Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6655 K.2023/7188

Taraflar arasında görülen Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; yurt dışında Türk Vatandaşlığı döneminde geçen borçlanmaya esas süreleri 3201 sayılı Kanun uyarınca borçlanma hakkı olduğunun ve borçlanma bedelinin borçlanma talep tarihindeki prime esas asgari günlük kazanç üzerinden belirlenmesi gerektiğinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, Kurum işleminde hata bulunmadığını, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 15.09.2015 tarihli ve 2014/1635-2015/1034 sayılı kararıyla; davanın kabulüne, davacının Türk vatandaşı iken yurtdışında geçen borçlanmaya esas sürelerini 3201 SY göre Türkiyede borçlanma hakkı olduğunun tespitine, borçlanma talebini talep tarihindeki prim ödeme tutarı üzerinden geçerli olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 27.10.2016 tarihli, 2016/2282 Esas 2016/13025 Karar sayılı kararı ile; Mahkemece, davalı Kurum red yazısının davacı veya vekiline usulünce tebliğ edilip edilmediği, tebliğ edilmiş ise hangi tarihte tebliğ edildiği araştırılarak infazda tereddüt oluşturmayacak şekilde karar verilmesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 22.05.2018 tarihli 2016/633-2018/203 sayılı kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne, davacının izinle Türk Vatandaşlığından çıkmadan önceki ve 18 yaşını ikmal ettiği tarihten itibaren Türk Vatandaşı olarak yurtdışında geçen ve belgelendirilen sigortalılık sürelerinin ve bu sürelerin arasında veya sonunda her birinde 1 yıla kadar olan işsizlik süreleriyle yurtdışında ev kadını olarak geçen sürelerini 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b maddesi kapsamında borçlanabileceğinin tespitine, davacının borçlanmasının dava tarihindeki günlük asgari prim miktarı üzerinden hesaplanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Daire kararında, geri çevirme kararından sonra Kurumdan gelen cevabı yazıdan, davacının 01.12.1987-14.11.2001 tarihleri arası yurtdışı hizmetlerinin 4/1-a kapsamında borçlandırılarak, davacıya 01.12.2019 tarihinden itibaren 4/1-a kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığının anlaşıldığı, yapılan borçlanmanın davacının talebi ile örtüşüp örtüşmediği araştırılarak davanın konusuz kalıp-kalmadığı hususu gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından gönderilen 15.03.2022 tarihli yazı cevabında davacının 01.12.1987 - 14.11.2001 tarihleri arasında yurt dışında geçen hizmetleri 4/1-a kapsamında borçlandırılarak davacıya 01.12.2019 tarihinden itibaren 4/1-a kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığı, davacı vekilinin 13.04.2023 tarihli duruşmada müvekkilinin yurt dışında Türk Vatandaşı olarak çalıştığı ve ev hanımı olarak geçirdiği sürelerin 5510 sayılı Kanun'un 4a maddesi kapsamında borçlanma yapılarak aylık bağlandığını, davanın konusu kalmadığını beyan ettiği gerekçesi ile davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer oImadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili , davacının borçlanma talep tarihinde türk vatandaşı olmadığından borçlanma hakkı bulunmadığını, Kurumca yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu,kurum aleyhine yargıla gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, yurt dışında Türk Vatandaşlığı döneminde geçen borçlanmaya esas sürelerin 3201 sayılı Kanun uyarınca borçlanma hakkının ve borçlanma bedelinin borçlanma talep tarihindeki prime esas asgari günlük kazanç üzerinden belirlenmesi gerektiğinin tespiti istemine ilişkin davanın, konusuz kalıp kalmadığı, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olup olmadığı hususundadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile HMK 331 inci madde hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,