giderinin kabul/ret oranına göre 350,00-TL.'sinin davalı ... Bakanlığından alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına",

hükme (7) numaralı bent eklenerek "Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca takdir edilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Bakanlığına verilmesine" cümlesinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,