Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6528 K.2023/7113

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı ...'a ait Irmak Mobilya işyerinde 01.05.1986 tarihinde işe başladığını ve işyeri sicil numarası dosyasının 154089 olduğunu, müvekkilinin söz konusu işyerinde 1 ay çalıştığını, kuruma bildirilmediğini, davacının hak kaybına uğradığını, emeklilik süresi hesabında fark çıktığını belirterek, davacı müvekkilinin sigorta başlangıç tarihinin 01.05.1986 tarihi olarak tespitini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıların üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; kurum işleminin doğru olduğunu belirterek, davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacının üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Diğer davalı davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasını somut ve inandırıcı bilgilere dayalı biçimde kanıtlayalamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı vekili; fiili çalışmanın ispat edildiğini, eksik inceleme ile karar verildiğini, resen tespit edilecek gerekçelerle davanın kabulü gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı SGK vekili istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık 01.05.1986 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2 nci, 108 inci maddesi hükümleridir.

506 sayılı Kanun'n 108 inci maddesi gereğince sigortalılık başlangıç tarihinin belirlenmesine ilişkin açılan her dava, sigortalılığın saptanması istemini de içerdiğinden, aynı Kanunun 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası kapsamında bir günlük çalışmanın belirlenmesi davasıdır.

Bu nedenle hizmet tespiti davalarındaki kanıtlama yöntem ve ilkeleri benimsenip uygulanmalı, başka bir anlatımla, sigortalılıktan söz edilebilmesi için, çalışmanın varlığı, hizmet tespiti davaları yönünden kabul edilen yöntem ve ilkelere uygun biçimde saptanmalıdır.

Hizmet tespitinin bir türü olan sigortalılık başlangıç tespiti davasında, dava konusu dönem yönünden hem çalışmaların geçtiği işyerinin varlığı hem de sigortalının çalışmalarının gerçek ve sigortalı çalışma olduğunun hiçbir teredüte yol açmayacak şekilde ispatlanması gerekmektedir.

Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmelidir.

3. Değerlendirme

1. 01.01.1964 doğumlu davacının, bildirgedeki işe giriş tarihi olan 01.05.1986 tarihinde 22 yaşında olduğu, işe giriş bildirgesinin, ... sicil numaralı, ... ünvanlı işyerinden 31.07.1986 tarihinde Kuruma verildiği, iş yerinin 01.03.1986 -29.05.1995 tarihleri arasında kanun kapsamında olduğu, 1986/5 ve 6 aylara ait dönem bordrosunun kurum kayıtlarından temin edilemediğinin bildirildiği, dinlenen tanık ...'ın aynı işyerinden işe giriş bildirgesi verildiği ancak bu tanığın hizmet cetvelinde de bu iş yerindeki çalışmalarının görünmediği,

davacının 02.11.1984-02.05.1986 tarihleri arasında askerlik borçlanması yaptığı ve terhis tarihinin 02.05.1986 olarak göründüğü, askerlik şubesinden gelen yazıda davacının dosyası imha edildiğinden terhis mahiyetinde izinli olup olmadığının tespit edilemediğinin belirtildiği, dinlenen tanık davacının askerden geldikten sonra çalışmaya başladığının belirtildiği, mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda açılanan maddi ve hukuki olgulara göre mahkemece davacının askerlik terhis belgesindeki 36 günlük izninin hangi tarihlerde kullandığı, işe giriş tarihinde askerde izinli olup olmadığının tespiti için davacının göstereceği tanıklar dinlenerek iznini terhis tarihi ile birleştirme durumunu, izin durumunu askerilik yaptığı birlikten sorulmak suretiyle belirlenip, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.

Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,